https://lider.com.az/ tr Müsahibə - Lider.com.az DataLife Engine https://lider.com.az/musahibe/3724-nazirlrin-niy-bakida-da-qbul-gunlri-yoxdur-deputatla-musahb.html https://lider.com.az/musahibe/3724-nazirlrin-niy-bakida-da-qbul-gunlri-yoxdur-deputatla-musahb.html lider Wed, 29 May 2024 08:49:16 +0400 ]]> Fazil Mustafa: "Siyasətdə özlərini ağır seyid kimi aparırlar, amma kəramətlərini ortaya qoya bilmirlər"

"Məgər bu millətin əxlaqsızı, narkomanı yoxdur?"


Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin sədri Fazil Mustafa Modern.az saytının redaksiyasında qonaq olub. Əməkdaşımız deputatla bir sıra məsələlər ətrafında söhbət edib.


Fazil Mustafa ilə müsahibəni təqdim edirik:


- Fazil müəllim, əvvəlсə səhhətiniz barədə soruşmaq istərdik: sui-qəsdə uğramışdınız. Hazırda vəziyyətiniz necədir?


- Səhhətimdə yaranan problem Allaha şükür, artıq aradan qalxıb. İdmanı bərpa etmişəm. Futbol oynamağa başladım, həkimlərin etirazına baxmayaraq, üzgüçülüklə də məşğul oluram. Yaxın vaxtlarda basketbola da başlayacam. İnsan hərəkətsiz qalmamalı, motivasiyasını həmişə yüksək tutmalıdır. Fəsadların aradan qalxması üçün kifayət qədər vaxt keçməli idi. Düşünürəm ki, artıq kifayət qədər vaxt keçib. Daha normal fəaliyyətə başlamaq imkanı əldə etmişik.


- Sizə qarşı sui-qəsd edənlərin istintaqında son durum nə yerdədir?


- Sui-qəsdlə bağlı məhkəmə prosesi gedir. Bu hadisə qonşu ölkədən maliyyələşən, orada yetişdirilmiş və burada həmin ölkənin tapşırıqlarını yerinə yetirən qrupun fəaliyyəti kimi təsdiq olunub. Bunun başqa açıqlaması yoxdur. Məhkəmədə də proses özünü daha aydın şəkildə göstərir. Onlar yalnız mənim düşmənlərim deyillər, bütövlükdə Azərbaycan dövlətinin düşmənləridir. İstənilən vaxt həm İranın, həm də Ermənistanın maraqlarına xidmət edə biləcək zehniyyətə sahibdirlər. Bu cür insanlar çoxdur.


- İranla Azərbaycan arasındakı münasibətlər artıq bərpa olunub. Bununla bağlı mövqeyinizi öyrənmək istərdik...


- Bizim heç bir ölkə ilə hansısa problemimiz yoxdur. İran özü dövlət olaraq terroru dəstəkləyirr. İran təkcə Azərbaycanda yox, digər ölkələrdə bu cür fəaliyyət həyata keçirir. İranın dəstəklədiyi terrordan əziyyət çəkən çox ölkə var. Bu dövlət nəhayət sivilləşməlidir. İran qonşu ölkədir, onunla xüsusi problem yaşamırıq. İran durduq yerə səfirliyə hücum edir, onun maliyyələşdirdiyi şəxslər sui-qəsd törədir. Bu, bir ölkənin imici baxımından bərbad hadisədir. İran isə həmişə bunu müsbət hadisə kimi dəyərləndirir.
Amma münasibətlərin normallaşmasını biz də arzulayırıq. İran Azərbaycanda terrora dəstək verməsə, qarışıqlıq elementləri ortaya qoymasa, narkotikin Azərbaycanda yayılmasını xüsusi dövlət siyasəti kimi həyata keçirməsə, bizim İranla heç bir problemimiz olmaz. Ermənistanı dəstəkləyir, qoy, dəstəkləsin. Bu onun seçimidir. İran Ermənistanı dəstəklədiyi üçün öz xalqı qarşısında cavab verəcək.

Bütün bunların üstündən keçərək, siyasi-iqtisadi əlaqələrin qurulmasında maraqlı olduğumuzu göstərdik. Prezident İlham Əliyev su bəndlərinin açılmasından tutmuş, başqa fəaliyyətlərlə əlaqədar İrana yönəlik normal, anlaşıqlı səviyyədə elə mesajlar verdi ki, bunu normal ölkələr qəbul etməlidir. Mesaj bu idi: "Bizim sizinlə problemimiz yoxdur, gəlin, münasibətlərimizi qarşılıqlı maraqlar üzərində quraq".

Zəngəzur dəhlizi ilə yanaşı, İran ərazisindən Naxçıvana yolun çəkilməsi məsələsini ortaya qoyduq. Zəngəzur dəhlizinə etiraz edən İrana insanlıq dərsi keçdik ki, bax, sizin ərazinizdən də yol çəkməyə hazırıq. Ona görə də bizim atdığımız addımlar münasibəltərin qurulmasına konstruktiv təsir edən addımlardır. İranın indiyə qədər atdığı addımlar konsturktiv əlaqələrin qurulmasına mane olurdu. Bundan sonra bu kurs dəyişəcəksə, qonşuluq əxlaqına uyğun davranış sərgilənəcəksə, biz də buna adekvat cavab verəcək və normal münasibətlər olacaq.


- İran prezidenti İbrahim Rəisi helikopter qəzasında öldü. Hadisənin qəza olduğunu düşünənlərlə yanaşı, təxribat, yaxud sui-qəsd olduğunu iddia edənlər də var. Siz hansı versiyanı ağılabatan hesab edirsiniz?


- İran kimi ölkələrdə belə hadisələr şübhə ilə qarşılanır, çünki verilən informasiyaları həqiqətə uyğun gəlmir. Buna görə də belə anlayışlar yaranır ki, müəyyən sui-qəsdlə, təxribatla bağlı elementlər var. Mənim versiyam hadisənin həqiqətən qəza olmasıdır. Çünki bir ölkə başçısını bu formada aradan götürmək bir az riskli görünür, inandırıcı gəlmir. Bu, adi bir qəzadır. Mərhumun Azərbaycanla münasibətləri normallaşdırmağa çalışdığı söylənilir. Belə olsaydı, bir neçə il əvvəl qoşun çəkib sanki sərhədimizi təhdid edən fəaliyyət göstərməzdi.
Hər halda, biz daha çox rəsmi versiyanın üzərində duraq. Çünki biz siyasət adamlarıyıq, hüquqşünas kimi də bilmədiyimiz şeylər var. Bilmədiyimiz nüanslarla yola çıxsaq, səhvə yol verərik. O baxımdan mən qəza ehtimalı üzərində daha çox dururam.


- Parlament seçkiləri gündəmdədir. Sizin siyasi partiya olaraq seçkilərdə iştirakınız necə olacaq? Hazırlıq işləri gedirmi?


- Bizim hazırlıq prosesimiz artıq Prezident seçkilərindən sonra başlayıb. Qərargahlarımız yaranıb. Bütün rayon təşkilatlarımızı səfərbər etmişik. Seçkilərdə iştirak etmək, namizədlərə dəstək verməklə bağlı təlimatlarımız var. Qərargahımız işlək vəziyyətdədir. O baxımdan qarşımıza hər hansı çətinlik çıxmayacaq. Məntəqə üzvlərimizdən tutmuş MSK üzvlərimizə qədər hamısı kifayət qədər təcrübəli şəkildə seçki prosesinə bilavasitə köklənmiş vəziyyətdədir.

Parlament seçkilərində daha çox namizədlə işitrak etməyə çalışırıq. Çünki 60-dan çox namizəd olanda televiziyada ödənişsiz efir vaxtı verilir. Bütün dairələrdən namizəd verməyə çalışacağıq. Amma real namizədlərimizi çək-çevir edib, baxacağıq. Əsas məsələ televiziyada ödənişsiz efir vaxtı almaqdır. Bununla da üzvlərimiz həm də partiyanın proqramını, məramnaməsini cəmiyyətə çatdıra biləcək.


- Özünüz yenə eyni seçki dairəsindən namizədliyinizi irəli sürəcəksiniz?


- Mənim dairəmi dəyişmək niyyətim yoxdur. Çox güman ki, yenə eyni seçki dairəsindən namizədliyimi irəli sürəcəm. Amma hansısa namizədimizin məhz mənim seçildiyim dairədən, mənim isə hansısa başqa dairədən seçilə bilmək şansı real olarsa, bu barədə düşünə bilərik. Hələlik ümumi proqnozlaşdırdığımız odur ki, seçildiyim dairədən namizədliyimi irəli sürüm. Çünki orada bazamız güclüdür və dəstəyimiz var. Seçicilərin əksəriyyətini də tanıyırıq. Hansısa problem yaşayacağımızı düşünmürük.


- Sizcə, yeni dövr üçün seçiləcək deputatlar hansı xüsusiyyətləri daşımalıdır?


- İnsanlar müxtəlif formalarda özünə meyarlar təyin ediblər. Cəmiyyətin qiymətləndirməsinə çox da aldanmaq olmaz. Cəmiyyət populizmə, qışqıran şeylərə inanır. Düşünürlər ki, susan adamların vətənpərvərliyi azdır. Amma bəzən susan adam daha dürüst davranır və çox iş görür. Danışmaqla cəmiyyəti aldatmaq olmaz. Bəzən deyirlər ki, susmaq qızıldır. Əlbəttə, mənasız danışmaqdansa, susmaq qızıldır. Yoxsa normal danışığa görə susmaq qızıl deyil. Ona görə də məsələyə bu kontekstdə yanaşmalıyıq. İnsanlar gərək özünə uyğun yükü götürsünlər. Belə olmayanda həmin şəxslər cəmiyyətə də ziyan vururlar.

Millət vəkilliyi fərqlidir. Bu, cəmiyyətin seçimi ilə bağlıdır. Partiyalar gərək öz sıralarından verdikləri namizədlərin cəmiyyətin gələcəyi ilə bağlı bəlli vizyon sahibi olmasını düşünsünlər. Amma hamı eyni ixtisasda olmamamlıdır. Bu, paylaşılmalıdır. 10 nəfər savadlı iqtisadçı, savadlı hüquqşünas və digər müxtəlif sahələrdən adamların olması parlamentin səviyyəcə yüksəlişidir. Mən məsuliyyətlə deyim ki, hazırkı parlament ən azı idarəetmə baxımından ən sanballısıdır. Parlamentin sədri hər ay 3-4 səfərdə olur. Hər səfərdə də fundamental, Azərbaycanın maraqlarını təzahür etdirən çıxışlar edir. Parlament diplomatiyası, bu çağırışda olduğu qədər heç vaxt belə aktiv olmayıb. Bu, olduqca önəmlidir. Parlament daha ixtisaslaşmış kadrlarla zəngin olsa, bu, dövlətə böyük fayda gətirərə.


- Belə məlumatlar var ki, deputatların bir çoxu tezislə işləyirlər...


- Hər kəsin imkan və qabiliyyəti fərqli ola bilər. Hər halda kolleqalarım haqqında bu məsələyə dair konkret bir şey deməyim doğru olmaz. Prezident Administrasiyasında müvafiq şöbə yaranandan sonra deputatların fəallıq meyarları da diqqətdə saxlanılıb. Məclis rəhbərliyi tərəfindən də fəal deputat olmaq tələbi olub. Fəallıq bəzən müəyyən imkanlarla üst-üstə düşmür, bəzən də onun inandırıcılığı olmur. Bir xeyli deputat da var ki, özlərinə aid sahədə onların rolunu danmaq olmaz. Məsələn, Səməd Seyidovun, Sevinc Fətəliyevanın, Erkin Qədirlinin parlament assembliyalarında çıxşıları çox yüksək səviyyədədir. Daxili auditoriyada bir çoxlarımızın çıxışları daha çox diqqət cəlb edir. Beynəlxalq arenada biz həmin mövqeni sərgiləyə bilmirik. Deməyim odur ki, hansısa bir platformada daha peşəkar görünmək Milli Məclisin imici üçün çox önəmlidir. Hesab edirəm ki, Milli Məclis fəallığına görə əvvəlki illərdən xeyli fərqlənir.


- Proporsional sistemin bərpasını istəyənlər də çoxdur. Sizin bu barədə mövqeyiniz necədir?


- Belə arzular var. Lakin arzu hələ həqiqət demək deyil. Çünki bu barədə referendum keçirilməlidir. Artıq referendum olmadı. Parlament seçkiləri qapıya dirənib, onun vaxtı qabağa çəkiləcək. Bu barədə MSK sədri də bəyanat verib. Ona görə də bu məsələni referenduma çatdırmaq mümkün deyil.

Əvvəldən referendum çağırılmalıydı. Ona görə də budəfəki seçkilər yalnız majoritar qaydada keçirləcək.

Proporsional seçkilər bundan sonrakı dönəmdə ola bilər. Amma biz də proporsionalı istəyirik ki, partiyanın gücü görünsün. Belə olan halda partiyaya axın olacaq. Çünki şəxs istəyəcək ki, seçkidə iştirak edəndə siyahıya düşsün. Bütün bunlar partiyanın inkişafına kömək edən amillərdir. Proporsional sistem partiyaları daha da populyarlaşdırır. Majoritar sistem partiyaların dirçəlməsinə imkan vermir. Bu, bir reallıqdır.


- Referendum demişkən, bu nə qədər zəruridir?


- Həm proporsional seçki sisteminin bərpası, eyni zamanda işğaldan azad olunmuş ərazilərdə və Naxçıvan Muxtar Respublikasında yaradılmış Prezidentin Xüsusi nümayəndəliklərinin Konstitusiyada təsbit olunması üçün referendum zəruridir. Referendumda biz ən vacib məsələləri qoymalıyıq. Naxçıvan Muxtar Respublikasında idarəetmə qarışıqlığı var: Prezidentin Xüsusi Nümayəndəliyi, baş nazir, üstəgəl Ali Məclisinin sədri mövcuddur. Kimin hansı məsuliyyəti daşıdığı bilinmir. Bu məsələyə baxılmalı, konkretlik olmalıdır. Bütün rayonların iqtisadi zonalar üzrə idarə olunması da Konstitusiyada öz əksini tapmayıb. Ona görə də referendumun keçirilməsi zəruridir.


- Referendumla Konstitusiyaya əlavələr edilməlidir, yoxsa yeni Konstitusiya qəbul olunmalıdır?


- Yeni Konstitusiya da qəbul oluna bilər. Amma bu, ağır prosesdir. Biz referendumda vacib məsələlərin dəyişilməsini nəzərdə tuturuq. Bu da dediyim isiqamətlərdə müəyyən problemləri həll edə bilər.


- Müsavat Partiyasında İsa Qəmbər yenidən başqan seçildi. Bu dəyişiklik Azərbaycan siyasəti üçün nə vəd edir?


- İsa Qəmbər təbii ki, təcrübəli siyasətçidir və cəmiyyətdə nüfuzu var. Amma partiya model olaraq öz fəlsəfəsini dəyişmədikcə, lider onun yenidən canlanmasını bərpa edə bilməz. Müsavatın kifayət qədər imkanları vardı ki, yeni dövrə transformasiya olsun. Azərbaycan 27 sentyabr 2020-ci ildən sonra yeni dövrə qədəm qoyub. Bu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunduğu dövrdür. Bu dövrün də əsas yükünü indiki iqtidar daşıyıb. Bugünkü iqtidar ərazi bütövlüyünü bərpa edib. Bu istqiamətdə ona qarşı hər hansı siyasət yürütmək, hadisələri manipulyasiya etmək mümkün deyil. Belə olan halda uduzacaqsan. Bu cür vəziyyətdə konstruktiv yol tutulmalıydın. Yəni artıq leqal institutlarda iştirakını, təmsilçiliyini təmin edərək güclərini göstərə bilərdilər. Müsavat da, AXCP də bu leqal institutlarda iştirak etməkdən imtina etdilər. Legitim platformadan da kənarda -meydanlarda, küçələrdə real güc ortaya qoya bilmədilər və populizm yolunu tutdular.

Bu gün Azərbaycanda ən leqal platforma parlamentdi. Onlar burada təmsil olunmaq istəmirlər. Eyni zamanda yeni dövrə uyğunlaşa bilmirlər. Başa düşmürlər ki, əsas məsələ Azərbaycanın maraqlarıdır. Sonuncu estafet bayrağını hazırkı iqtidar Xankəndidə dalğalandırırsa, sonra da Qazaxın 4 kəndinə aparıb asırsa, onu dəstəkləmək mənim vətəndaş kimi tarix qarşısında borcumdur.

Xankəndi alınanda bu partiyalar iqtidara dəstəklərini bildirən təbrik yollaya bilərdilər. Elə bilirlər ki, hamamın yanında qalırlarsa, pakdırlar. O qədər insan var ki, hamamın yanında qalsa da, təmiz deyil. Bəzən də məsələlərə ağır seyid psixologiyası ilə baxırlar. Yəni mən Rəsulzadənin, Elçibəyin yaratdığı partiyanın sədriyəm. Sanki bir müqəddəs ocağın üzərində oturduğu üçün bunlara nəzir verilməlidir. Siyasətdə özlərini ağır seyid kimi aparırlar. Amma kəramətlərini ortaya qoya bilmirlər.


- Amma İsa Qəmbər başqan seçiləndən sonra Müsavat bu yaxınlarda siyasi partiyaların Prezident Administrasiyasındakı görüşündə iştirak etdi...


- O, özü iştirak etmədi. Məsələ burasındadır ki, bəzən cəsarət tapıb özün iştirak etməlisən. Özün prosesin aparıcı rolunu daşıyan şəxs olmalısan. Təbii ki, bu onların öz işidir. Mən qarşımaq fikrində deyiləm. Sadəcə olaraq siz sual verirsiniz, mən də öz subyektiv fikrimi dilə gətirirəm. İsa Qəmbərlə qarşılıqlı hörmətimiz var, heç bir problemim yoxdur. Mən sadəcə istədiyimi deyirəm ki, bu partiya Azərbaycan siyasətində kifayət qədər rolu, əhəmiyyəti olan təşkilatdır. AXCP isə xəstə və militandılar. Onlar həqiqətən hələ də 90-cı illərdə qalıblar. Özü də ordakılar süni cəbhəçilərdir. Elçibəyi də düzgün anlamayıblar. Müsavat daha çox cəmiyyətlə, dövlət və hökumət arasında bir uzlaşma yarada bilən, dövlətin qurulmasında rolu olan partiyadır. Onun davranışı belə olmamalıydı. Daha leqal, legitim platformalardan istifadə edib, Azərbaycanda gerçək müxalifətçilik düşüncəsini ortaya qoya bilərdilər. Bunu etmədilər. Siyasətdə yol bağlana bilər. Yol bağlıdısa, cığır tapa bilməlisən. Bunlar ancaq standart maşınlarla getməyə öyrəşiblər. Yol bağlıdırsa, ləpir tapmalısan. Bu olmadıqda siyasətdə boş, mənasız, vizyonsuz vəziyyətdə varlığını sürdürürsən. Ancaq keçmişin xatirələri ilə yaşayırsan.


- Elçibəylə bağlı indiyə kimi danışmadığınız xatirələr varmı?


- Elçibəylə bağlı hakimiyyətdən əvvəl və sonrakı dövrlərdə xatirələrim olub. Mən Azərbaycanda Elçibəyi istismar etməyən bəlkə də yeganə adamlardan biriyəm. Elçibəyin ən yaxın adamlarından biri olsam da, siyasətdə onun nə mirasını, nə də adını istismar etməyi özümə rəva bildim. O vəfat etdikdən sonra yeni dövr başladı. Biz hədsiz xatirələrə aludə olan, keçmişi sevən millətik. Gələcəyə baxışımız da həmişə keçmiş üzərindən formalaşır. Mənim baxışım bir az fərqlidir. Artıq gələcəyə açılan qapıları təmir etməlisən ki, onlar istənilən vaxt açılsın. Xatirələrim var. Onlar daha çox gələcəkdə memuar janrında yazıla bilər. Ola bilər ki, bunları yazaram. Orada onun şəxsi düşüncə və baxışları ilə əlaqədar yox, ictimai-siyasi mühitimizlə, gələcəyimizlə bağlı fikirlərinə həm müsbət, həm də tənqidi baxış ortaya qoyan nəsə yaza bilərəm. Onun şəxsiyyətinə böyük hörmətim var. Mənim müəllimim idi, bizə həmişə güvənib. Kim nə deyirsə desin, Azərbaycanda Elçibəy kimi ləyaqətli, öz yolunu gedən çox az adam taparsınız. Biz onu yüksək qiymətləndiririk. Amma mənim üçün Elçibəyin Azərbaycan probleminə baxışlarında nəyin düzgün, nəyin yanlış olduğunu bilmək önəmlidir. Bunu biləndən sonra Azərbaycanın gələcəyində yenidən hansısa formada faciələrin qarşısını almış oluruq.


- 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra tez-tez “artıq 90-cı illərin Azərbaycanı yoxdur" ifadəsi ilə qarşılaşırıq. Həmin dövrdə hakimiyyətdə olmuş şəxs kimi bu barədə nə düşünürsünüz?


- 90-cı illərin əvvələrində əsas problem o idi ki, beynəlxalq siyasəti sıfır səviyyəsində bilirdik. Dünyanın nə istədiyini anlaya bilmirdik. Rusiya amilinə qarşı tarixi nifrətin daşıyıcılarıydıq. Rusiyadan ayrılmağı, ondan gələn hər şeyin təhlükə olduğunu düşünürdük. Zaman keçdikcə, gördüm ki, Azərbaycan xalqı üçün əsas problem cəhalətdir. Cəhalətdən Azərbaycan xalqı ilk dəfə qismən 1828-ci ildən, yəni məktəb açılandan sonra xilas olmağa çalışıb. Bir tərəfdə Kərbəlaya getməyə hazırlaşan Məmmədhəsən əmi, digər tərəfdə Molla Şəfi Vazehtin təklifi ilə mollalığı atan, dünya elminə vaqif olan, Azərbaycan dramatrugiyasını yaradan Mirzə Fətəli Axundzadə vardı. Axundovun xətti bizi işığa gətirdi. Məmmədhəsən əminin xətti bizi it hürən tərəfə aparırdı.
Rus işğalı bizi məktəbə gətirdi. Bu olmayanda, biz 30 milyon azərbaycanlının yaşadığı iranlıyıq. "İranlı virusu"nun ölməsi rus məktəbinə girişimilə bağlıydı.
Rusiya sisteminin verdiyi zərərlə yanaşı, xeyli faydalı məsələlər oldu. Sovet dövrü ümumi savadsızlığı ləğv etdi. Məktəblər, ali təhsil müəssisələri açıldı, qadınların çadralarını atıb normal həyata qarışması, qadın azadlığının müəyyən inkişafı baş verdi. 20-ci əsrin əvvəllərində Hacı Zeynəlabdin Tağıyevin yaratdığı Qız məktəblərində 20 qadın savadlandı. Onlar müstəqillik quran kişilərin həyat yoldaşları oldular. Evdə daha demədilər ki, sən niyə gedib bayraq qaldırırsan, get, pul qazan gətir. Başa düşdülər ki, pul qazanıb gətirmək lazımdır. Nəsib bəy Yusifbəylini, Məhəmməd Əmin Rəsulzadəni, Həsən bəy Zərdabini həyat yoldaşları dəng eləmədi.
Amma 19-cu əsrdə Şəhrəbanu xanım Hətəmxan ağanı dəng eləmişdi ki, Şahbaz bəyi Parisə buraxmaq olmaz. Fərq buradaydı. Qonşu dövlətlərlə münasibətlər strategiyasına yenidən baxmalı olduq. O zaman biz beynəlxalq siyasəti dərindən izləyə bilmədiyimiz üçün ABŞ-ın hər sözü bizim üçün səmimiydi, guya ki demokratiya quracaqdı. Hansı haqla, hansı insanlarla demokratiya quracaqsan? Cəmiyyətin ziyalı təbəqəsini heç olmasa 10 faizə qaldırmayınca, demokratiyanı kim müdafiə edəcək? Elçibəyin də niyyəti demokratiyanı qurmaq idi. Amma beynəlxalq münasibətlərə uyğun gəlməyən addımlar, davranış və ifadələri buna imkan vermədi. Orada uduzduq. Artıq müəyyən dərəcədə qonşu dövlətlərlə normal münasibətləri tənzimləyə biləcək davranış sərgiləyən siyasətə ehtiyac vardı. Heydər Əliyev bunu bacardı. Bu balansı qurduğuna görə, Azərbaycan bir müddət sabit dövlətə çevrildi. O zaman biz MDB-yə girdik. O zaman biz "niyə ona daxil oluruq, yenidən müstəmləkə olacağıq" deyirdik. Heydər Əliyev gələn kimi MDB-yə girdik, heç nə baş vermədi ki? Rusiyanı sakitləşdirmək üçün buna ehtiyac vardı. Sabitliyi təmin etmək üçün sülh müqaviləsinə ehtiyac vardı. Biz buna qarşıydıq. Mitinqə çıxırdıq. Onu demək istəyirəm ki, siyasətə baxış fəlsəfəmizin yetərli olmasına görə bunlar yaşandı.

O dövrdə ən böyük bəla Xalq Cəbhəsi olmadı. Ən böyük bəla kommunist elitası oldu. Onlar əllərində hakimiyyət imkanları olduğu halda xalqla hakimiyyət arasında əlaqələri qura bilmədilər. Komunist elitası arasında bir az gələcəyi proqnozlaşdıran adamlar oldu. Belə olan halda meydan nəğmə oxuyan, şeir deyən adamların əlində qaldı. Şeir də ovutmaq üçündür, strategiya deyil axı. Baxıram ki, 1918-ci ili təftiş edirlər. Amma həmin dövrdə nə etmək mümkündürsə, ediblər. Rəsulzadə nə etməliydi, özünü öldürməliydi?! O, Azərbaycanın adını daha 30 il yaşatmaq üçün bütün imkanlardan istifadə etmişdi. Bəzən elə olur ki, liderin vəzifəsi yaşamaq olur. Bəzi özü qəhrəman olmayan çoxluq özünə qəhrəman düzəldir. Elçibəyə sən niyə qəhrəman kimi baxırsan? Ona real siyasi mübarizə aparan, etiraz etmiş bir şəxs kimi bax. Amma o, həqiqətən demokrat idi. İndi özünü onun varisi adlandıranların çoxunda demokratik vitrin görünmür.


- Cəmiyyətimizi sağlam və möhkəm hesab edə bilərikmi?


- Bəzi adamlar anlamırlar ki, bizim dəyərimiz dünyəvi dövlətdir. Dünyəvi dövlət qurduğumuz üçün irançı kimliyindən xilas olmuşuq. Bunu cəmiyyətə anlatmalıyıq. Bunun əvəzinə, bizim ziyalıllarımızın xeyli hissəsi qaragürühçuluğa, inanca xoş gəlməyə çalışırlar. Qaragürühçuluğa qarşı çıxanlar təklənir, azalırlar. Halbuki biz sabah bunun faciəsini yaşayacağıq. Bir də görəcəyik ki, dövlətin dünyəvi mahiyyəti altdan quruyur. Çünki yuxarıda məsuliyyət daşıyan insanlar bunun mahiyyətini başa düşmədiyinə görə öz qalstuk və köynəklərini ləkədən qoruyurlar. Amma bunun sonu hara gedəcək... Biz buna qarşı sərt çıxış edirik. Bu baxımdan tarixə inanc yeri kimi baxılmamalı olduğunu düşünrəm. Tarixə bilik, öyrənmə yeri kimi baxılmalıdır. Şah babam, Mete Xaqan, Alparslan hərəsi bir inancdır. Bunlar səhvləri və düzləri ilə bizim üçün bilik yeridir. Bu hərəkət yanlış, digəri doğrudu. Bütün bunları özümüzdə anlaya bilməsək, bizim sonumuz yaxşı yerə getmir. Dövlətin möhkəmliyindən danışa bilərik, amma cəmmiyyətin möhkəmliyindən danışa bilmərik.


- Vətən müharibəsində əldə edilən qələbədən sonra onu tərənnüm edən şeirlərin, poemaların yazılmaması, filmlərin çəkilməməsi tənqid olunur. Mədəniyyət komitəsinin sədri kimi sizin də mövqeynizi bilmək istərdik...


- Bu istiqamətdə sifarişlə nəyisə həll etmək mümkün deyil. Bu, istedala həll olunmalıdır. Tutaq ki, sabah bir dəyərli yazıçı roman yazdı. Amma cəmiyyət bəzən öz düşüncəsinə uyğun gəlməyən yazılara, yazarlara, kitablara qarşı elə nifrət püskürür ki, hamının gözünü qorxudur. Azərbaycanda gözü qorxan yazıçı obrazları var. Hətta bir az cəsarətli yazıçı da zaman keçəndən sonra cəmiyyətə yarınmağa çalışır. Reytinqinin aşağı düşməsindən qorxduğu üçün bunu edənlər var. Cəmiyyət insanların gözünü qorxudub. Bəzən onların etməli olduğunu rəsmi şəxslər, başqaları edir. Halbuki filosoflar, yazarlar bu yükü götürməli, cəmiyyətin üzərinə getməkdən qorxmamalıdırlar. Qarabağla bağlı nəsə yazanda orada sən yalnız qəhrəmanları yox, fərari obrazını da yazmalısan. Onu da yazanda üzərinə düşəcəklər ki, biz qəhrəman xalqıq, sən fərari məsələsini niyə qabardırsan? Amma Avropa ədəbiyyatçısına bunu desən, adamın başına külqabı atarlar.
Filmdə də həmçinin, bir milləti təmsil edən mənfi obraz da çəkilə bilər. Hay-küy qalxacaq ki, milləti pis tanıdırsan. Bu millətin əxlaqsızı, narkomanı yoxdur? Sənətə artıq ideoloji dəyər olaraq baxırlar. Nəticədə rəssam, filosof, yazarların da hamısı qorxur.


- Amma yaxşını da tərənnüm edə bilmirlər...


- Bəli, yaxşını da tərənnüm edə bilmirlər. Çünki yaxşını pisin timsalında göstərmək mümkündür. Qəhrəmanlıq tarixi bir az da fərqli anılır. Böyük Vətən Müharibəsinə aid filmlər ideoloji yanama ilə çəkilsə də, peşəkarlıq vardı. Ən yaxşı ekran əsərləri 20 il sonra çəkildi. Xruşova qədər hamı sovet ordusunun qələbəsindən yazırdı. Ancaq təbliğat xarakterli yazılar olurdu. Sonra bu durum dəyişdi. İndi bizdə də zorlamaq olmaz ki, nələrsə yazılsın. Müharibə ilə bağlı məsələləri daha çox hərbi-siyasi peşəkarlıq kimi qələmə almalısan. Ona görə də təzadlar çoxdur. Qazi adından istifadə edən nə qədər insanlar çıxdı. Şəhid ailəsinə yaraşmayan nə qədər hadisələr oldu. Bir yerdə yaşamaq istəməyən ata-oğul, ana-qız oldu. Bunu yaza bilərsənmi? Realist mənzərə yaratmaq çətindir. İdeoloji nəsə ortaya qoyulmamalıdır. Çünki bir vaxtdan sonra ideologiya gedir. Dəyərə sahib əsər yaradılmalıdır. Məsələn, bu gün Mehdi Hüseynin "Qara daşları"nı, Səməd Vurğunun “Zamanın bayraqdarını” oxuyan varmı?


- Azərbaycan cəmiyyəti niyə belədir və cəmiyyəti nə formalaşdırır?


- Hegel deyir ki, ailə tezisdir, cəmiyyət onun antitezisidir. Cəmiyyətlə ailə birləşəndə dövlət yaranır. Bizim kimi müstəmləkə yaşamış, Axundovla yazılı mətni başlayan, orada da yarımçıq qalan, sonra Cavid və Ağaoğlu zirvəsinə qalxan cəmiyyətin əsas dəyəri dövlətdir. Dövlət instututu cəmiyyəti tənzimləməli, ona ideyaları verməlidir. Altdan ideya gəlmir. Mən həmişə deyirəm ki, bizdə altdan bulaq heç vaxt qaynamayacaq. Bizə yuxarıdan yağış yağacaq. Bu yağışı da elmi, siyasi elitada olan qüvvələr yağdıracaq. Bizim siyasi və elmi elitamız ideoloji hazırlığa sahibdilər, bilgi yükünə yox. Aşağıya da yeni dövrün tələbinə uyğun hansısa istiqamətlər verilməlidir, verə bilmir. Ədəbiyyatımızdakılar özünü dolandıra bilmədiyinə görə mükafatdan, prezident təqaüdündən asılıdır. O da verə biləcəyi yenilikləri, düşüncələri çatdıra bilmir. Biz keçmişimizi tarixə çevirə bilməmişik. Bunun əsasında əsər, fəlsəfə və məktəb dayanır.

Belə bir vəziyyətdə cəmiyyəti ancaq yanlış dəyərlərinin üzərinə gedib sındıraraq, dəyişməliyik. İnsanlar niyə lətifə deyənlərin arxasınca gedir? Çünki cəmiyyət bilik istehsal etməyəndə lətifə istehsal edir. Bu cəmiyyətdə Molla Nəsrəddinin hüquq dərsi yox, onun mizah janrında dediyi gülüş durur. Mirzə Cəlil də, digərləri də faciəni gülüşlə göstərdi. İndi bu adamların da özünün yaradacağı heç nə yoxdur. Lətifə söyləmək, ondan zövq almaq səni işığa aparan yol deyil axı. Bunun sitatı Ağaoğlundan, Hüqodan olmalıdır. Bu sitatı gətirə bilməyəndə istinad yeri başqa olur. Meyxanaçı necə məşhurlaşır? Bir alimi məşhurlaşdıra bilmirik. Şagirdləri riyaziyyatdan fənn olimpiadalarına hazırlayan Əli Nazimin oğlu vəfat etdi. O, 40 il Azərbaycanın komandasını hazırladı, amma tanınmadı, öldü getdi. Rəqsimizin də fəlsəfəsi yoxdur. Abidələrin də fəlsəfəsi yoxdur. Kimisə dəyişməklə nəsə olmayacaq. Onsuz da 90 faiz olduğu kimi qalacaq. Nə ağıl artacaq, nə dünyagörüşü. 10 faiz ki 1 faizə düşüb, onu 5-6 faizə qaldıranda hazırkı durum dəyişəcək.


- İnsanlar gözlərindən daha çox qulaqlarına inanırlar. Eyni zamanda elə insanlar var ki, öz qabiliyyətinə uyğun davranmır. Bundan canımızı necə qurtaraq?


- Sui-qəsddən sonra xeyli ağlı başında olan, normal adamlar hərdən sual verdilər ki, "doğrudan belə hadisə baş verib?". İran təbliğatı bunlara necə təsir edibsə, ağılla, məntiqlə, gödüklərinə inanmırlar. Prezident bu hadisə ilə bağlı ətraflı çıxış etdi. Konkret dövləti ittiham etdi. Dövlət məmurlarından bir neçəsi yalnız ondan sonra mənə yaxınlaşıb soruşdu ki, “doğrudan belə hadisə baş verib?”. Gərək çiynindəki güllə izini, ya da deşik-deşik olmuş maşınını göstərəsən.

Sonra onların bir qisminə dedim ki, “yaxşı mənə inanmadınız, bəs Prezident çıxış etdi, ona da inanmırsınız?”.
Bu qədər primitiv mühakimə tərzi var.
Bu məsələlər ümumi dünyagörüşü ilə bağlıdır. Adamlar özlərinə uyğun davranmaya bilər. Amma metroda qayda var da, məcbursan yoxlanışdan keçəsən, eskaltorla qalxasan. Buna tabe olmayanları qanunun gücü ilə kənara itəliyirsən, ya da sözlə başa salırsan. Bununla da başa düşməyəndə, polisə deyirsən ki, vəziyyət belədir. Cəmiyyətin 90 faizi azadlıqdadır. 10 faizi həbsxanadadır. Qaydaya tabe olmayanlar həbsxanadadır. Cahilin tərifi nədir? Öz qabiliyyətindən artıq iddialı adama cahil, nadan deyilir. Heç eşitmisiniz, gerçək bir alim özünə desin ki, mən professor, aliməm. Yox, eşitməyəcəksiniz də. Müdafiə etməmiş adam tez-tez "mən alim kimi sizə deyirəm ki, bu belədir" söyləyir. Bu ifadələrə baxanda kimin öz ölçüsünə uyğun olub-olmadığını görəcəksiniz.


- Ötən il deputat həmkarlarınızdan biri "gilas ala bilmirik" deyirdi. Yəqin ki, o qiymətlərin baha olmasına işarə edirdi. İndi necə, gilas ala bilirsiniz?


- Gilas ala bilirik. O müsbət mənada deyilmiş fikir idi ki, bahalıqdır. Bahalığı da müəyyən metaforalarla demək medianın diqqətini daha çox cəlb edir. Mən indi desəm ki, bahalıqdır, heç bir sayt onu yazmayacaq. Amma "gilas ala bilmirəm" deyəndə, 10 min nəfəri buna yönəldə bilirsən. Bunu istifadə etmək lazımdır. İndi bahalıq kifayət qədər yüksəkdir. Bu bahalığın cəmiyyətə ağır gəlməsinin səbəbi var. O da cəmiyyətlə kifayət qədər açıq dialoqun olmamasıdır. Əgər hansı işlərin görüldüyünə dair açıq dialoq qurulsa, yaxşı olar. Bilən adamlar var və onlar bu istiqamətdə öz iradlarını bildirmirlər. Bilməyən adamlar isə öz etirazlarını açıq formada dilə gətirirlər. Gərək Qarabağa aparıb orada tikilən körpüləri, tunelləri göstərib onların qiyməti barədə məlumat verəsən. Xankəndidə binanın, Laçında salınan Zabux qəsəbəsinin qiyməti barədə danışmalısan. Bütün bunlar bahalıq dediyiniz məsələləri yaradan amillərdir.
Bu gün alınan kəndlərə yollar və xətlərin çəkilməsi, filan qədər bölüyün, briqadanın Kəlbəcərdə, Laçında saxlanılması nə qədər vəsaitə başa gəlir. Füzulidə, Zəngilanda hava limanları tikildi. Bununla Bakıda olan bir çox problemi həll etmək olardı. Bunu cəmiyyətə hansısa formada çatdırmaq lazımdır.

İşsizlik və pulsuzluq, eyni zamanda ədalətsizlik də var. Bunu minimum səviyyəyə endirmək lazımdır. Bunun üçün də məmurların davranışına reaksiya verib onu ya qovmaq, ya da islah etmək lazımdır. Sən müavinəti verməlisən, amma pensiyaçıya, əlilə müxtəlif zərbə vurursan. Bu da dövlətin boynunda qalır. Bunu demək istəyirəm ki, dünyanın hər yerində problemlər var. Amma Bolqarıstanın bu problemi yoxdur. Bu ölkə Avropa İttifaqının üzvüdür. İstənilən zaman ona maddi yardım göndərilir. Bu boyda Qarabağın bərpasına bir ölkə gətirib bir qurğuşun vermir. Hər şeyi öz gücünə edirsən. Öz gücünə edilən də vətəndaşın rifahından çıxır. Elə adam var ki, övladını şəhid verib, elə adam var ki övladı qazi olub. Adam da var ki, başından bir tük düşən kimi başlayır ki, bu niyə belə oldu? Bəs övladını şəhid verən ana əziyyətə qatlaşıbsa, sən komfortundan 1 illik sıxıntını dilə gətrərək, özünü bu dövlətə narazı vəziyyətə salanda necə görünürsən?


- Cəmiyyətlə əlaqədən söz açmışkən, Nazirliklərlə insanlar əlaqə saxlaya bilmir. Hətta deputatlar da bundan şikayətlənirlər. Bəs sizin belə bir probleminiz olub?


- Mən demişdim ki, nazirliklərin "qaynar xətt"i əslində "soyuq xətt"dir. Xeyli nazirliklər var ki, zəng vurun, məsələni fırladıb başqa istiqamətə aparacaqlar. Miqrasiya Xidmətinə zəng edin, məsələyə 2 dəqiqə ərzində reaksiya veriləcək. "Azərsu", FHN də həmçinin, daha tez reaksiya verirlər.

Sosial müavinət, təhsil kimi sahələrdə isə vətəndaşlar dolayı cavablar alanda əsəbləşirlər. Bunu qəbul edə bilmirlər. Məlumatları çatdıracaq məmurların sayı kifayət qədər deyil. Yəni kabinet nazirlərinin sayı, cəmiyyət içərisindəklərdən çoxdur. Nazirlər, komitə sədrləri hamısı rayonlarda qəbul keçirirlər. Rayonda 3 nəfəri qəbul edəndə, nə dəyişəcək? Gəl, elə Bakıda qəbul keçir də... Niyə Bakıda qəbulun yoxdur? Əhalinin 3-4 milyonu Bakıda yaşayır. Narazı əhalinin böyük əksəriyyəti Bakıdadır. Elə nazirliklər var ki, mənim zəngimi qəbul etmirlər. Eləsi də var ki, cavab verirlər. Əksəriyyəti ilə kontakt qura bilirik. Amma bu yox, problemin həlli önəmlidir. Məsələlərin həlli əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli aşağıdır. Əvvəllər əhalinin problemlərini həll edə bilirdin...

- Oğlunuzun da sizin yolunuzla gedib, siyasətçi olmasını istərdiniz?


- Oğlumun hansı peşəni seçməsi onun özünün işidir. Ona görə də bu məsələyə qarışmıram. O, Texniki Universitetdə magistraturanı bu il bitirəcək. Hansı istiqamətdə fəaliyyət göstərməsi onun özü ilə bağlı olacaq. Siyasətçi olmaq insanın təbiəti, hazırlığı, dünyagörüşü ilə bağlıdır. Çox güman ki, daha çox siyasi cəhətdən yox, özünün ixtisasına uyğun, yəni iqtisadçı kimi özəl sektorda fəaliyyət göstərməyə önəm verəcək. Onu heç hansı şəkildə bu istiqamətə də yönləndirməmişəm. Belə bir fikrim də yoxdur. Mən istəyərəm ki, özünü hansı istiqamətdə uğurlu görəcəksə, orada olsun. Magistraturanı bitirdikdən sonra öz qəti qərarını verəcək.


- Sizin dini baxışlarınız fərqlənir. Özünüzü hansı dini cərəyana, düşüncəyə yaxın hesab edirsiniz?


- Mən özümü İslam dininə mənsub hiss edirəm. İslam dinində məzhəb, təriqət, yaxud hansı qurum anlayışına sahib deyiləm. Bunların hamısını da İslamın mahiyyətinə uyğun görmürəm. İslam bütün insanlığa eyni cür, ədalətli baxış tələb edən dindir. Ona görə də hər hansı məzhəbçi, təriqətçi baxışdan uzağam. Buna normal yanaşmıram. Çünki bu, insanlara münasibəti dəyişir və önyarğılı davranışa situmul verir.

Din insanın şəxsi həyatında yer ala biləcək bir anlayışdır. Başqa sferada dinin üstün mövqeyə gətirilməsi, dinin özü üçün, həm də cəmiyyət üçün müəyyən problemlərə gətirib çıxarır. Mən bütövlükdə dünyəvi dövlətin tərəfdarıyam. Dinin sağlam təməllərinin qorunması ancaq dünyəvi dövlətdə mümkündür. Dini dövlətlər insanları ideoloji yetişdirir. Bütün vəhşilik elementləri də bundan yaranır. İslamı vəhşi din kimi tanıtmağa davam edirlər. Bu da dünyada İslama qarşı fobiyanı daha da artırır. Bütün insanlara eyni cür baxan, eyni dəyəri verən baxışlar yayılmalıdır. Biz dini bu cür yaşamağa çalışmasaq, onu insan həyatı üçün təhlükəli mexanizmə çevirəcəyik. ]]> Fazil Mustafa: "Siyasətdə özlərini ağır seyid kimi aparırlar, amma kəramətlərini ortaya qoya bilmirlər"

"Məgər bu millətin əxlaqsızı, narkomanı yoxdur?"


Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin sədri Fazil Mustafa Modern.az saytının redaksiyasında qonaq olub. Əməkdaşımız deputatla bir sıra məsələlər ətrafında söhbət edib.


Fazil Mustafa ilə müsahibəni təqdim edirik:


- Fazil müəllim, əvvəlсə səhhətiniz barədə soruşmaq istərdik: sui-qəsdə uğramışdınız. Hazırda vəziyyətiniz necədir?


- Səhhətimdə yaranan problem Allaha şükür, artıq aradan qalxıb. İdmanı bərpa etmişəm. Futbol oynamağa başladım, həkimlərin etirazına baxmayaraq, üzgüçülüklə də məşğul oluram. Yaxın vaxtlarda basketbola da başlayacam. İnsan hərəkətsiz qalmamalı, motivasiyasını həmişə yüksək tutmalıdır. Fəsadların aradan qalxması üçün kifayət qədər vaxt keçməli idi. Düşünürəm ki, artıq kifayət qədər vaxt keçib. Daha normal fəaliyyətə başlamaq imkanı əldə etmişik.


- Sizə qarşı sui-qəsd edənlərin istintaqında son durum nə yerdədir?


- Sui-qəsdlə bağlı məhkəmə prosesi gedir. Bu hadisə qonşu ölkədən maliyyələşən, orada yetişdirilmiş və burada həmin ölkənin tapşırıqlarını yerinə yetirən qrupun fəaliyyəti kimi təsdiq olunub. Bunun başqa açıqlaması yoxdur. Məhkəmədə də proses özünü daha aydın şəkildə göstərir. Onlar yalnız mənim düşmənlərim deyillər, bütövlükdə Azərbaycan dövlətinin düşmənləridir. İstənilən vaxt həm İranın, həm də Ermənistanın maraqlarına xidmət edə biləcək zehniyyətə sahibdirlər. Bu cür insanlar çoxdur.


- İranla Azərbaycan arasındakı münasibətlər artıq bərpa olunub. Bununla bağlı mövqeyinizi öyrənmək istərdik...


- Bizim heç bir ölkə ilə hansısa problemimiz yoxdur. İran özü dövlət olaraq terroru dəstəkləyirr. İran təkcə Azərbaycanda yox, digər ölkələrdə bu cür fəaliyyət həyata keçirir. İranın dəstəklədiyi terrordan əziyyət çəkən çox ölkə var. Bu dövlət nəhayət sivilləşməlidir. İran qonşu ölkədir, onunla xüsusi problem yaşamırıq. İran durduq yerə səfirliyə hücum edir, onun maliyyələşdirdiyi şəxslər sui-qəsd törədir. Bu, bir ölkənin imici baxımından bərbad hadisədir. İran isə həmişə bunu müsbət hadisə kimi dəyərləndirir.
Amma münasibətlərin normallaşmasını biz də arzulayırıq. İran Azərbaycanda terrora dəstək verməsə, qarışıqlıq elementləri ortaya qoymasa, narkotikin Azərbaycanda yayılmasını xüsusi dövlət siyasəti kimi həyata keçirməsə, bizim İranla heç bir problemimiz olmaz. Ermənistanı dəstəkləyir, qoy, dəstəkləsin. Bu onun seçimidir. İran Ermənistanı dəstəklədiyi üçün öz xalqı qarşısında cavab verəcək.

Bütün bunların üstündən keçərək, siyasi-iqtisadi əlaqələrin qurulmasında maraqlı olduğumuzu göstərdik. Prezident İlham Əliyev su bəndlərinin açılmasından tutmuş, başqa fəaliyyətlərlə əlaqədar İrana yönəlik normal, anlaşıqlı səviyyədə elə mesajlar verdi ki, bunu normal ölkələr qəbul etməlidir. Mesaj bu idi: "Bizim sizinlə problemimiz yoxdur, gəlin, münasibətlərimizi qarşılıqlı maraqlar üzərində quraq".

Zəngəzur dəhlizi ilə yanaşı, İran ərazisindən Naxçıvana yolun çəkilməsi məsələsini ortaya qoyduq. Zəngəzur dəhlizinə etiraz edən İrana insanlıq dərsi keçdik ki, bax, sizin ərazinizdən də yol çəkməyə hazırıq. Ona görə də bizim atdığımız addımlar münasibəltərin qurulmasına konstruktiv təsir edən addımlardır. İranın indiyə qədər atdığı addımlar konsturktiv əlaqələrin qurulmasına mane olurdu. Bundan sonra bu kurs dəyişəcəksə, qonşuluq əxlaqına uyğun davranış sərgilənəcəksə, biz də buna adekvat cavab verəcək və normal münasibətlər olacaq.


- İran prezidenti İbrahim Rəisi helikopter qəzasında öldü. Hadisənin qəza olduğunu düşünənlərlə yanaşı, təxribat, yaxud sui-qəsd olduğunu iddia edənlər də var. Siz hansı versiyanı ağılabatan hesab edirsiniz?


- İran kimi ölkələrdə belə hadisələr şübhə ilə qarşılanır, çünki verilən informasiyaları həqiqətə uyğun gəlmir. Buna görə də belə anlayışlar yaranır ki, müəyyən sui-qəsdlə, təxribatla bağlı elementlər var. Mənim versiyam hadisənin həqiqətən qəza olmasıdır. Çünki bir ölkə başçısını bu formada aradan götürmək bir az riskli görünür, inandırıcı gəlmir. Bu, adi bir qəzadır. Mərhumun Azərbaycanla münasibətləri normallaşdırmağa çalışdığı söylənilir. Belə olsaydı, bir neçə il əvvəl qoşun çəkib sanki sərhədimizi təhdid edən fəaliyyət göstərməzdi.
Hər halda, biz daha çox rəsmi versiyanın üzərində duraq. Çünki biz siyasət adamlarıyıq, hüquqşünas kimi də bilmədiyimiz şeylər var. Bilmədiyimiz nüanslarla yola çıxsaq, səhvə yol verərik. O baxımdan mən qəza ehtimalı üzərində daha çox dururam.


- Parlament seçkiləri gündəmdədir. Sizin siyasi partiya olaraq seçkilərdə iştirakınız necə olacaq? Hazırlıq işləri gedirmi?


- Bizim hazırlıq prosesimiz artıq Prezident seçkilərindən sonra başlayıb. Qərargahlarımız yaranıb. Bütün rayon təşkilatlarımızı səfərbər etmişik. Seçkilərdə iştirak etmək, namizədlərə dəstək verməklə bağlı təlimatlarımız var. Qərargahımız işlək vəziyyətdədir. O baxımdan qarşımıza hər hansı çətinlik çıxmayacaq. Məntəqə üzvlərimizdən tutmuş MSK üzvlərimizə qədər hamısı kifayət qədər təcrübəli şəkildə seçki prosesinə bilavasitə köklənmiş vəziyyətdədir.

Parlament seçkilərində daha çox namizədlə işitrak etməyə çalışırıq. Çünki 60-dan çox namizəd olanda televiziyada ödənişsiz efir vaxtı verilir. Bütün dairələrdən namizəd verməyə çalışacağıq. Amma real namizədlərimizi çək-çevir edib, baxacağıq. Əsas məsələ televiziyada ödənişsiz efir vaxtı almaqdır. Bununla da üzvlərimiz həm də partiyanın proqramını, məramnaməsini cəmiyyətə çatdıra biləcək.


- Özünüz yenə eyni seçki dairəsindən namizədliyinizi irəli sürəcəksiniz?


- Mənim dairəmi dəyişmək niyyətim yoxdur. Çox güman ki, yenə eyni seçki dairəsindən namizədliyimi irəli sürəcəm. Amma hansısa namizədimizin məhz mənim seçildiyim dairədən, mənim isə hansısa başqa dairədən seçilə bilmək şansı real olarsa, bu barədə düşünə bilərik. Hələlik ümumi proqnozlaşdırdığımız odur ki, seçildiyim dairədən namizədliyimi irəli sürüm. Çünki orada bazamız güclüdür və dəstəyimiz var. Seçicilərin əksəriyyətini də tanıyırıq. Hansısa problem yaşayacağımızı düşünmürük.


- Sizcə, yeni dövr üçün seçiləcək deputatlar hansı xüsusiyyətləri daşımalıdır?


- İnsanlar müxtəlif formalarda özünə meyarlar təyin ediblər. Cəmiyyətin qiymətləndirməsinə çox da aldanmaq olmaz. Cəmiyyət populizmə, qışqıran şeylərə inanır. Düşünürlər ki, susan adamların vətənpərvərliyi azdır. Amma bəzən susan adam daha dürüst davranır və çox iş görür. Danışmaqla cəmiyyəti aldatmaq olmaz. Bəzən deyirlər ki, susmaq qızıldır. Əlbəttə, mənasız danışmaqdansa, susmaq qızıldır. Yoxsa normal danışığa görə susmaq qızıl deyil. Ona görə də məsələyə bu kontekstdə yanaşmalıyıq. İnsanlar gərək özünə uyğun yükü götürsünlər. Belə olmayanda həmin şəxslər cəmiyyətə də ziyan vururlar.

Millət vəkilliyi fərqlidir. Bu, cəmiyyətin seçimi ilə bağlıdır. Partiyalar gərək öz sıralarından verdikləri namizədlərin cəmiyyətin gələcəyi ilə bağlı bəlli vizyon sahibi olmasını düşünsünlər. Amma hamı eyni ixtisasda olmamamlıdır. Bu, paylaşılmalıdır. 10 nəfər savadlı iqtisadçı, savadlı hüquqşünas və digər müxtəlif sahələrdən adamların olması parlamentin səviyyəcə yüksəlişidir. Mən məsuliyyətlə deyim ki, hazırkı parlament ən azı idarəetmə baxımından ən sanballısıdır. Parlamentin sədri hər ay 3-4 səfərdə olur. Hər səfərdə də fundamental, Azərbaycanın maraqlarını təzahür etdirən çıxışlar edir. Parlament diplomatiyası, bu çağırışda olduğu qədər heç vaxt belə aktiv olmayıb. Bu, olduqca önəmlidir. Parlament daha ixtisaslaşmış kadrlarla zəngin olsa, bu, dövlətə böyük fayda gətirərə.


- Belə məlumatlar var ki, deputatların bir çoxu tezislə işləyirlər...


- Hər kəsin imkan və qabiliyyəti fərqli ola bilər. Hər halda kolleqalarım haqqında bu məsələyə dair konkret bir şey deməyim doğru olmaz. Prezident Administrasiyasında müvafiq şöbə yaranandan sonra deputatların fəallıq meyarları da diqqətdə saxlanılıb. Məclis rəhbərliyi tərəfindən də fəal deputat olmaq tələbi olub. Fəallıq bəzən müəyyən imkanlarla üst-üstə düşmür, bəzən də onun inandırıcılığı olmur. Bir xeyli deputat da var ki, özlərinə aid sahədə onların rolunu danmaq olmaz. Məsələn, Səməd Seyidovun, Sevinc Fətəliyevanın, Erkin Qədirlinin parlament assembliyalarında çıxşıları çox yüksək səviyyədədir. Daxili auditoriyada bir çoxlarımızın çıxışları daha çox diqqət cəlb edir. Beynəlxalq arenada biz həmin mövqeni sərgiləyə bilmirik. Deməyim odur ki, hansısa bir platformada daha peşəkar görünmək Milli Məclisin imici üçün çox önəmlidir. Hesab edirəm ki, Milli Məclis fəallığına görə əvvəlki illərdən xeyli fərqlənir.


- Proporsional sistemin bərpasını istəyənlər də çoxdur. Sizin bu barədə mövqeyiniz necədir?


- Belə arzular var. Lakin arzu hələ həqiqət demək deyil. Çünki bu barədə referendum keçirilməlidir. Artıq referendum olmadı. Parlament seçkiləri qapıya dirənib, onun vaxtı qabağa çəkiləcək. Bu barədə MSK sədri də bəyanat verib. Ona görə də bu məsələni referenduma çatdırmaq mümkün deyil.

Əvvəldən referendum çağırılmalıydı. Ona görə də budəfəki seçkilər yalnız majoritar qaydada keçirləcək.

Proporsional seçkilər bundan sonrakı dönəmdə ola bilər. Amma biz də proporsionalı istəyirik ki, partiyanın gücü görünsün. Belə olan halda partiyaya axın olacaq. Çünki şəxs istəyəcək ki, seçkidə iştirak edəndə siyahıya düşsün. Bütün bunlar partiyanın inkişafına kömək edən amillərdir. Proporsional sistem partiyaları daha da populyarlaşdırır. Majoritar sistem partiyaların dirçəlməsinə imkan vermir. Bu, bir reallıqdır.


- Referendum demişkən, bu nə qədər zəruridir?


- Həm proporsional seçki sisteminin bərpası, eyni zamanda işğaldan azad olunmuş ərazilərdə və Naxçıvan Muxtar Respublikasında yaradılmış Prezidentin Xüsusi nümayəndəliklərinin Konstitusiyada təsbit olunması üçün referendum zəruridir. Referendumda biz ən vacib məsələləri qoymalıyıq. Naxçıvan Muxtar Respublikasında idarəetmə qarışıqlığı var: Prezidentin Xüsusi Nümayəndəliyi, baş nazir, üstəgəl Ali Məclisinin sədri mövcuddur. Kimin hansı məsuliyyəti daşıdığı bilinmir. Bu məsələyə baxılmalı, konkretlik olmalıdır. Bütün rayonların iqtisadi zonalar üzrə idarə olunması da Konstitusiyada öz əksini tapmayıb. Ona görə də referendumun keçirilməsi zəruridir.


- Referendumla Konstitusiyaya əlavələr edilməlidir, yoxsa yeni Konstitusiya qəbul olunmalıdır?


- Yeni Konstitusiya da qəbul oluna bilər. Amma bu, ağır prosesdir. Biz referendumda vacib məsələlərin dəyişilməsini nəzərdə tuturuq. Bu da dediyim isiqamətlərdə müəyyən problemləri həll edə bilər.


- Müsavat Partiyasında İsa Qəmbər yenidən başqan seçildi. Bu dəyişiklik Azərbaycan siyasəti üçün nə vəd edir?


- İsa Qəmbər təbii ki, təcrübəli siyasətçidir və cəmiyyətdə nüfuzu var. Amma partiya model olaraq öz fəlsəfəsini dəyişmədikcə, lider onun yenidən canlanmasını bərpa edə bilməz. Müsavatın kifayət qədər imkanları vardı ki, yeni dövrə transformasiya olsun. Azərbaycan 27 sentyabr 2020-ci ildən sonra yeni dövrə qədəm qoyub. Bu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunduğu dövrdür. Bu dövrün də əsas yükünü indiki iqtidar daşıyıb. Bugünkü iqtidar ərazi bütövlüyünü bərpa edib. Bu istqiamətdə ona qarşı hər hansı siyasət yürütmək, hadisələri manipulyasiya etmək mümkün deyil. Belə olan halda uduzacaqsan. Bu cür vəziyyətdə konstruktiv yol tutulmalıydın. Yəni artıq leqal institutlarda iştirakını, təmsilçiliyini təmin edərək güclərini göstərə bilərdilər. Müsavat da, AXCP də bu leqal institutlarda iştirak etməkdən imtina etdilər. Legitim platformadan da kənarda -meydanlarda, küçələrdə real güc ortaya qoya bilmədilər və populizm yolunu tutdular.

Bu gün Azərbaycanda ən leqal platforma parlamentdi. Onlar burada təmsil olunmaq istəmirlər. Eyni zamanda yeni dövrə uyğunlaşa bilmirlər. Başa düşmürlər ki, əsas məsələ Azərbaycanın maraqlarıdır. Sonuncu estafet bayrağını hazırkı iqtidar Xankəndidə dalğalandırırsa, sonra da Qazaxın 4 kəndinə aparıb asırsa, onu dəstəkləmək mənim vətəndaş kimi tarix qarşısında borcumdur.

Xankəndi alınanda bu partiyalar iqtidara dəstəklərini bildirən təbrik yollaya bilərdilər. Elə bilirlər ki, hamamın yanında qalırlarsa, pakdırlar. O qədər insan var ki, hamamın yanında qalsa da, təmiz deyil. Bəzən də məsələlərə ağır seyid psixologiyası ilə baxırlar. Yəni mən Rəsulzadənin, Elçibəyin yaratdığı partiyanın sədriyəm. Sanki bir müqəddəs ocağın üzərində oturduğu üçün bunlara nəzir verilməlidir. Siyasətdə özlərini ağır seyid kimi aparırlar. Amma kəramətlərini ortaya qoya bilmirlər.


- Amma İsa Qəmbər başqan seçiləndən sonra Müsavat bu yaxınlarda siyasi partiyaların Prezident Administrasiyasındakı görüşündə iştirak etdi...


- O, özü iştirak etmədi. Məsələ burasındadır ki, bəzən cəsarət tapıb özün iştirak etməlisən. Özün prosesin aparıcı rolunu daşıyan şəxs olmalısan. Təbii ki, bu onların öz işidir. Mən qarşımaq fikrində deyiləm. Sadəcə olaraq siz sual verirsiniz, mən də öz subyektiv fikrimi dilə gətirirəm. İsa Qəmbərlə qarşılıqlı hörmətimiz var, heç bir problemim yoxdur. Mən sadəcə istədiyimi deyirəm ki, bu partiya Azərbaycan siyasətində kifayət qədər rolu, əhəmiyyəti olan təşkilatdır. AXCP isə xəstə və militandılar. Onlar həqiqətən hələ də 90-cı illərdə qalıblar. Özü də ordakılar süni cəbhəçilərdir. Elçibəyi də düzgün anlamayıblar. Müsavat daha çox cəmiyyətlə, dövlət və hökumət arasında bir uzlaşma yarada bilən, dövlətin qurulmasında rolu olan partiyadır. Onun davranışı belə olmamalıydı. Daha leqal, legitim platformalardan istifadə edib, Azərbaycanda gerçək müxalifətçilik düşüncəsini ortaya qoya bilərdilər. Bunu etmədilər. Siyasətdə yol bağlana bilər. Yol bağlıdısa, cığır tapa bilməlisən. Bunlar ancaq standart maşınlarla getməyə öyrəşiblər. Yol bağlıdırsa, ləpir tapmalısan. Bu olmadıqda siyasətdə boş, mənasız, vizyonsuz vəziyyətdə varlığını sürdürürsən. Ancaq keçmişin xatirələri ilə yaşayırsan.


- Elçibəylə bağlı indiyə kimi danışmadığınız xatirələr varmı?


- Elçibəylə bağlı hakimiyyətdən əvvəl və sonrakı dövrlərdə xatirələrim olub. Mən Azərbaycanda Elçibəyi istismar etməyən bəlkə də yeganə adamlardan biriyəm. Elçibəyin ən yaxın adamlarından biri olsam da, siyasətdə onun nə mirasını, nə də adını istismar etməyi özümə rəva bildim. O vəfat etdikdən sonra yeni dövr başladı. Biz hədsiz xatirələrə aludə olan, keçmişi sevən millətik. Gələcəyə baxışımız da həmişə keçmiş üzərindən formalaşır. Mənim baxışım bir az fərqlidir. Artıq gələcəyə açılan qapıları təmir etməlisən ki, onlar istənilən vaxt açılsın. Xatirələrim var. Onlar daha çox gələcəkdə memuar janrında yazıla bilər. Ola bilər ki, bunları yazaram. Orada onun şəxsi düşüncə və baxışları ilə əlaqədar yox, ictimai-siyasi mühitimizlə, gələcəyimizlə bağlı fikirlərinə həm müsbət, həm də tənqidi baxış ortaya qoyan nəsə yaza bilərəm. Onun şəxsiyyətinə böyük hörmətim var. Mənim müəllimim idi, bizə həmişə güvənib. Kim nə deyirsə desin, Azərbaycanda Elçibəy kimi ləyaqətli, öz yolunu gedən çox az adam taparsınız. Biz onu yüksək qiymətləndiririk. Amma mənim üçün Elçibəyin Azərbaycan probleminə baxışlarında nəyin düzgün, nəyin yanlış olduğunu bilmək önəmlidir. Bunu biləndən sonra Azərbaycanın gələcəyində yenidən hansısa formada faciələrin qarşısını almış oluruq.


- 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra tez-tez “artıq 90-cı illərin Azərbaycanı yoxdur" ifadəsi ilə qarşılaşırıq. Həmin dövrdə hakimiyyətdə olmuş şəxs kimi bu barədə nə düşünürsünüz?


- 90-cı illərin əvvələrində əsas problem o idi ki, beynəlxalq siyasəti sıfır səviyyəsində bilirdik. Dünyanın nə istədiyini anlaya bilmirdik. Rusiya amilinə qarşı tarixi nifrətin daşıyıcılarıydıq. Rusiyadan ayrılmağı, ondan gələn hər şeyin təhlükə olduğunu düşünürdük. Zaman keçdikcə, gördüm ki, Azərbaycan xalqı üçün əsas problem cəhalətdir. Cəhalətdən Azərbaycan xalqı ilk dəfə qismən 1828-ci ildən, yəni məktəb açılandan sonra xilas olmağa çalışıb. Bir tərəfdə Kərbəlaya getməyə hazırlaşan Məmmədhəsən əmi, digər tərəfdə Molla Şəfi Vazehtin təklifi ilə mollalığı atan, dünya elminə vaqif olan, Azərbaycan dramatrugiyasını yaradan Mirzə Fətəli Axundzadə vardı. Axundovun xətti bizi işığa gətirdi. Məmmədhəsən əminin xətti bizi it hürən tərəfə aparırdı.
Rus işğalı bizi məktəbə gətirdi. Bu olmayanda, biz 30 milyon azərbaycanlının yaşadığı iranlıyıq. "İranlı virusu"nun ölməsi rus məktəbinə girişimilə bağlıydı.
Rusiya sisteminin verdiyi zərərlə yanaşı, xeyli faydalı məsələlər oldu. Sovet dövrü ümumi savadsızlığı ləğv etdi. Məktəblər, ali təhsil müəssisələri açıldı, qadınların çadralarını atıb normal həyata qarışması, qadın azadlığının müəyyən inkişafı baş verdi. 20-ci əsrin əvvəllərində Hacı Zeynəlabdin Tağıyevin yaratdığı Qız məktəblərində 20 qadın savadlandı. Onlar müstəqillik quran kişilərin həyat yoldaşları oldular. Evdə daha demədilər ki, sən niyə gedib bayraq qaldırırsan, get, pul qazan gətir. Başa düşdülər ki, pul qazanıb gətirmək lazımdır. Nəsib bəy Yusifbəylini, Məhəmməd Əmin Rəsulzadəni, Həsən bəy Zərdabini həyat yoldaşları dəng eləmədi.
Amma 19-cu əsrdə Şəhrəbanu xanım Hətəmxan ağanı dəng eləmişdi ki, Şahbaz bəyi Parisə buraxmaq olmaz. Fərq buradaydı. Qonşu dövlətlərlə münasibətlər strategiyasına yenidən baxmalı olduq. O zaman biz beynəlxalq siyasəti dərindən izləyə bilmədiyimiz üçün ABŞ-ın hər sözü bizim üçün səmimiydi, guya ki demokratiya quracaqdı. Hansı haqla, hansı insanlarla demokratiya quracaqsan? Cəmiyyətin ziyalı təbəqəsini heç olmasa 10 faizə qaldırmayınca, demokratiyanı kim müdafiə edəcək? Elçibəyin də niyyəti demokratiyanı qurmaq idi. Amma beynəlxalq münasibətlərə uyğun gəlməyən addımlar, davranış və ifadələri buna imkan vermədi. Orada uduzduq. Artıq müəyyən dərəcədə qonşu dövlətlərlə normal münasibətləri tənzimləyə biləcək davranış sərgiləyən siyasətə ehtiyac vardı. Heydər Əliyev bunu bacardı. Bu balansı qurduğuna görə, Azərbaycan bir müddət sabit dövlətə çevrildi. O zaman biz MDB-yə girdik. O zaman biz "niyə ona daxil oluruq, yenidən müstəmləkə olacağıq" deyirdik. Heydər Əliyev gələn kimi MDB-yə girdik, heç nə baş vermədi ki? Rusiyanı sakitləşdirmək üçün buna ehtiyac vardı. Sabitliyi təmin etmək üçün sülh müqaviləsinə ehtiyac vardı. Biz buna qarşıydıq. Mitinqə çıxırdıq. Onu demək istəyirəm ki, siyasətə baxış fəlsəfəmizin yetərli olmasına görə bunlar yaşandı.

O dövrdə ən böyük bəla Xalq Cəbhəsi olmadı. Ən böyük bəla kommunist elitası oldu. Onlar əllərində hakimiyyət imkanları olduğu halda xalqla hakimiyyət arasında əlaqələri qura bilmədilər. Komunist elitası arasında bir az gələcəyi proqnozlaşdıran adamlar oldu. Belə olan halda meydan nəğmə oxuyan, şeir deyən adamların əlində qaldı. Şeir də ovutmaq üçündür, strategiya deyil axı. Baxıram ki, 1918-ci ili təftiş edirlər. Amma həmin dövrdə nə etmək mümkündürsə, ediblər. Rəsulzadə nə etməliydi, özünü öldürməliydi?! O, Azərbaycanın adını daha 30 il yaşatmaq üçün bütün imkanlardan istifadə etmişdi. Bəzən elə olur ki, liderin vəzifəsi yaşamaq olur. Bəzi özü qəhrəman olmayan çoxluq özünə qəhrəman düzəldir. Elçibəyə sən niyə qəhrəman kimi baxırsan? Ona real siyasi mübarizə aparan, etiraz etmiş bir şəxs kimi bax. Amma o, həqiqətən demokrat idi. İndi özünü onun varisi adlandıranların çoxunda demokratik vitrin görünmür.


- Cəmiyyətimizi sağlam və möhkəm hesab edə bilərikmi?


- Bəzi adamlar anlamırlar ki, bizim dəyərimiz dünyəvi dövlətdir. Dünyəvi dövlət qurduğumuz üçün irançı kimliyindən xilas olmuşuq. Bunu cəmiyyətə anlatmalıyıq. Bunun əvəzinə, bizim ziyalıllarımızın xeyli hissəsi qaragürühçuluğa, inanca xoş gəlməyə çalışırlar. Qaragürühçuluğa qarşı çıxanlar təklənir, azalırlar. Halbuki biz sabah bunun faciəsini yaşayacağıq. Bir də görəcəyik ki, dövlətin dünyəvi mahiyyəti altdan quruyur. Çünki yuxarıda məsuliyyət daşıyan insanlar bunun mahiyyətini başa düşmədiyinə görə öz qalstuk və köynəklərini ləkədən qoruyurlar. Amma bunun sonu hara gedəcək... Biz buna qarşı sərt çıxış edirik. Bu baxımdan tarixə inanc yeri kimi baxılmamalı olduğunu düşünrəm. Tarixə bilik, öyrənmə yeri kimi baxılmalıdır. Şah babam, Mete Xaqan, Alparslan hərəsi bir inancdır. Bunlar səhvləri və düzləri ilə bizim üçün bilik yeridir. Bu hərəkət yanlış, digəri doğrudu. Bütün bunları özümüzdə anlaya bilməsək, bizim sonumuz yaxşı yerə getmir. Dövlətin möhkəmliyindən danışa bilərik, amma cəmmiyyətin möhkəmliyindən danışa bilmərik.


- Vətən müharibəsində əldə edilən qələbədən sonra onu tərənnüm edən şeirlərin, poemaların yazılmaması, filmlərin çəkilməməsi tənqid olunur. Mədəniyyət komitəsinin sədri kimi sizin də mövqeynizi bilmək istərdik...


- Bu istiqamətdə sifarişlə nəyisə həll etmək mümkün deyil. Bu, istedala həll olunmalıdır. Tutaq ki, sabah bir dəyərli yazıçı roman yazdı. Amma cəmiyyət bəzən öz düşüncəsinə uyğun gəlməyən yazılara, yazarlara, kitablara qarşı elə nifrət püskürür ki, hamının gözünü qorxudur. Azərbaycanda gözü qorxan yazıçı obrazları var. Hətta bir az cəsarətli yazıçı da zaman keçəndən sonra cəmiyyətə yarınmağa çalışır. Reytinqinin aşağı düşməsindən qorxduğu üçün bunu edənlər var. Cəmiyyət insanların gözünü qorxudub. Bəzən onların etməli olduğunu rəsmi şəxslər, başqaları edir. Halbuki filosoflar, yazarlar bu yükü götürməli, cəmiyyətin üzərinə getməkdən qorxmamalıdırlar. Qarabağla bağlı nəsə yazanda orada sən yalnız qəhrəmanları yox, fərari obrazını da yazmalısan. Onu da yazanda üzərinə düşəcəklər ki, biz qəhrəman xalqıq, sən fərari məsələsini niyə qabardırsan? Amma Avropa ədəbiyyatçısına bunu desən, adamın başına külqabı atarlar.
Filmdə də həmçinin, bir milləti təmsil edən mənfi obraz da çəkilə bilər. Hay-küy qalxacaq ki, milləti pis tanıdırsan. Bu millətin əxlaqsızı, narkomanı yoxdur? Sənətə artıq ideoloji dəyər olaraq baxırlar. Nəticədə rəssam, filosof, yazarların da hamısı qorxur.


- Amma yaxşını da tərənnüm edə bilmirlər...


- Bəli, yaxşını da tərənnüm edə bilmirlər. Çünki yaxşını pisin timsalında göstərmək mümkündür. Qəhrəmanlıq tarixi bir az da fərqli anılır. Böyük Vətən Müharibəsinə aid filmlər ideoloji yanama ilə çəkilsə də, peşəkarlıq vardı. Ən yaxşı ekran əsərləri 20 il sonra çəkildi. Xruşova qədər hamı sovet ordusunun qələbəsindən yazırdı. Ancaq təbliğat xarakterli yazılar olurdu. Sonra bu durum dəyişdi. İndi bizdə də zorlamaq olmaz ki, nələrsə yazılsın. Müharibə ilə bağlı məsələləri daha çox hərbi-siyasi peşəkarlıq kimi qələmə almalısan. Ona görə də təzadlar çoxdur. Qazi adından istifadə edən nə qədər insanlar çıxdı. Şəhid ailəsinə yaraşmayan nə qədər hadisələr oldu. Bir yerdə yaşamaq istəməyən ata-oğul, ana-qız oldu. Bunu yaza bilərsənmi? Realist mənzərə yaratmaq çətindir. İdeoloji nəsə ortaya qoyulmamalıdır. Çünki bir vaxtdan sonra ideologiya gedir. Dəyərə sahib əsər yaradılmalıdır. Məsələn, bu gün Mehdi Hüseynin "Qara daşları"nı, Səməd Vurğunun “Zamanın bayraqdarını” oxuyan varmı?


- Azərbaycan cəmiyyəti niyə belədir və cəmiyyəti nə formalaşdırır?


- Hegel deyir ki, ailə tezisdir, cəmiyyət onun antitezisidir. Cəmiyyətlə ailə birləşəndə dövlət yaranır. Bizim kimi müstəmləkə yaşamış, Axundovla yazılı mətni başlayan, orada da yarımçıq qalan, sonra Cavid və Ağaoğlu zirvəsinə qalxan cəmiyyətin əsas dəyəri dövlətdir. Dövlət instututu cəmiyyəti tənzimləməli, ona ideyaları verməlidir. Altdan ideya gəlmir. Mən həmişə deyirəm ki, bizdə altdan bulaq heç vaxt qaynamayacaq. Bizə yuxarıdan yağış yağacaq. Bu yağışı da elmi, siyasi elitada olan qüvvələr yağdıracaq. Bizim siyasi və elmi elitamız ideoloji hazırlığa sahibdilər, bilgi yükünə yox. Aşağıya da yeni dövrün tələbinə uyğun hansısa istiqamətlər verilməlidir, verə bilmir. Ədəbiyyatımızdakılar özünü dolandıra bilmədiyinə görə mükafatdan, prezident təqaüdündən asılıdır. O da verə biləcəyi yenilikləri, düşüncələri çatdıra bilmir. Biz keçmişimizi tarixə çevirə bilməmişik. Bunun əsasında əsər, fəlsəfə və məktəb dayanır.

Belə bir vəziyyətdə cəmiyyəti ancaq yanlış dəyərlərinin üzərinə gedib sındıraraq, dəyişməliyik. İnsanlar niyə lətifə deyənlərin arxasınca gedir? Çünki cəmiyyət bilik istehsal etməyəndə lətifə istehsal edir. Bu cəmiyyətdə Molla Nəsrəddinin hüquq dərsi yox, onun mizah janrında dediyi gülüş durur. Mirzə Cəlil də, digərləri də faciəni gülüşlə göstərdi. İndi bu adamların da özünün yaradacağı heç nə yoxdur. Lətifə söyləmək, ondan zövq almaq səni işığa aparan yol deyil axı. Bunun sitatı Ağaoğlundan, Hüqodan olmalıdır. Bu sitatı gətirə bilməyəndə istinad yeri başqa olur. Meyxanaçı necə məşhurlaşır? Bir alimi məşhurlaşdıra bilmirik. Şagirdləri riyaziyyatdan fənn olimpiadalarına hazırlayan Əli Nazimin oğlu vəfat etdi. O, 40 il Azərbaycanın komandasını hazırladı, amma tanınmadı, öldü getdi. Rəqsimizin də fəlsəfəsi yoxdur. Abidələrin də fəlsəfəsi yoxdur. Kimisə dəyişməklə nəsə olmayacaq. Onsuz da 90 faiz olduğu kimi qalacaq. Nə ağıl artacaq, nə dünyagörüşü. 10 faiz ki 1 faizə düşüb, onu 5-6 faizə qaldıranda hazırkı durum dəyişəcək.


- İnsanlar gözlərindən daha çox qulaqlarına inanırlar. Eyni zamanda elə insanlar var ki, öz qabiliyyətinə uyğun davranmır. Bundan canımızı necə qurtaraq?


- Sui-qəsddən sonra xeyli ağlı başında olan, normal adamlar hərdən sual verdilər ki, "doğrudan belə hadisə baş verib?". İran təbliğatı bunlara necə təsir edibsə, ağılla, məntiqlə, gödüklərinə inanmırlar. Prezident bu hadisə ilə bağlı ətraflı çıxış etdi. Konkret dövləti ittiham etdi. Dövlət məmurlarından bir neçəsi yalnız ondan sonra mənə yaxınlaşıb soruşdu ki, “doğrudan belə hadisə baş verib?”. Gərək çiynindəki güllə izini, ya da deşik-deşik olmuş maşınını göstərəsən.

Sonra onların bir qisminə dedim ki, “yaxşı mənə inanmadınız, bəs Prezident çıxış etdi, ona da inanmırsınız?”.
Bu qədər primitiv mühakimə tərzi var.
Bu məsələlər ümumi dünyagörüşü ilə bağlıdır. Adamlar özlərinə uyğun davranmaya bilər. Amma metroda qayda var da, məcbursan yoxlanışdan keçəsən, eskaltorla qalxasan. Buna tabe olmayanları qanunun gücü ilə kənara itəliyirsən, ya da sözlə başa salırsan. Bununla da başa düşməyəndə, polisə deyirsən ki, vəziyyət belədir. Cəmiyyətin 90 faizi azadlıqdadır. 10 faizi həbsxanadadır. Qaydaya tabe olmayanlar həbsxanadadır. Cahilin tərifi nədir? Öz qabiliyyətindən artıq iddialı adama cahil, nadan deyilir. Heç eşitmisiniz, gerçək bir alim özünə desin ki, mən professor, aliməm. Yox, eşitməyəcəksiniz də. Müdafiə etməmiş adam tez-tez "mən alim kimi sizə deyirəm ki, bu belədir" söyləyir. Bu ifadələrə baxanda kimin öz ölçüsünə uyğun olub-olmadığını görəcəksiniz.


- Ötən il deputat həmkarlarınızdan biri "gilas ala bilmirik" deyirdi. Yəqin ki, o qiymətlərin baha olmasına işarə edirdi. İndi necə, gilas ala bilirsiniz?


- Gilas ala bilirik. O müsbət mənada deyilmiş fikir idi ki, bahalıqdır. Bahalığı da müəyyən metaforalarla demək medianın diqqətini daha çox cəlb edir. Mən indi desəm ki, bahalıqdır, heç bir sayt onu yazmayacaq. Amma "gilas ala bilmirəm" deyəndə, 10 min nəfəri buna yönəldə bilirsən. Bunu istifadə etmək lazımdır. İndi bahalıq kifayət qədər yüksəkdir. Bu bahalığın cəmiyyətə ağır gəlməsinin səbəbi var. O da cəmiyyətlə kifayət qədər açıq dialoqun olmamasıdır. Əgər hansı işlərin görüldüyünə dair açıq dialoq qurulsa, yaxşı olar. Bilən adamlar var və onlar bu istiqamətdə öz iradlarını bildirmirlər. Bilməyən adamlar isə öz etirazlarını açıq formada dilə gətirirlər. Gərək Qarabağa aparıb orada tikilən körpüləri, tunelləri göstərib onların qiyməti barədə məlumat verəsən. Xankəndidə binanın, Laçında salınan Zabux qəsəbəsinin qiyməti barədə danışmalısan. Bütün bunlar bahalıq dediyiniz məsələləri yaradan amillərdir.
Bu gün alınan kəndlərə yollar və xətlərin çəkilməsi, filan qədər bölüyün, briqadanın Kəlbəcərdə, Laçında saxlanılması nə qədər vəsaitə başa gəlir. Füzulidə, Zəngilanda hava limanları tikildi. Bununla Bakıda olan bir çox problemi həll etmək olardı. Bunu cəmiyyətə hansısa formada çatdırmaq lazımdır.

İşsizlik və pulsuzluq, eyni zamanda ədalətsizlik də var. Bunu minimum səviyyəyə endirmək lazımdır. Bunun üçün də məmurların davranışına reaksiya verib onu ya qovmaq, ya da islah etmək lazımdır. Sən müavinəti verməlisən, amma pensiyaçıya, əlilə müxtəlif zərbə vurursan. Bu da dövlətin boynunda qalır. Bunu demək istəyirəm ki, dünyanın hər yerində problemlər var. Amma Bolqarıstanın bu problemi yoxdur. Bu ölkə Avropa İttifaqının üzvüdür. İstənilən zaman ona maddi yardım göndərilir. Bu boyda Qarabağın bərpasına bir ölkə gətirib bir qurğuşun vermir. Hər şeyi öz gücünə edirsən. Öz gücünə edilən də vətəndaşın rifahından çıxır. Elə adam var ki, övladını şəhid verib, elə adam var ki övladı qazi olub. Adam da var ki, başından bir tük düşən kimi başlayır ki, bu niyə belə oldu? Bəs övladını şəhid verən ana əziyyətə qatlaşıbsa, sən komfortundan 1 illik sıxıntını dilə gətrərək, özünü bu dövlətə narazı vəziyyətə salanda necə görünürsən?


- Cəmiyyətlə əlaqədən söz açmışkən, Nazirliklərlə insanlar əlaqə saxlaya bilmir. Hətta deputatlar da bundan şikayətlənirlər. Bəs sizin belə bir probleminiz olub?


- Mən demişdim ki, nazirliklərin "qaynar xətt"i əslində "soyuq xətt"dir. Xeyli nazirliklər var ki, zəng vurun, məsələni fırladıb başqa istiqamətə aparacaqlar. Miqrasiya Xidmətinə zəng edin, məsələyə 2 dəqiqə ərzində reaksiya veriləcək. "Azərsu", FHN də həmçinin, daha tez reaksiya verirlər.

Sosial müavinət, təhsil kimi sahələrdə isə vətəndaşlar dolayı cavablar alanda əsəbləşirlər. Bunu qəbul edə bilmirlər. Məlumatları çatdıracaq məmurların sayı kifayət qədər deyil. Yəni kabinet nazirlərinin sayı, cəmiyyət içərisindəklərdən çoxdur. Nazirlər, komitə sədrləri hamısı rayonlarda qəbul keçirirlər. Rayonda 3 nəfəri qəbul edəndə, nə dəyişəcək? Gəl, elə Bakıda qəbul keçir də... Niyə Bakıda qəbulun yoxdur? Əhalinin 3-4 milyonu Bakıda yaşayır. Narazı əhalinin böyük əksəriyyəti Bakıdadır. Elə nazirliklər var ki, mənim zəngimi qəbul etmirlər. Eləsi də var ki, cavab verirlər. Əksəriyyəti ilə kontakt qura bilirik. Amma bu yox, problemin həlli önəmlidir. Məsələlərin həlli əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli aşağıdır. Əvvəllər əhalinin problemlərini həll edə bilirdin...

- Oğlunuzun da sizin yolunuzla gedib, siyasətçi olmasını istərdiniz?


- Oğlumun hansı peşəni seçməsi onun özünün işidir. Ona görə də bu məsələyə qarışmıram. O, Texniki Universitetdə magistraturanı bu il bitirəcək. Hansı istiqamətdə fəaliyyət göstərməsi onun özü ilə bağlı olacaq. Siyasətçi olmaq insanın təbiəti, hazırlığı, dünyagörüşü ilə bağlıdır. Çox güman ki, daha çox siyasi cəhətdən yox, özünün ixtisasına uyğun, yəni iqtisadçı kimi özəl sektorda fəaliyyət göstərməyə önəm verəcək. Onu heç hansı şəkildə bu istiqamətə də yönləndirməmişəm. Belə bir fikrim də yoxdur. Mən istəyərəm ki, özünü hansı istiqamətdə uğurlu görəcəksə, orada olsun. Magistraturanı bitirdikdən sonra öz qəti qərarını verəcək.


- Sizin dini baxışlarınız fərqlənir. Özünüzü hansı dini cərəyana, düşüncəyə yaxın hesab edirsiniz?


- Mən özümü İslam dininə mənsub hiss edirəm. İslam dinində məzhəb, təriqət, yaxud hansı qurum anlayışına sahib deyiləm. Bunların hamısını da İslamın mahiyyətinə uyğun görmürəm. İslam bütün insanlığa eyni cür, ədalətli baxış tələb edən dindir. Ona görə də hər hansı məzhəbçi, təriqətçi baxışdan uzağam. Buna normal yanaşmıram. Çünki bu, insanlara münasibəti dəyişir və önyarğılı davranışa situmul verir.

Din insanın şəxsi həyatında yer ala biləcək bir anlayışdır. Başqa sferada dinin üstün mövqeyə gətirilməsi, dinin özü üçün, həm də cəmiyyət üçün müəyyən problemlərə gətirib çıxarır. Mən bütövlükdə dünyəvi dövlətin tərəfdarıyam. Dinin sağlam təməllərinin qorunması ancaq dünyəvi dövlətdə mümkündür. Dini dövlətlər insanları ideoloji yetişdirir. Bütün vəhşilik elementləri də bundan yaranır. İslamı vəhşi din kimi tanıtmağa davam edirlər. Bu da dünyada İslama qarşı fobiyanı daha da artırır. Bütün insanlara eyni cür baxan, eyni dəyəri verən baxışlar yayılmalıdır. Biz dini bu cür yaşamağa çalışmasaq, onu insan həyatı üçün təhlükəli mexanizmə çevirəcəyik. ]]> https://lider.com.az/musahibe/1434-harada-olmagimizdan-asili-olmayaraq-uryimizd-azrbaycan-var.html https://lider.com.az/musahibe/1434-harada-olmagimizdan-asili-olmayaraq-uryimizd-azrbaycan-var.html lider Thu, 02 Nov 2023 10:37:02 +0400 Elgiz Hacıyev: “Qalib Azərbaycanla fəxr edirik, ölkənin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin apardığı uzaqgörən və müdrik siyasəti həmişə dəstəkləmişik”

Rusiyada rəsmi məlumatlara görə, 1.5-2 milyon, qeyri-rəsmi rəqəmlərə görə isə 3 milyona yaxın azərbaycanlı yaşayır. Digər xarici ölkələrdə olduğu kimi Rusiyada da soydaşlarımız diaspora quruculuğu sahəsində nələrsə etməyə cəhdlər göstərirlər. Çox az bir qisim uğurlara imza ata bilir ki, bu da müvəqqəti xarakter daşıyır. Bu sahədə daha çox boşluqlar hiss olunmaqdadır.

Xüsusilə də ictimai-siyasi və hətta mediaya ermənilərin nüfuz etdiyi Rusiya kimi böyük bir ölkədə. Rusiyada yetərincə tanınan, nüfuz sahibi, hətta geniş imkanlara malik soydaşlarımızın olmasına baxmayaraq ölkənin ictimai-siyasi həyatında istənilən səviyyədə aktivlik nümayiş etdirmirlər. Azərbaycan diasporası nümayəndələrinin əksəriyyəti parlament seçkiləri sistemində iştirakdan kənarda durmağa çalışır, lakin eyni zamanda, Rusiya hakimiyyətinin onların vətəndaş maraqlarını təmin edəcəyinə ümid bəsləməkdə davam edir. Rusiya vətəndaşı olan azərbaycanlıların siyasi fəallığı bir qayda olaraq, şərti xarakter daşıyır. Siyasi fəallığı ilə seçilən azərbaycanlılara isə dəstək göstərilmir.

Bir neçə il öncə Udmurtiya Respublikasının bələdiyyə qanunvericiliyi şurasının deputatı Elgiz Hacıyev internet şəbəkəsinin rusdilli seqmentində çıxış edərkən qeyd edib ki, diaspora təşkilatları öz namizədlərini irəli sürməsələr, onların yerlərini hökmən opponentləri tutacaq və Rusiyada əvvəllər olduğu kimi, indən belə də Azərbaycanın maraqlarına etinasızlıqla yanaşılması üçün bacardıqları hər şeyi edəcəklər.

Diqqətəlayiq faktdır ki, Elgiz Hacıyev Udmurtiyanın parlamentçilik tarixində 2016-cı ildə seçilmiş ilk azərbaycanlı deputatdır.

1967-ci il avqustun 7-də Bakıda anadan olub. Bakının Binəqədi rayonundakı 248 saylı məktəbi bitirib, 1985-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun stomatologiya fakültəsinə daxil olub. 1994-2000-ci illərdə Bakı şəhər 8 saylı stomatoloji klinikada, daha sonra “AzMediEstetik” özəl tibb klinikasında çalışıb. 2005-ci ildə ailə səbəbi ilə əlaqədar İjevsk şəhərinə daimi yaşayış yerinə köçüb. Tanınan, böyük bir tibb mərkəzinə rəhbərlik edir, baş həkimdir, eyni zamanda aktiv stomatoloji praktika ilə məşğuldur. Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyasının üzvüdür. İjevsk şəhərinin Pervomay rayonunun Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyası (KPRF) şöbəsinin başçısıdır. Dediyinə görə, kommunist ideologiyası və sovet dəyərləri ilə böyüyüb. Onun üçün solçu ideologiya və beynəlmiləlçilik boş sözlər deyil. Kommunist Partiyası Rusiyada onun üçün məqbul olan yeganə siyasi qüvvədir.

2016-cı ildə Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyasının Udmurtiya Respublika bölməsinin Sarapul rayon şöbəsi onun namizədliyini Deputatlar Şurasına proporsional seçki prinsipi üzrə siyahıda birinci olaraq irəli sürməklə ona böyük etimad göstərdi. Bu, Rusiya Federasiyasında ilk dəfə idi ki, etnik azərbaycanlı hansısa bir siyasi partiyanın seçki siyahısına başçılıq edir. Beləliklə, o, artıq Sarapul rayonun Deputatlar Şurasına deputat seçilib. 2021-ci ildən, ikinci dəfə deputat seçildikdən sonra deputat həmkarlarının yekdil qərarına əsasən, Deputatlar şurasının sosial məsələlər üzrə daimi komissiyasının rəhbəridir.

Elgiz Hacıyev toxunduğumuz mövzu ilə bağlı bir neçə sualımızı cavablandırıb.

- Udmurtiya ilə Azərbaycan arasındakı əlaqələr sizi qane edirmi, hansı sahələrdə boşluqlar var, təklifləriniz.

- Şəxsən mənim üçün rasional insan və siyasətçi kimi heç bir konkret sahədə məhdudiyyət yoxdur. Əlaqələr və münasibətlər daim inkişaf etməli və dərinləşməlidir. Azərbaycan və Udmurtiyanı sıx iqtisadi əlaqələr birləşdirə bilər və bu proses üçün çoxlu təmas nöqtələri tapmaq olar. Hər iki respublikanın bir-birinə təklif edəcəyi çox şey var. Əvvəla, hər iki respublikada neft sənayesi var ki, bu da əlaqələrin inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. Udmurt Dövlət Universitetinin nəzdində Neft və Qaz İnstitutu fəaliyyət göstərir. Bakıda isə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti fəaliyyət göstərir. Tələbə və müəllim mübadiləsi apara bilərik. Əminəm ki, bu sahədə tərəflər bir-birini təəccübləndirməyə bacararlar.

Ənənəvi olaraq, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsullarına Rusiyada böyük tələbat var. Rusiya istehlakçılarını meyvə, tərəvəz, Azərbaycanın şərab məhsulları və şirniyyatlar sevindirir. Onu populyarlaşdırmaq üçün Bakıda Udmurtiya günləri və İjevskdə Azərbaycan günləri təşkil etmək olar. Əsas odur ki, bu addımlar ikitərəfli əlaqələrin daha da inkişafına təkan verir.

- Azərbaycan Udmurtiyada necə təbliğ olunur, bu sahədə fəaliyyətiniz, görülən və planlaşdırılan işlər barədənə deyə bilərsiz?

- Xaricdə yaşayan hər bir azərbaycanlı artıq öz tarixi vətənini təmsil edir. Təbii ki, başqaları onun vətənini, millətini hərəkətlərinə görə qiymətləndirirlər. Bunu hər bir azərbaycanlı yadda saxlamalıdır. Udmurtiyada 20 mindən artıq azərbaycanlı yaşayır. Bu respublikada bir çox millətlərin və dinlərin nümayəndələri yaşayır. Udmurtiya hökumətində hətta millətlər üzrə nazirlik də var. Bu idarənin olması artıq Udmurtiyada millətlərarası münasibətlərə nə qədər yüksək diqqət yetirildiyinin göstəricisidir. Azərbaycan icması öz milli bayramlarını keçirir, başqa xalqların tədbirlərində iştirak edir. Bu yolla başqa xalqların mədəniyyətini tanıyırıq və öz mədəniyyətimizi təbliğ edirik. Biz Azərbaycanın nailiyyətləri və Azərbaycan-Rusiya əlaqələrinin dərinləşməsi ilə çox fəxr edirik. Azərbaycanın qələbəsi, ölkənin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tamamilə bərpası bütün Rusiya azərbaycanlılarına nəinki parlaq sevinc, həm də azərbaycanlı olduqları ilə fəxr etmək üçün daha bir əsas verdi!

- Soydaşlarımızın Respublikanın ictimai-siyasi həyatındakı fəaliyyətləri sizi qane edirmi?

- Udmurtiyada yaşayan azərbaycanlılar ictimai-siyasi həyatda çox fəaldırlar. Azərbaycan icmasından yerli nümayəndə orqanlarına 4 deputat seçilib. Azərbaycanlılar Udmurtiyanın inkişafına mühüm töhfələr veriblər. Mən sizə iki ad çəkəcəyəm - Mustafa Cəfər oğlu Rəhimzadə və Tofiq Haqverdi oğlu Kərimov. Mustafa Cəfər oğlu Rəhimzadə «Udmurtneft» neft və qaz çıxarma müəssisəsinin ilk rəhbəri olub.Respublikada Mustafa Rəhimzadəni “Udmurtiyanın neft generalı” adlandırırdılar. Onun həssas rəhbərliyi altında Udmurtiyanın neft yatağları işlənilirdi. T.Kərimov 36 il polis orqanlarında işləyib, onun 34 ilini İjevsk şəhərinin Ustinov Rayon Daxili İşlər Şöbəsində rayon polis işçisi kimi keçirib. Təqaüdə çıxana qədər sahə müvəkkili çalışıb. Fövqəladə bir yaddaşa sahib olan o, mikrorayonunun bir neçə nəsil sakinlərini tanıyırdı, həmkarları və adının ərazisində haqlı olaraq əfsanəyə çevrildiyi Ustinov rayonunun bütün sakinləri tərəfindən hörmət edildi. O, Udmurtiyanın əməkdar jurnalisti, Rusiya Yazıçılar Birliyinin üzvü olub. Bu iki azərbaycanlının fəaliyyəti Udmurtiyanın tarixində nəzərəçarpacaq iz qoyub. İndi bu şərəfli və məsuliyyətli missiya bizə həvalə olunub.

- Udmurtiyada yaşayan 20 mindən çox soydaşımız üçün Azərbaycan nə deməkdir?

- Rusiya vətəndaşı olmağımıza baxmayaraq ana vətənimiz Azərbaycandır. Harada olmağımızdan, hansı vəzifə tutmağımızdan asılı olmayaraq ürəyimizdə Azərbaycan var. Tarixi vətənimizin güclənməsi, çiçəklənməsi, inkişafı hər birimizi sevindirir. Azərbaycanlı olmağımızdan qürur duyuruq. Bu yaxınlarda vətənimizdə oldum. İldən-ilə gözəlləşən Bakı, inkişaf, əhalimizin üzündəki qələbə sevinci, firavanlıq məni sevindirdi. Biz vətəndən uzaq olsaq da ona hər an xidmət etməyə hazırıq. Qalib Azərbaycanla fəxr edirik, ölkənin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin apardığı uzaqgörən və müdrik siyasəti həmişə dəstəkləmişik.

- Söz yox ki, soydaşlarımız Azərbaycandan kənarda bizim qədim tarixi adət-ənənələrimizi yaşadırlar, təbliğ edirlər.

- Təbii. Bütün milli, dini bayramlarımız burada yüksək səviyyədə keçirilir. Udmurtiyada yaşayan digər millətlərin nümayəndələrini də tədbirlərimizə dəvət edirik. Bizim əsas məqsədlərimizdən biri vətənimizi, onun zəngin mədəni irsini, mədəniyyətini təbliğ etməkdir. Biz ölkəmizi bütün dünyada tanıtmalıyıq. Fəaliyyətimizlə, intellektimiz, savadımız, təcrübəmiz, mədəniyyətimizlə. Buna layiqik. Azərbaycanın Ali Baş Komandanının rəhbərliyi ilə müzəffər ordumuz 44 gün ərzində 30 il ermənilərin işğalı altında qalan torpaqlarımızı azad etdi. Bu gün Azərbaycan bayrağı Şuşada, Xankəndində dalğalanır. Ali Baş Komandan İlham Əliyev yeni tarix yazdı. Bu tarixi yaşatmalıyıq.

"Xalq Cəbhəsi"]]> Elgiz Hacıyev: “Qalib Azərbaycanla fəxr edirik, ölkənin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin apardığı uzaqgörən və müdrik siyasəti həmişə dəstəkləmişik”

Rusiyada rəsmi məlumatlara görə, 1.5-2 milyon, qeyri-rəsmi rəqəmlərə görə isə 3 milyona yaxın azərbaycanlı yaşayır. Digər xarici ölkələrdə olduğu kimi Rusiyada da soydaşlarımız diaspora quruculuğu sahəsində nələrsə etməyə cəhdlər göstərirlər. Çox az bir qisim uğurlara imza ata bilir ki, bu da müvəqqəti xarakter daşıyır. Bu sahədə daha çox boşluqlar hiss olunmaqdadır.

Xüsusilə də ictimai-siyasi və hətta mediaya ermənilərin nüfuz etdiyi Rusiya kimi böyük bir ölkədə. Rusiyada yetərincə tanınan, nüfuz sahibi, hətta geniş imkanlara malik soydaşlarımızın olmasına baxmayaraq ölkənin ictimai-siyasi həyatında istənilən səviyyədə aktivlik nümayiş etdirmirlər. Azərbaycan diasporası nümayəndələrinin əksəriyyəti parlament seçkiləri sistemində iştirakdan kənarda durmağa çalışır, lakin eyni zamanda, Rusiya hakimiyyətinin onların vətəndaş maraqlarını təmin edəcəyinə ümid bəsləməkdə davam edir. Rusiya vətəndaşı olan azərbaycanlıların siyasi fəallığı bir qayda olaraq, şərti xarakter daşıyır. Siyasi fəallığı ilə seçilən azərbaycanlılara isə dəstək göstərilmir.

Bir neçə il öncə Udmurtiya Respublikasının bələdiyyə qanunvericiliyi şurasının deputatı Elgiz Hacıyev internet şəbəkəsinin rusdilli seqmentində çıxış edərkən qeyd edib ki, diaspora təşkilatları öz namizədlərini irəli sürməsələr, onların yerlərini hökmən opponentləri tutacaq və Rusiyada əvvəllər olduğu kimi, indən belə də Azərbaycanın maraqlarına etinasızlıqla yanaşılması üçün bacardıqları hər şeyi edəcəklər.

Diqqətəlayiq faktdır ki, Elgiz Hacıyev Udmurtiyanın parlamentçilik tarixində 2016-cı ildə seçilmiş ilk azərbaycanlı deputatdır.

1967-ci il avqustun 7-də Bakıda anadan olub. Bakının Binəqədi rayonundakı 248 saylı məktəbi bitirib, 1985-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun stomatologiya fakültəsinə daxil olub. 1994-2000-ci illərdə Bakı şəhər 8 saylı stomatoloji klinikada, daha sonra “AzMediEstetik” özəl tibb klinikasında çalışıb. 2005-ci ildə ailə səbəbi ilə əlaqədar İjevsk şəhərinə daimi yaşayış yerinə köçüb. Tanınan, böyük bir tibb mərkəzinə rəhbərlik edir, baş həkimdir, eyni zamanda aktiv stomatoloji praktika ilə məşğuldur. Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyasının üzvüdür. İjevsk şəhərinin Pervomay rayonunun Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyası (KPRF) şöbəsinin başçısıdır. Dediyinə görə, kommunist ideologiyası və sovet dəyərləri ilə böyüyüb. Onun üçün solçu ideologiya və beynəlmiləlçilik boş sözlər deyil. Kommunist Partiyası Rusiyada onun üçün məqbul olan yeganə siyasi qüvvədir.

2016-cı ildə Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyasının Udmurtiya Respublika bölməsinin Sarapul rayon şöbəsi onun namizədliyini Deputatlar Şurasına proporsional seçki prinsipi üzrə siyahıda birinci olaraq irəli sürməklə ona böyük etimad göstərdi. Bu, Rusiya Federasiyasında ilk dəfə idi ki, etnik azərbaycanlı hansısa bir siyasi partiyanın seçki siyahısına başçılıq edir. Beləliklə, o, artıq Sarapul rayonun Deputatlar Şurasına deputat seçilib. 2021-ci ildən, ikinci dəfə deputat seçildikdən sonra deputat həmkarlarının yekdil qərarına əsasən, Deputatlar şurasının sosial məsələlər üzrə daimi komissiyasının rəhbəridir.

Elgiz Hacıyev toxunduğumuz mövzu ilə bağlı bir neçə sualımızı cavablandırıb.

- Udmurtiya ilə Azərbaycan arasındakı əlaqələr sizi qane edirmi, hansı sahələrdə boşluqlar var, təklifləriniz.

- Şəxsən mənim üçün rasional insan və siyasətçi kimi heç bir konkret sahədə məhdudiyyət yoxdur. Əlaqələr və münasibətlər daim inkişaf etməli və dərinləşməlidir. Azərbaycan və Udmurtiyanı sıx iqtisadi əlaqələr birləşdirə bilər və bu proses üçün çoxlu təmas nöqtələri tapmaq olar. Hər iki respublikanın bir-birinə təklif edəcəyi çox şey var. Əvvəla, hər iki respublikada neft sənayesi var ki, bu da əlaqələrin inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. Udmurt Dövlət Universitetinin nəzdində Neft və Qaz İnstitutu fəaliyyət göstərir. Bakıda isə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti fəaliyyət göstərir. Tələbə və müəllim mübadiləsi apara bilərik. Əminəm ki, bu sahədə tərəflər bir-birini təəccübləndirməyə bacararlar.

Ənənəvi olaraq, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsullarına Rusiyada böyük tələbat var. Rusiya istehlakçılarını meyvə, tərəvəz, Azərbaycanın şərab məhsulları və şirniyyatlar sevindirir. Onu populyarlaşdırmaq üçün Bakıda Udmurtiya günləri və İjevskdə Azərbaycan günləri təşkil etmək olar. Əsas odur ki, bu addımlar ikitərəfli əlaqələrin daha da inkişafına təkan verir.

- Azərbaycan Udmurtiyada necə təbliğ olunur, bu sahədə fəaliyyətiniz, görülən və planlaşdırılan işlər barədənə deyə bilərsiz?

- Xaricdə yaşayan hər bir azərbaycanlı artıq öz tarixi vətənini təmsil edir. Təbii ki, başqaları onun vətənini, millətini hərəkətlərinə görə qiymətləndirirlər. Bunu hər bir azərbaycanlı yadda saxlamalıdır. Udmurtiyada 20 mindən artıq azərbaycanlı yaşayır. Bu respublikada bir çox millətlərin və dinlərin nümayəndələri yaşayır. Udmurtiya hökumətində hətta millətlər üzrə nazirlik də var. Bu idarənin olması artıq Udmurtiyada millətlərarası münasibətlərə nə qədər yüksək diqqət yetirildiyinin göstəricisidir. Azərbaycan icması öz milli bayramlarını keçirir, başqa xalqların tədbirlərində iştirak edir. Bu yolla başqa xalqların mədəniyyətini tanıyırıq və öz mədəniyyətimizi təbliğ edirik. Biz Azərbaycanın nailiyyətləri və Azərbaycan-Rusiya əlaqələrinin dərinləşməsi ilə çox fəxr edirik. Azərbaycanın qələbəsi, ölkənin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tamamilə bərpası bütün Rusiya azərbaycanlılarına nəinki parlaq sevinc, həm də azərbaycanlı olduqları ilə fəxr etmək üçün daha bir əsas verdi!

- Soydaşlarımızın Respublikanın ictimai-siyasi həyatındakı fəaliyyətləri sizi qane edirmi?

- Udmurtiyada yaşayan azərbaycanlılar ictimai-siyasi həyatda çox fəaldırlar. Azərbaycan icmasından yerli nümayəndə orqanlarına 4 deputat seçilib. Azərbaycanlılar Udmurtiyanın inkişafına mühüm töhfələr veriblər. Mən sizə iki ad çəkəcəyəm - Mustafa Cəfər oğlu Rəhimzadə və Tofiq Haqverdi oğlu Kərimov. Mustafa Cəfər oğlu Rəhimzadə «Udmurtneft» neft və qaz çıxarma müəssisəsinin ilk rəhbəri olub.Respublikada Mustafa Rəhimzadəni “Udmurtiyanın neft generalı” adlandırırdılar. Onun həssas rəhbərliyi altında Udmurtiyanın neft yatağları işlənilirdi. T.Kərimov 36 il polis orqanlarında işləyib, onun 34 ilini İjevsk şəhərinin Ustinov Rayon Daxili İşlər Şöbəsində rayon polis işçisi kimi keçirib. Təqaüdə çıxana qədər sahə müvəkkili çalışıb. Fövqəladə bir yaddaşa sahib olan o, mikrorayonunun bir neçə nəsil sakinlərini tanıyırdı, həmkarları və adının ərazisində haqlı olaraq əfsanəyə çevrildiyi Ustinov rayonunun bütün sakinləri tərəfindən hörmət edildi. O, Udmurtiyanın əməkdar jurnalisti, Rusiya Yazıçılar Birliyinin üzvü olub. Bu iki azərbaycanlının fəaliyyəti Udmurtiyanın tarixində nəzərəçarpacaq iz qoyub. İndi bu şərəfli və məsuliyyətli missiya bizə həvalə olunub.

- Udmurtiyada yaşayan 20 mindən çox soydaşımız üçün Azərbaycan nə deməkdir?

- Rusiya vətəndaşı olmağımıza baxmayaraq ana vətənimiz Azərbaycandır. Harada olmağımızdan, hansı vəzifə tutmağımızdan asılı olmayaraq ürəyimizdə Azərbaycan var. Tarixi vətənimizin güclənməsi, çiçəklənməsi, inkişafı hər birimizi sevindirir. Azərbaycanlı olmağımızdan qürur duyuruq. Bu yaxınlarda vətənimizdə oldum. İldən-ilə gözəlləşən Bakı, inkişaf, əhalimizin üzündəki qələbə sevinci, firavanlıq məni sevindirdi. Biz vətəndən uzaq olsaq da ona hər an xidmət etməyə hazırıq. Qalib Azərbaycanla fəxr edirik, ölkənin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin apardığı uzaqgörən və müdrik siyasəti həmişə dəstəkləmişik.

- Söz yox ki, soydaşlarımız Azərbaycandan kənarda bizim qədim tarixi adət-ənənələrimizi yaşadırlar, təbliğ edirlər.

- Təbii. Bütün milli, dini bayramlarımız burada yüksək səviyyədə keçirilir. Udmurtiyada yaşayan digər millətlərin nümayəndələrini də tədbirlərimizə dəvət edirik. Bizim əsas məqsədlərimizdən biri vətənimizi, onun zəngin mədəni irsini, mədəniyyətini təbliğ etməkdir. Biz ölkəmizi bütün dünyada tanıtmalıyıq. Fəaliyyətimizlə, intellektimiz, savadımız, təcrübəmiz, mədəniyyətimizlə. Buna layiqik. Azərbaycanın Ali Baş Komandanının rəhbərliyi ilə müzəffər ordumuz 44 gün ərzində 30 il ermənilərin işğalı altında qalan torpaqlarımızı azad etdi. Bu gün Azərbaycan bayrağı Şuşada, Xankəndində dalğalanır. Ali Baş Komandan İlham Əliyev yeni tarix yazdı. Bu tarixi yaşatmalıyıq.

"Xalq Cəbhəsi" ]]> Elgiz Hacıyev: “Qalib Azərbaycanla fəxr edirik, ölkənin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin apardığı uzaqgörən və müdrik siyasəti həmişə dəstəkləmişik”

Rusiyada rəsmi məlumatlara görə, 1.5-2 milyon, qeyri-rəsmi rəqəmlərə görə isə 3 milyona yaxın azərbaycanlı yaşayır. Digər xarici ölkələrdə olduğu kimi Rusiyada da soydaşlarımız diaspora quruculuğu sahəsində nələrsə etməyə cəhdlər göstərirlər. Çox az bir qisim uğurlara imza ata bilir ki, bu da müvəqqəti xarakter daşıyır. Bu sahədə daha çox boşluqlar hiss olunmaqdadır.

Xüsusilə də ictimai-siyasi və hətta mediaya ermənilərin nüfuz etdiyi Rusiya kimi böyük bir ölkədə. Rusiyada yetərincə tanınan, nüfuz sahibi, hətta geniş imkanlara malik soydaşlarımızın olmasına baxmayaraq ölkənin ictimai-siyasi həyatında istənilən səviyyədə aktivlik nümayiş etdirmirlər. Azərbaycan diasporası nümayəndələrinin əksəriyyəti parlament seçkiləri sistemində iştirakdan kənarda durmağa çalışır, lakin eyni zamanda, Rusiya hakimiyyətinin onların vətəndaş maraqlarını təmin edəcəyinə ümid bəsləməkdə davam edir. Rusiya vətəndaşı olan azərbaycanlıların siyasi fəallığı bir qayda olaraq, şərti xarakter daşıyır. Siyasi fəallığı ilə seçilən azərbaycanlılara isə dəstək göstərilmir.

Bir neçə il öncə Udmurtiya Respublikasının bələdiyyə qanunvericiliyi şurasının deputatı Elgiz Hacıyev internet şəbəkəsinin rusdilli seqmentində çıxış edərkən qeyd edib ki, diaspora təşkilatları öz namizədlərini irəli sürməsələr, onların yerlərini hökmən opponentləri tutacaq və Rusiyada əvvəllər olduğu kimi, indən belə də Azərbaycanın maraqlarına etinasızlıqla yanaşılması üçün bacardıqları hər şeyi edəcəklər.

Diqqətəlayiq faktdır ki, Elgiz Hacıyev Udmurtiyanın parlamentçilik tarixində 2016-cı ildə seçilmiş ilk azərbaycanlı deputatdır.

1967-ci il avqustun 7-də Bakıda anadan olub. Bakının Binəqədi rayonundakı 248 saylı məktəbi bitirib, 1985-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun stomatologiya fakültəsinə daxil olub. 1994-2000-ci illərdə Bakı şəhər 8 saylı stomatoloji klinikada, daha sonra “AzMediEstetik” özəl tibb klinikasında çalışıb. 2005-ci ildə ailə səbəbi ilə əlaqədar İjevsk şəhərinə daimi yaşayış yerinə köçüb. Tanınan, böyük bir tibb mərkəzinə rəhbərlik edir, baş həkimdir, eyni zamanda aktiv stomatoloji praktika ilə məşğuldur. Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyasının üzvüdür. İjevsk şəhərinin Pervomay rayonunun Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyası (KPRF) şöbəsinin başçısıdır. Dediyinə görə, kommunist ideologiyası və sovet dəyərləri ilə böyüyüb. Onun üçün solçu ideologiya və beynəlmiləlçilik boş sözlər deyil. Kommunist Partiyası Rusiyada onun üçün məqbul olan yeganə siyasi qüvvədir.

2016-cı ildə Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyasının Udmurtiya Respublika bölməsinin Sarapul rayon şöbəsi onun namizədliyini Deputatlar Şurasına proporsional seçki prinsipi üzrə siyahıda birinci olaraq irəli sürməklə ona böyük etimad göstərdi. Bu, Rusiya Federasiyasında ilk dəfə idi ki, etnik azərbaycanlı hansısa bir siyasi partiyanın seçki siyahısına başçılıq edir. Beləliklə, o, artıq Sarapul rayonun Deputatlar Şurasına deputat seçilib. 2021-ci ildən, ikinci dəfə deputat seçildikdən sonra deputat həmkarlarının yekdil qərarına əsasən, Deputatlar şurasının sosial məsələlər üzrə daimi komissiyasının rəhbəridir.

Elgiz Hacıyev toxunduğumuz mövzu ilə bağlı bir neçə sualımızı cavablandırıb.

- Udmurtiya ilə Azərbaycan arasındakı əlaqələr sizi qane edirmi, hansı sahələrdə boşluqlar var, təklifləriniz.

- Şəxsən mənim üçün rasional insan və siyasətçi kimi heç bir konkret sahədə məhdudiyyət yoxdur. Əlaqələr və münasibətlər daim inkişaf etməli və dərinləşməlidir. Azərbaycan və Udmurtiyanı sıx iqtisadi əlaqələr birləşdirə bilər və bu proses üçün çoxlu təmas nöqtələri tapmaq olar. Hər iki respublikanın bir-birinə təklif edəcəyi çox şey var. Əvvəla, hər iki respublikada neft sənayesi var ki, bu da əlaqələrin inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. Udmurt Dövlət Universitetinin nəzdində Neft və Qaz İnstitutu fəaliyyət göstərir. Bakıda isə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti fəaliyyət göstərir. Tələbə və müəllim mübadiləsi apara bilərik. Əminəm ki, bu sahədə tərəflər bir-birini təəccübləndirməyə bacararlar.

Ənənəvi olaraq, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsullarına Rusiyada böyük tələbat var. Rusiya istehlakçılarını meyvə, tərəvəz, Azərbaycanın şərab məhsulları və şirniyyatlar sevindirir. Onu populyarlaşdırmaq üçün Bakıda Udmurtiya günləri və İjevskdə Azərbaycan günləri təşkil etmək olar. Əsas odur ki, bu addımlar ikitərəfli əlaqələrin daha da inkişafına təkan verir.

- Azərbaycan Udmurtiyada necə təbliğ olunur, bu sahədə fəaliyyətiniz, görülən və planlaşdırılan işlər barədənə deyə bilərsiz?

- Xaricdə yaşayan hər bir azərbaycanlı artıq öz tarixi vətənini təmsil edir. Təbii ki, başqaları onun vətənini, millətini hərəkətlərinə görə qiymətləndirirlər. Bunu hər bir azərbaycanlı yadda saxlamalıdır. Udmurtiyada 20 mindən artıq azərbaycanlı yaşayır. Bu respublikada bir çox millətlərin və dinlərin nümayəndələri yaşayır. Udmurtiya hökumətində hətta millətlər üzrə nazirlik də var. Bu idarənin olması artıq Udmurtiyada millətlərarası münasibətlərə nə qədər yüksək diqqət yetirildiyinin göstəricisidir. Azərbaycan icması öz milli bayramlarını keçirir, başqa xalqların tədbirlərində iştirak edir. Bu yolla başqa xalqların mədəniyyətini tanıyırıq və öz mədəniyyətimizi təbliğ edirik. Biz Azərbaycanın nailiyyətləri və Azərbaycan-Rusiya əlaqələrinin dərinləşməsi ilə çox fəxr edirik. Azərbaycanın qələbəsi, ölkənin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tamamilə bərpası bütün Rusiya azərbaycanlılarına nəinki parlaq sevinc, həm də azərbaycanlı olduqları ilə fəxr etmək üçün daha bir əsas verdi!

- Soydaşlarımızın Respublikanın ictimai-siyasi həyatındakı fəaliyyətləri sizi qane edirmi?

- Udmurtiyada yaşayan azərbaycanlılar ictimai-siyasi həyatda çox fəaldırlar. Azərbaycan icmasından yerli nümayəndə orqanlarına 4 deputat seçilib. Azərbaycanlılar Udmurtiyanın inkişafına mühüm töhfələr veriblər. Mən sizə iki ad çəkəcəyəm - Mustafa Cəfər oğlu Rəhimzadə və Tofiq Haqverdi oğlu Kərimov. Mustafa Cəfər oğlu Rəhimzadə «Udmurtneft» neft və qaz çıxarma müəssisəsinin ilk rəhbəri olub.Respublikada Mustafa Rəhimzadəni “Udmurtiyanın neft generalı” adlandırırdılar. Onun həssas rəhbərliyi altında Udmurtiyanın neft yatağları işlənilirdi. T.Kərimov 36 il polis orqanlarında işləyib, onun 34 ilini İjevsk şəhərinin Ustinov Rayon Daxili İşlər Şöbəsində rayon polis işçisi kimi keçirib. Təqaüdə çıxana qədər sahə müvəkkili çalışıb. Fövqəladə bir yaddaşa sahib olan o, mikrorayonunun bir neçə nəsil sakinlərini tanıyırdı, həmkarları və adının ərazisində haqlı olaraq əfsanəyə çevrildiyi Ustinov rayonunun bütün sakinləri tərəfindən hörmət edildi. O, Udmurtiyanın əməkdar jurnalisti, Rusiya Yazıçılar Birliyinin üzvü olub. Bu iki azərbaycanlının fəaliyyəti Udmurtiyanın tarixində nəzərəçarpacaq iz qoyub. İndi bu şərəfli və məsuliyyətli missiya bizə həvalə olunub.

- Udmurtiyada yaşayan 20 mindən çox soydaşımız üçün Azərbaycan nə deməkdir?

- Rusiya vətəndaşı olmağımıza baxmayaraq ana vətənimiz Azərbaycandır. Harada olmağımızdan, hansı vəzifə tutmağımızdan asılı olmayaraq ürəyimizdə Azərbaycan var. Tarixi vətənimizin güclənməsi, çiçəklənməsi, inkişafı hər birimizi sevindirir. Azərbaycanlı olmağımızdan qürur duyuruq. Bu yaxınlarda vətənimizdə oldum. İldən-ilə gözəlləşən Bakı, inkişaf, əhalimizin üzündəki qələbə sevinci, firavanlıq məni sevindirdi. Biz vətəndən uzaq olsaq da ona hər an xidmət etməyə hazırıq. Qalib Azərbaycanla fəxr edirik, ölkənin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin apardığı uzaqgörən və müdrik siyasəti həmişə dəstəkləmişik.

- Söz yox ki, soydaşlarımız Azərbaycandan kənarda bizim qədim tarixi adət-ənənələrimizi yaşadırlar, təbliğ edirlər.

- Təbii. Bütün milli, dini bayramlarımız burada yüksək səviyyədə keçirilir. Udmurtiyada yaşayan digər millətlərin nümayəndələrini də tədbirlərimizə dəvət edirik. Bizim əsas məqsədlərimizdən biri vətənimizi, onun zəngin mədəni irsini, mədəniyyətini təbliğ etməkdir. Biz ölkəmizi bütün dünyada tanıtmalıyıq. Fəaliyyətimizlə, intellektimiz, savadımız, təcrübəmiz, mədəniyyətimizlə. Buna layiqik. Azərbaycanın Ali Baş Komandanının rəhbərliyi ilə müzəffər ordumuz 44 gün ərzində 30 il ermənilərin işğalı altında qalan torpaqlarımızı azad etdi. Bu gün Azərbaycan bayrağı Şuşada, Xankəndində dalğalanır. Ali Baş Komandan İlham Əliyev yeni tarix yazdı. Bu tarixi yaşatmalıyıq.

"Xalq Cəbhəsi" ]]> https://lider.com.az/musahibe/1131-hmas-flstin-xalqini-yeni-bir-faciyy-aparir.html https://lider.com.az/musahibe/1131-hmas-flstin-xalqini-yeni-bir-faciyy-aparir.html lider Thu, 12 Oct 2023 13:09:33 +0400 HƏMAS-ın İsrailə məlum hücumu ilə bağlı Bnai Brith International Təşkilatının Azərbaycan nümayəndəliyinin rəhbəri Murad Salman “Xalq Cəbhəsi”nin suallarını cavablandırıb:

- Əlində silah, dilində Allah sözü olan HƏMAS üzvləri kimlərdir?

- HƏMAS radikal islamı özlərinə ideogiya olaraq seçən paramilitar bir təşkilatdır. Müsəlman qardaşlar (İxvanil Müslümün) cəmiyyətindən təsirlənən HƏMAS Fələstin bölgəsində radikal İslam dövləti qurmağı planlaşdırır. Yarandığı ilk gündən terrroru özünə bir istiqamət seçən HƏMAS İsraildə müxtəlif zamanlarda terror hadisiləri törədərək sivil insanların ölümünə səbəb olmuşdur. Bildiyiniz kimi Fələstin muxtariyyətində iki hakimiyyət mövcuddur. Qəzza zolağında HIMAS Ramallahda isə Fələstin Qurtuluş Təşkilatının hakimiyyəti mövcuddur. Qeyd edim ki, bu iki qüvvə bir-birinə ziddir daima mübarizə və müharibə içərisindədir. Dünyada Fələstin xalqının təmsilçisi Ramallahdakı fələstin hökümətidir. HƏMAS bu gün Qəzza zolağında fələstin xalqına göz yaşı acıdan başqa heç bir şey vermir. Hər il dünyadan və müsəlman dünyasından Qəzza xalqına milyon dollarla yardım ayrılır bu yardımlar məktəblər xəsdəxanların tikintisi, məzlum xalqın rifahı üçün yox, bomba və təxribatlar üçün xərclənir. Bu gün də HƏMAS fələstin xalqını yeni bir faciəyəyə aparır. Qeyd edim ki, HƏMAS Amerika, Avropa Birliyi tərəfindən terror təşkilatı siyahısına salınmışdır.

- İsrail HƏMAS-ın bu qədər güclü hava qüvvələrinə malik olduğunu düşünməzdi...

- Yuxarda qeyd etdiyim ki, HƏMAS dünyadan gələn yardımları xalqa yox təxribata bombaların hazırlanmasına xərcləyir. Düşünürəm ki, İsrailin daxili kəşfiyyat xidməti “Şin Bet” və “Mossad”ın bu məsələ də məsuliyyətsizliyi var və müharibə bitəndən sonra təqsirli şəxslər cəzalanacaq. Qeyd edim ki, HƏMAS dünyada radikal qruplarla əlaqələri və onlarla açıq və gizli əmakdaşlıq edir. Bu baxımından HƏMAS həmin ölkələr və təçkilatlardan silah-sursat və digər təxribat törədəcək vasitələr alır. İsrail dövləti bu hücümun qarşısını alacaq və bu müharibə yəhudi və fələstin xalqı arasında çətin sağalacaq daha bir yara açacaq və İsrail Fələstin arasında ola biləcək barışı çətinləşdirəcək

- Fələstin-İsrail münaqişəsində fikirlər haçalanır. Bir qism İsrailin Fələstin torpaqlarını işğal etdiyini söyləyir... Digər qism əksini fikirləşir və İsrailə haqq qazandırır...

- Mən bildirmək istəyirəm ki, 1948-ci ildə BMT qərarına əsasən bölgədə iki dövlət yaradılacaqdı - İsrail və Fələstin. Yəhudi xalqı bu qərara əsasən 14 may da öz dövlətlərini elan etdilər. Lakin Fələstin xalqı bu qərara etiraz etdi öz dövlətlərini yaratmadılar və bununla bərabər İordaniya Yürüsəlim daxil olmaqla İordan çayının qərb sahilini Misir Qəzzanı Suriyə isə Golan təpələrini işğal etdi və beş ərəb ölkəsi İsrailə müharibə elan etmişdir və bu müharibəni uduzmuşdur. Yenə Fələstin xalqı öz dövlətlərini qurmaq yerinə 1967-ci ildə yenidən Misir başdaq olmaqla ərəb ölkələri İsrailə hücum etmişdir və məğlub olmuşdur. Bu gün İsrail Orta Şərqin ən inkişaf etmiş demokratik ölkəsidir. Həmçinin o torpaqlar üç dininqəbul etdiyi Davud Peyğəmbərlə başlayır ki, Davud paytaxtı Yerüsəlim (Qüds) olmaqla İsrail krallığını qurmuşdur.

- Açıq etiraf edək ki, İsrail HƏMAS-ın hücumuna hazır deyildi…

- Bu hücüm yəhudi bayramına və Şabbat gününə təsadüf elədi. Hücum göstəriri ki, HƏMAS bu təxribata aylar əvvəl hazırlanıb. Yuxarda da, qeyd etdiyim kimi İsrail daxili kəşfiyyat xidməti Şin Bet və MOSSAD bu məsələdə məsuliyyət daşıyırlar və müharibədən sonra təqsirli şəxslər cəzalanacaq. Lakin İsrail ordusu dünyanın ən güclü və donanımlı ordusudur və tez bir zamanda vəziyyətə hakim olacaq və yenidən sabitliyi quracaq.

- İsrail son aylarda bir sıra ərəb dövlətləri ilə münasibətlərini normallaşdırsa da HƏMAS-ın bu hücumunu ərəb dövlətləri arasında dəstəkləyənlər də oldu...

- Son zamanlar İsrail ilə ərəb ölkələri arasında normallaşma başlayıb və bu bölgədə sülhün gəlməsi üçün çox vacibdir. Lakin mən düşünürəm ki, HƏMAS-ın bu təxribatı İsrail ilə ərəb ölkələri arasında olan yaxınlşamaya edilmiş bir təxribatdır. Çünki, dünyada və bölgədə İsrail ilə ərəb ölkələrinin yaxınlaşmasını bölgədə sülhün gəlməsini istətəmirlər. Məhz bu qüvvələr HƏMAS kimi radikal təşkilatlar vasitəsi ilə bu cür təxribatlara əl atırlar. Siz dediyiniz ölkələrə gəlincə, bəli, bəzi ərəb ölkələri var ki, radikalizmi və müharibəni dəstəkləri lakin, bölgədə sülhün tək yolunun qarşıqlı dioloq və yaxınlaşmadan keçir. İsraili tanımadan bölgədə nə sülh olar, nə də inkişaf ki, bəzi ərəb ölkələri bu səbəbdən İsraillə diplomatik münasibətləri bərpa edir hətda beynəlxalq layihələr keçirməyi planlaşdırırlar.

- HƏMAS və “İslami-Cihad” hərəkatı liderlərinin iyun ayında Tehranda İranın rəhbəri Əli Xamenei ilə görüşüblər. Bu onu deməyə əsas vermir ki, elə vaxtdan hücuma hazırlıq görülüb.

- İran nəinki Fələstində radikal qruplarla, Hizbullah təşkilatının qurucusu və əsas dəstəkçisidir. İran bölgədə barışın gəlməsini istəməyən əsas fiqurdur. Bu səbəbədən istər HƏMAS, “İslami Cihad” və Hizbullah terrror təşkilatları ilə təxribatlara əl atır. Iran tək məqsədi var ki, yəhudi dövlətinin varlığına son qoysun və bunun üçün bütün qüvvələrə açıq və gizli dəstək verilir. HƏMAS-ın bu hücumu region ölkələrinin İsraillə yaxınlaşmasınından sonra gəlməsi bir daha göstəririr ki, İran və digər qüvvələr bölgədə sülhün gəlməsini istəmirlər tək məqsədlərinin regionda İsrail dövlətinin varlığına son qoyulmasıdır. İran bölgə də sülhə ən böyük əngəldir .

- Sirr deyil ki, HƏMAS-ı İran maliyyələşdirir, dəstəkləyir, deməli, hücum planı İranda hazırlanıb. İsrailin İrana cavabı necə ola bilər?

- İran nəinki HƏMAS-I, bölgədə olan digər radikal qrupları dəstəkləyir. İsrail dövləti əlbəttə sabitliyi bərqərar etdikdən sonra bu məsələdə əli olan hər kəsə cavab verəcəkdir. Bu birbaşa və ya gizli ola bilər. Amma bir şey var ki, İsrail unutmur və zamanında və yerində günahsız vətəndaşlarının intiqamını alacaq. İsrail dəfələrlə beynəlxalq təşkilatların kürsüsündən İran təxribaları haqqında xəbərdarlıq edib. Düşünürəm ki, bu müharibə regionda çox şeyi dəyişəcək həm İsrailin xarici siyasət konsepsiyasını, həm də müdafiə konsepsiyasını. Lakin İsrailin İrana cavabı yalnız açıq müharibə ilə başqa üsüllarla da verilə bilər və veriləcək.

- ABŞ İsrailin yanındadır. Amma bu vaxtadək müharibə bəyanatları vermələrinə baxmayaraq heç bir ölkə İrana qarşı açıq mübarizəyə başlamayıb. Nədən çəkinirlər?

- ABŞ İsrailin yanındadır və Amerika ən böyük hərbi gəmisini İsrailə göndərir. Lakin Amerika və digər ölkələr İranla açıq müharibə yerinə onlarla danışıqlara üstünlük verirlər. Mən düşünürəm ki, artıq regionda İranla müharibə qismində olmasa da daha sərt mübarizə üsuluna keçiləcək. İranın əlində min kilometrlərlə uzağı vuracaq raketlət mövcuddur ki, bu regionu ciddi təhlükə altına qoyur. Mənim qənaətimə görə regionda İrana qarşı bundan sonra fərqli bir siyas konsept həyata keçirələcək.

- İsrail-Fələstin münaqişəsi hansı hallarda, şərtlərlə başa çata bilər.

- İsrail-Fələstin münaqişəsi həll olunması çox çətin bir prosesdir. İlk öncə bu məsələdə İran kimi təxribat törədən faktorları kənara atıb iki xalq arasında açıq dialoq olmalıdır. Ən əsas məsələlərdən biri fələstin xalqının İsraili qəbul etmələrindən keçir. Çünki hələ də bəzi qüvvələrdə İsrail xəritədən silib regionda varlığına son qoymaq istəyirlər. Bundan əlavə ən əsas məsələ Yerusəlim (Qüds) məsələsidir ki, bu şəhər problemin başlıca səbəblərindən biridir. Hər üç din üçün müqəddəs sayılan şəhər İsrailin paytaxtıdır. Məncə bu problemin tək yolu iki xalqında bir birinin varlığını qəbul etmələrində keçir və ən əsas digər qüvvələrin əlini bu məsələdən çəkmələri lazımdir ki, iki xalq bir biri ilə sülh içində yaşasınlar. Çünki hər iki dində də barışı sülhü səsləyir və iki xalqda sevsələrdə sevməsələrdə birlikdə yaşamağa məcburdurlar onun üçün bu problemin tək çıxış yolu bir birini qəbul etməkdən keçir.

]]> HƏMAS-ın İsrailə məlum hücumu ilə bağlı Bnai Brith International Təşkilatının Azərbaycan nümayəndəliyinin rəhbəri Murad Salman “Xalq Cəbhəsi”nin suallarını cavablandırıb:

- Əlində silah, dilində Allah sözü olan HƏMAS üzvləri kimlərdir?

- HƏMAS radikal islamı özlərinə ideogiya olaraq seçən paramilitar bir təşkilatdır. Müsəlman qardaşlar (İxvanil Müslümün) cəmiyyətindən təsirlənən HƏMAS Fələstin bölgəsində radikal İslam dövləti qurmağı planlaşdırır. Yarandığı ilk gündən terrroru özünə bir istiqamət seçən HƏMAS İsraildə müxtəlif zamanlarda terror hadisiləri törədərək sivil insanların ölümünə səbəb olmuşdur. Bildiyiniz kimi Fələstin muxtariyyətində iki hakimiyyət mövcuddur. Qəzza zolağında HIMAS Ramallahda isə Fələstin Qurtuluş Təşkilatının hakimiyyəti mövcuddur. Qeyd edim ki, bu iki qüvvə bir-birinə ziddir daima mübarizə və müharibə içərisindədir. Dünyada Fələstin xalqının təmsilçisi Ramallahdakı fələstin hökümətidir. HƏMAS bu gün Qəzza zolağında fələstin xalqına göz yaşı acıdan başqa heç bir şey vermir. Hər il dünyadan və müsəlman dünyasından Qəzza xalqına milyon dollarla yardım ayrılır bu yardımlar məktəblər xəsdəxanların tikintisi, məzlum xalqın rifahı üçün yox, bomba və təxribatlar üçün xərclənir. Bu gün də HƏMAS fələstin xalqını yeni bir faciəyəyə aparır. Qeyd edim ki, HƏMAS Amerika, Avropa Birliyi tərəfindən terror təşkilatı siyahısına salınmışdır.

- İsrail HƏMAS-ın bu qədər güclü hava qüvvələrinə malik olduğunu düşünməzdi...

- Yuxarda qeyd etdiyim ki, HƏMAS dünyadan gələn yardımları xalqa yox təxribata bombaların hazırlanmasına xərcləyir. Düşünürəm ki, İsrailin daxili kəşfiyyat xidməti “Şin Bet” və “Mossad”ın bu məsələ də məsuliyyətsizliyi var və müharibə bitəndən sonra təqsirli şəxslər cəzalanacaq. Qeyd edim ki, HƏMAS dünyada radikal qruplarla əlaqələri və onlarla açıq və gizli əmakdaşlıq edir. Bu baxımından HƏMAS həmin ölkələr və təçkilatlardan silah-sursat və digər təxribat törədəcək vasitələr alır. İsrail dövləti bu hücümun qarşısını alacaq və bu müharibə yəhudi və fələstin xalqı arasında çətin sağalacaq daha bir yara açacaq və İsrail Fələstin arasında ola biləcək barışı çətinləşdirəcək

- Fələstin-İsrail münaqişəsində fikirlər haçalanır. Bir qism İsrailin Fələstin torpaqlarını işğal etdiyini söyləyir... Digər qism əksini fikirləşir və İsrailə haqq qazandırır...

- Mən bildirmək istəyirəm ki, 1948-ci ildə BMT qərarına əsasən bölgədə iki dövlət yaradılacaqdı - İsrail və Fələstin. Yəhudi xalqı bu qərara əsasən 14 may da öz dövlətlərini elan etdilər. Lakin Fələstin xalqı bu qərara etiraz etdi öz dövlətlərini yaratmadılar və bununla bərabər İordaniya Yürüsəlim daxil olmaqla İordan çayının qərb sahilini Misir Qəzzanı Suriyə isə Golan təpələrini işğal etdi və beş ərəb ölkəsi İsrailə müharibə elan etmişdir və bu müharibəni uduzmuşdur. Yenə Fələstin xalqı öz dövlətlərini qurmaq yerinə 1967-ci ildə yenidən Misir başdaq olmaqla ərəb ölkələri İsrailə hücum etmişdir və məğlub olmuşdur. Bu gün İsrail Orta Şərqin ən inkişaf etmiş demokratik ölkəsidir. Həmçinin o torpaqlar üç dininqəbul etdiyi Davud Peyğəmbərlə başlayır ki, Davud paytaxtı Yerüsəlim (Qüds) olmaqla İsrail krallığını qurmuşdur.

- Açıq etiraf edək ki, İsrail HƏMAS-ın hücumuna hazır deyildi…

- Bu hücüm yəhudi bayramına və Şabbat gününə təsadüf elədi. Hücum göstəriri ki, HƏMAS bu təxribata aylar əvvəl hazırlanıb. Yuxarda da, qeyd etdiyim kimi İsrail daxili kəşfiyyat xidməti Şin Bet və MOSSAD bu məsələdə məsuliyyət daşıyırlar və müharibədən sonra təqsirli şəxslər cəzalanacaq. Lakin İsrail ordusu dünyanın ən güclü və donanımlı ordusudur və tez bir zamanda vəziyyətə hakim olacaq və yenidən sabitliyi quracaq.

- İsrail son aylarda bir sıra ərəb dövlətləri ilə münasibətlərini normallaşdırsa da HƏMAS-ın bu hücumunu ərəb dövlətləri arasında dəstəkləyənlər də oldu...

- Son zamanlar İsrail ilə ərəb ölkələri arasında normallaşma başlayıb və bu bölgədə sülhün gəlməsi üçün çox vacibdir. Lakin mən düşünürəm ki, HƏMAS-ın bu təxribatı İsrail ilə ərəb ölkələri arasında olan yaxınlşamaya edilmiş bir təxribatdır. Çünki, dünyada və bölgədə İsrail ilə ərəb ölkələrinin yaxınlaşmasını bölgədə sülhün gəlməsini istətəmirlər. Məhz bu qüvvələr HƏMAS kimi radikal təşkilatlar vasitəsi ilə bu cür təxribatlara əl atırlar. Siz dediyiniz ölkələrə gəlincə, bəli, bəzi ərəb ölkələri var ki, radikalizmi və müharibəni dəstəkləri lakin, bölgədə sülhün tək yolunun qarşıqlı dioloq və yaxınlaşmadan keçir. İsraili tanımadan bölgədə nə sülh olar, nə də inkişaf ki, bəzi ərəb ölkələri bu səbəbdən İsraillə diplomatik münasibətləri bərpa edir hətda beynəlxalq layihələr keçirməyi planlaşdırırlar.

- HƏMAS və “İslami-Cihad” hərəkatı liderlərinin iyun ayında Tehranda İranın rəhbəri Əli Xamenei ilə görüşüblər. Bu onu deməyə əsas vermir ki, elə vaxtdan hücuma hazırlıq görülüb.

- İran nəinki Fələstində radikal qruplarla, Hizbullah təşkilatının qurucusu və əsas dəstəkçisidir. İran bölgədə barışın gəlməsini istəməyən əsas fiqurdur. Bu səbəbədən istər HƏMAS, “İslami Cihad” və Hizbullah terrror təşkilatları ilə təxribatlara əl atır. Iran tək məqsədi var ki, yəhudi dövlətinin varlığına son qoysun və bunun üçün bütün qüvvələrə açıq və gizli dəstək verilir. HƏMAS-ın bu hücumu region ölkələrinin İsraillə yaxınlaşmasınından sonra gəlməsi bir daha göstəririr ki, İran və digər qüvvələr bölgədə sülhün gəlməsini istəmirlər tək məqsədlərinin regionda İsrail dövlətinin varlığına son qoyulmasıdır. İran bölgə də sülhə ən böyük əngəldir .

- Sirr deyil ki, HƏMAS-ı İran maliyyələşdirir, dəstəkləyir, deməli, hücum planı İranda hazırlanıb. İsrailin İrana cavabı necə ola bilər?

- İran nəinki HƏMAS-I, bölgədə olan digər radikal qrupları dəstəkləyir. İsrail dövləti əlbəttə sabitliyi bərqərar etdikdən sonra bu məsələdə əli olan hər kəsə cavab verəcəkdir. Bu birbaşa və ya gizli ola bilər. Amma bir şey var ki, İsrail unutmur və zamanında və yerində günahsız vətəndaşlarının intiqamını alacaq. İsrail dəfələrlə beynəlxalq təşkilatların kürsüsündən İran təxribaları haqqında xəbərdarlıq edib. Düşünürəm ki, bu müharibə regionda çox şeyi dəyişəcək həm İsrailin xarici siyasət konsepsiyasını, həm də müdafiə konsepsiyasını. Lakin İsrailin İrana cavabı yalnız açıq müharibə ilə başqa üsüllarla da verilə bilər və veriləcək.

- ABŞ İsrailin yanındadır. Amma bu vaxtadək müharibə bəyanatları vermələrinə baxmayaraq heç bir ölkə İrana qarşı açıq mübarizəyə başlamayıb. Nədən çəkinirlər?

- ABŞ İsrailin yanındadır və Amerika ən böyük hərbi gəmisini İsrailə göndərir. Lakin Amerika və digər ölkələr İranla açıq müharibə yerinə onlarla danışıqlara üstünlük verirlər. Mən düşünürəm ki, artıq regionda İranla müharibə qismində olmasa da daha sərt mübarizə üsuluna keçiləcək. İranın əlində min kilometrlərlə uzağı vuracaq raketlət mövcuddur ki, bu regionu ciddi təhlükə altına qoyur. Mənim qənaətimə görə regionda İrana qarşı bundan sonra fərqli bir siyas konsept həyata keçirələcək.

- İsrail-Fələstin münaqişəsi hansı hallarda, şərtlərlə başa çata bilər.

- İsrail-Fələstin münaqişəsi həll olunması çox çətin bir prosesdir. İlk öncə bu məsələdə İran kimi təxribat törədən faktorları kənara atıb iki xalq arasında açıq dialoq olmalıdır. Ən əsas məsələlərdən biri fələstin xalqının İsraili qəbul etmələrindən keçir. Çünki hələ də bəzi qüvvələrdə İsrail xəritədən silib regionda varlığına son qoymaq istəyirlər. Bundan əlavə ən əsas məsələ Yerusəlim (Qüds) məsələsidir ki, bu şəhər problemin başlıca səbəblərindən biridir. Hər üç din üçün müqəddəs sayılan şəhər İsrailin paytaxtıdır. Məncə bu problemin tək yolu iki xalqında bir birinin varlığını qəbul etmələrində keçir və ən əsas digər qüvvələrin əlini bu məsələdən çəkmələri lazımdir ki, iki xalq bir biri ilə sülh içində yaşasınlar. Çünki hər iki dində də barışı sülhü səsləyir və iki xalqda sevsələrdə sevməsələrdə birlikdə yaşamağa məcburdurlar onun üçün bu problemin tək çıxış yolu bir birini qəbul etməkdən keçir.

]]> HƏMAS-ın İsrailə məlum hücumu ilə bağlı Bnai Brith International Təşkilatının Azərbaycan nümayəndəliyinin rəhbəri Murad Salman “Xalq Cəbhəsi”nin suallarını cavablandırıb:

- Əlində silah, dilində Allah sözü olan HƏMAS üzvləri kimlərdir?

- HƏMAS radikal islamı özlərinə ideogiya olaraq seçən paramilitar bir təşkilatdır. Müsəlman qardaşlar (İxvanil Müslümün) cəmiyyətindən təsirlənən HƏMAS Fələstin bölgəsində radikal İslam dövləti qurmağı planlaşdırır. Yarandığı ilk gündən terrroru özünə bir istiqamət seçən HƏMAS İsraildə müxtəlif zamanlarda terror hadisiləri törədərək sivil insanların ölümünə səbəb olmuşdur. Bildiyiniz kimi Fələstin muxtariyyətində iki hakimiyyət mövcuddur. Qəzza zolağında HIMAS Ramallahda isə Fələstin Qurtuluş Təşkilatının hakimiyyəti mövcuddur. Qeyd edim ki, bu iki qüvvə bir-birinə ziddir daima mübarizə və müharibə içərisindədir. Dünyada Fələstin xalqının təmsilçisi Ramallahdakı fələstin hökümətidir. HƏMAS bu gün Qəzza zolağında fələstin xalqına göz yaşı acıdan başqa heç bir şey vermir. Hər il dünyadan və müsəlman dünyasından Qəzza xalqına milyon dollarla yardım ayrılır bu yardımlar məktəblər xəsdəxanların tikintisi, məzlum xalqın rifahı üçün yox, bomba və təxribatlar üçün xərclənir. Bu gün də HƏMAS fələstin xalqını yeni bir faciəyəyə aparır. Qeyd edim ki, HƏMAS Amerika, Avropa Birliyi tərəfindən terror təşkilatı siyahısına salınmışdır.

- İsrail HƏMAS-ın bu qədər güclü hava qüvvələrinə malik olduğunu düşünməzdi...

- Yuxarda qeyd etdiyim ki, HƏMAS dünyadan gələn yardımları xalqa yox təxribata bombaların hazırlanmasına xərcləyir. Düşünürəm ki, İsrailin daxili kəşfiyyat xidməti “Şin Bet” və “Mossad”ın bu məsələ də məsuliyyətsizliyi var və müharibə bitəndən sonra təqsirli şəxslər cəzalanacaq. Qeyd edim ki, HƏMAS dünyada radikal qruplarla əlaqələri və onlarla açıq və gizli əmakdaşlıq edir. Bu baxımından HƏMAS həmin ölkələr və təçkilatlardan silah-sursat və digər təxribat törədəcək vasitələr alır. İsrail dövləti bu hücümun qarşısını alacaq və bu müharibə yəhudi və fələstin xalqı arasında çətin sağalacaq daha bir yara açacaq və İsrail Fələstin arasında ola biləcək barışı çətinləşdirəcək

- Fələstin-İsrail münaqişəsində fikirlər haçalanır. Bir qism İsrailin Fələstin torpaqlarını işğal etdiyini söyləyir... Digər qism əksini fikirləşir və İsrailə haqq qazandırır...

- Mən bildirmək istəyirəm ki, 1948-ci ildə BMT qərarına əsasən bölgədə iki dövlət yaradılacaqdı - İsrail və Fələstin. Yəhudi xalqı bu qərara əsasən 14 may da öz dövlətlərini elan etdilər. Lakin Fələstin xalqı bu qərara etiraz etdi öz dövlətlərini yaratmadılar və bununla bərabər İordaniya Yürüsəlim daxil olmaqla İordan çayının qərb sahilini Misir Qəzzanı Suriyə isə Golan təpələrini işğal etdi və beş ərəb ölkəsi İsrailə müharibə elan etmişdir və bu müharibəni uduzmuşdur. Yenə Fələstin xalqı öz dövlətlərini qurmaq yerinə 1967-ci ildə yenidən Misir başdaq olmaqla ərəb ölkələri İsrailə hücum etmişdir və məğlub olmuşdur. Bu gün İsrail Orta Şərqin ən inkişaf etmiş demokratik ölkəsidir. Həmçinin o torpaqlar üç dininqəbul etdiyi Davud Peyğəmbərlə başlayır ki, Davud paytaxtı Yerüsəlim (Qüds) olmaqla İsrail krallığını qurmuşdur.

- Açıq etiraf edək ki, İsrail HƏMAS-ın hücumuna hazır deyildi…

- Bu hücüm yəhudi bayramına və Şabbat gününə təsadüf elədi. Hücum göstəriri ki, HƏMAS bu təxribata aylar əvvəl hazırlanıb. Yuxarda da, qeyd etdiyim kimi İsrail daxili kəşfiyyat xidməti Şin Bet və MOSSAD bu məsələdə məsuliyyət daşıyırlar və müharibədən sonra təqsirli şəxslər cəzalanacaq. Lakin İsrail ordusu dünyanın ən güclü və donanımlı ordusudur və tez bir zamanda vəziyyətə hakim olacaq və yenidən sabitliyi quracaq.

- İsrail son aylarda bir sıra ərəb dövlətləri ilə münasibətlərini normallaşdırsa da HƏMAS-ın bu hücumunu ərəb dövlətləri arasında dəstəkləyənlər də oldu...

- Son zamanlar İsrail ilə ərəb ölkələri arasında normallaşma başlayıb və bu bölgədə sülhün gəlməsi üçün çox vacibdir. Lakin mən düşünürəm ki, HƏMAS-ın bu təxribatı İsrail ilə ərəb ölkələri arasında olan yaxınlşamaya edilmiş bir təxribatdır. Çünki, dünyada və bölgədə İsrail ilə ərəb ölkələrinin yaxınlaşmasını bölgədə sülhün gəlməsini istətəmirlər. Məhz bu qüvvələr HƏMAS kimi radikal təşkilatlar vasitəsi ilə bu cür təxribatlara əl atırlar. Siz dediyiniz ölkələrə gəlincə, bəli, bəzi ərəb ölkələri var ki, radikalizmi və müharibəni dəstəkləri lakin, bölgədə sülhün tək yolunun qarşıqlı dioloq və yaxınlaşmadan keçir. İsraili tanımadan bölgədə nə sülh olar, nə də inkişaf ki, bəzi ərəb ölkələri bu səbəbdən İsraillə diplomatik münasibətləri bərpa edir hətda beynəlxalq layihələr keçirməyi planlaşdırırlar.

- HƏMAS və “İslami-Cihad” hərəkatı liderlərinin iyun ayında Tehranda İranın rəhbəri Əli Xamenei ilə görüşüblər. Bu onu deməyə əsas vermir ki, elə vaxtdan hücuma hazırlıq görülüb.

- İran nəinki Fələstində radikal qruplarla, Hizbullah təşkilatının qurucusu və əsas dəstəkçisidir. İran bölgədə barışın gəlməsini istəməyən əsas fiqurdur. Bu səbəbədən istər HƏMAS, “İslami Cihad” və Hizbullah terrror təşkilatları ilə təxribatlara əl atır. Iran tək məqsədi var ki, yəhudi dövlətinin varlığına son qoysun və bunun üçün bütün qüvvələrə açıq və gizli dəstək verilir. HƏMAS-ın bu hücumu region ölkələrinin İsraillə yaxınlaşmasınından sonra gəlməsi bir daha göstəririr ki, İran və digər qüvvələr bölgədə sülhün gəlməsini istəmirlər tək məqsədlərinin regionda İsrail dövlətinin varlığına son qoyulmasıdır. İran bölgə də sülhə ən böyük əngəldir .

- Sirr deyil ki, HƏMAS-ı İran maliyyələşdirir, dəstəkləyir, deməli, hücum planı İranda hazırlanıb. İsrailin İrana cavabı necə ola bilər?

- İran nəinki HƏMAS-I, bölgədə olan digər radikal qrupları dəstəkləyir. İsrail dövləti əlbəttə sabitliyi bərqərar etdikdən sonra bu məsələdə əli olan hər kəsə cavab verəcəkdir. Bu birbaşa və ya gizli ola bilər. Amma bir şey var ki, İsrail unutmur və zamanında və yerində günahsız vətəndaşlarının intiqamını alacaq. İsrail dəfələrlə beynəlxalq təşkilatların kürsüsündən İran təxribaları haqqında xəbərdarlıq edib. Düşünürəm ki, bu müharibə regionda çox şeyi dəyişəcək həm İsrailin xarici siyasət konsepsiyasını, həm də müdafiə konsepsiyasını. Lakin İsrailin İrana cavabı yalnız açıq müharibə ilə başqa üsüllarla da verilə bilər və veriləcək.

- ABŞ İsrailin yanındadır. Amma bu vaxtadək müharibə bəyanatları vermələrinə baxmayaraq heç bir ölkə İrana qarşı açıq mübarizəyə başlamayıb. Nədən çəkinirlər?

- ABŞ İsrailin yanındadır və Amerika ən böyük hərbi gəmisini İsrailə göndərir. Lakin Amerika və digər ölkələr İranla açıq müharibə yerinə onlarla danışıqlara üstünlük verirlər. Mən düşünürəm ki, artıq regionda İranla müharibə qismində olmasa da daha sərt mübarizə üsuluna keçiləcək. İranın əlində min kilometrlərlə uzağı vuracaq raketlət mövcuddur ki, bu regionu ciddi təhlükə altına qoyur. Mənim qənaətimə görə regionda İrana qarşı bundan sonra fərqli bir siyas konsept həyata keçirələcək.

- İsrail-Fələstin münaqişəsi hansı hallarda, şərtlərlə başa çata bilər.

- İsrail-Fələstin münaqişəsi həll olunması çox çətin bir prosesdir. İlk öncə bu məsələdə İran kimi təxribat törədən faktorları kənara atıb iki xalq arasında açıq dialoq olmalıdır. Ən əsas məsələlərdən biri fələstin xalqının İsraili qəbul etmələrindən keçir. Çünki hələ də bəzi qüvvələrdə İsrail xəritədən silib regionda varlığına son qoymaq istəyirlər. Bundan əlavə ən əsas məsələ Yerusəlim (Qüds) məsələsidir ki, bu şəhər problemin başlıca səbəblərindən biridir. Hər üç din üçün müqəddəs sayılan şəhər İsrailin paytaxtıdır. Məncə bu problemin tək yolu iki xalqında bir birinin varlığını qəbul etmələrində keçir və ən əsas digər qüvvələrin əlini bu məsələdən çəkmələri lazımdir ki, iki xalq bir biri ilə sülh içində yaşasınlar. Çünki hər iki dində də barışı sülhü səsləyir və iki xalqda sevsələrdə sevməsələrdə birlikdə yaşamağa məcburdurlar onun üçün bu problemin tək çıxış yolu bir birini qəbul etməkdən keçir.

]]> https://lider.com.az/musahibe/632-gln-il-bakida-turk-dovltlri-qiymtlndiricilr-birliyinin-qurultayi-kecirilck.html https://lider.com.az/musahibe/632-gln-il-bakida-turk-dovltlri-qiymtlndiricilr-birliyinin-qurultayi-kecirilck.html lider Mon, 12 Jun 2023 12:44:01 +0400
İyunun 1-də Qazaxıstanın Türküstan şəhərində Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin təsis yığıncağı keçirilib. Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanın və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin üzv olduğu Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin təsis toplantısında qurumun rəhbər heyəti formalaşıb. Qazaxıstan Qiymətləndiricilər Palatasının sədri Askar Omerbekov Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin prezidenti, Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruc isə vitse-prezidenti seçilib. 2024-cü ilin iyun ayında Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin ikinci qurultayının Bakıda keçirilməsi, Birliyin prezidenti səlahiyyətlərinin Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruca dövr edilməsi barədə razılıq əldə olunub.

Avrasiya.net Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri, Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin vitse-prezidenti Vüqar Orucla söhbətində yeni təsis olunan qurumun gələcək fəaliyyət istiqamətləri və digər mövzular ətrafında söhbətləşib.

- Vüqar bəy, Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin yaranması ideyası necə və hansı zərurətdən yarandı?

- Ötən ilin may ayında keçirilən Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin hesabat seçki yığıncağında cəmiyyətin sədri seçilərkən bəyan etdim ki, dövlət qurumları, assosiativ təşkilatlar, vətəndaş cəmiyyəti insitutları, kütləvi informasiya vasitələri ilə AQC arasında əməkdaşlıq artırılacaq. Eyni zamanda milli qiymətləndirmə standartlarının və vahid məlumat bazasının hazırlanması, qiymətləndiricilərin peşəkar vərdişlərinin artırılması, tədris-sertifikasiya fəaliyyətinin təşkili, eləcə də beynəlxalq əlaqələrin gücləndirilməsi istiqamətində səylərin gücləndiriləcəyini bəyan etdim. Cəmi bir il ərzində qeyd olunan istiqamətlərin hər biri üzrə ciddi addımlar atıldı. Təvazökarlıqdan uzaq olsa da deməliyəm ki, son bir il AQC-nin fəaliyyətində ciddi dönüş nöqtəsi oldu.

Bu məqamda qeyd edim ki, Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti dünyanın aparıcı beynəlxalq qiymətləndirmə təsisatlarının kollektiv üzvüdür. Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri – cənab İlham Əliyev və cənab Rəcəb Tayyib Ərdoğanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən türk birliyi ideyası, ayrı-ayrı sahələr üzrə türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın dərinləşməsi qiymətləndiricilər arasında da həmrəyliyi qaçılmaz edirdi. Elə bu məqsədlə AQC sədri olaraq gənc iqtisadçı Mikayıl Mirzəzadəni Türkiyə üzrə səlahiyyətli nümayəndə təyin etdim. AQC sədri olaraq ilk rəsmi səfərim də Türkiyəyə oldu. Türkiyə Dəyərləmə Uzmanları Birliyinin başqanı Yaşar Bahçeci ilə iki qardaş ölkənin qiymətləndirmə birlikləri arasında Anlaşma Memorandumu imzalandı. Müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığı və birliyi özündə ehtiva edən memorandumun əsas bəndlərindən biri də Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin yaradılması ilə bağlı idi.

Sonradan digər türk dövlətləri də bu təşəbbüsə dəstək verdilər. 2023-cü ilin aprel ayında Bakıda “Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilərinin Zirvə Görüşü” keçirildi. Görüşdə Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan qiymətləndirmə birliklərinin rəhbərləri və nümayəndələri iştirak edirdi. Birliyin Nizamnamə layihəsi, gələcək fəaliyyət istiqamətləri istiqamətində mühüm razılaşmalar əldə edildi. Zirvə Görüşündə Türkiyə Dəyərləmə Uzmanları Birliyinin başqanı Yaşar Bahçeci, Qazaxıstan Banklar Assosiasiyasının vitse-prezidenti Marat Baytokov, Özbəkistan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədri Nargiza Mirzaraximova, Qırğızıstan Qiymətləndiricilər İttifaqının sədri Sovetbek Zakirov və rəhbəri olduğu birliklərin rəsmiləri iştirak edirdi. İyun ayının 1-də isə Qazaxıstanın Türküstan şəhərində Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstanın və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin iştirakı ilə Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin təsis yığıncağı keçirildi. Birliyin Nizamnaməsi və gələcək fəaliyyət istiqamətlərinin əks olunduğu sənəd qəbul edildi. Qazaxıstan Qiymətləndiricilər Birliyinin sədri Askar Omerbekov Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin prezidenti, mən isə vitse-prezidenti seçildim. 2024-cü ilin iyun ayında Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin ikinci qurultayının Bakıda keçirilməsi, Birliyin prezidenti səlahiyyətlərinin Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri olaraq mənə dövr edilməsi barədə razılıq əldə olundu.

- Türk dünyasının birliyi ideyası, türk dövlətlərinin vahid siyasi, iqtisadi və mədəni strategiyası barədə təəssüratlarınızı eşitmək maraqlı olardı...

- Dünya sürətlə dəyişir və bəşəriyyətin möhtəşəm elmi-texnoloji, iqtisadi və nəticə etibarilə həm də siyasi transformasiyalar ərəfəsində olduğu aydın sezilir. İzləməkdə olduğumuz tendensiyalar, dünya miqyasında dövlətlərarası münasibətlərin inkişafı istiqamətində formalaşmaqda olan yeni konfiqurasiyalar getdikcə daha maraqlı şəkil almağa başlayır. Hadisələrin gedişatı əminliklə söyləməyə əsas yaradır ki, türk dövlətləri üçüncü minilliyə vahid siyasət və mədəniyyət strategiyası üzrə hərəkət etmək və bu tendensiyanı uğur və qətiyyətlə davam etdirmək əzmi ilə ilə daxil olurlar. Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, Türkmənistan və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti tərəfindən ümumtürk bayrağının qəbul olunması XXI əsrdə türk dünyasının bütövləşməsi, vahid gücə çevrilərək dünya siyasətində daha önəmli bir statusa yiyələnməsi yolunda atılmış ən mühüm addımlardan biridir. Heç şübhəsiz bu birliyin yaranmasında qardaş dövlətlərin rəhbərlərinin, ələxsus, Cənab İlham Əliyev və cənab İlham Əliyevin misilsiz rolu və əməyi var. Bu həmrəylik bütün sahələri əhatə etməlidir – siyasi, iqtisadi, mədəni və s. XXI əsr türk əsridir və türk dövlətləri arasında yüksələn əməkdaşlıq bunun bariz nümunəsidir.

- Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin fəaliyyəti nədən ibarət olacaq? Gələn ilin iyun ayında keçiriləcək Bakı konfransına qədər hansı işləri görmək niyyətindəsiniz?

- Türk dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyi müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığı özündə ehtiva edən ali sənəd – nizamnamə əsasında fəaliyyət göstərəcək. Müxtəlif vasitələrlə, o cümlədən qiymətləndirmə bazarının bütün iştirakçıları üçün bərabər şərait yaratmaqla qiymətləndirmə xidmətləri bazarının inkişafına və fəaliyyətinin sabitliyinə nail olmaq, üzvlərinin qiymətləndirmə xidmətlərinin keyfiyyəti ilə bağlı olaraq, üçüncü şəxslərin qeyri-qanuni iddialarından müdafiəsini təmin etmək, müxtəlif vasitələrlə, o cümlədən üzvlərinin peşəkarlıq səviyyəsini yüksəltməklə, qiymətləndirmə xidmətlərinin istehlakçılarının maraqlarının qorunmasını təmin etmək, türk dünyası qiymətləndirmə standartlarını və vahid məlumat bazasını hazırlamaq, fəaliyyət və təcrübə mübadiləsi, qarşılıqlı olaraq sertifikatların tanınması, bir sözlə, qarşılıqlı və faydalı əməkdaşlığın bütün komponentləri üzrə strateji və taktiki işbirlikləri nəzərdə tutulub. Mütəmadi olaraq onlayn toplantıların keçirilməsi, oktyabr ayında isə Ankara şəhərində növbəti yığıncağın təşkili qərara alınıb.

- Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədri seçilməyinizdən bir il ötür. Ötən dövr AQC-nin fəaliyyətində hansı yeniliklər müşahidə olundu və gələcək planlarınız nədən ibarətdir?

- Ötən dövr ərzində Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sıraları genişlənib. Hazırda cəmiyyətə kollektiv üzv olan qiymətləndirmə şirkətlərinin sayı 60-dır. Dövlət orqanları, vətəndaş cəmiyyəti insitutları, beynəlxalq təşkilatlar, kütləvi informasiya vasitələri ilə faydalı və qarşılıqlı münasibətləri keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyub. Dövlət orqanları ilə qarşılıqlı əməkdaşlığı özündə ehtiva edən Anlaşma Memorandumları imzalanıb. Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsi, İqtisadiyyat Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı, Azərbaycan Respublikasının İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasıyası Mərkəzi, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyi, Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi, Azərbaycan Respublikasının Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi (KOBİA), Azərbaycan Respublikasının Mediasiya Şurası və digər qurumlarla faydalı münasibətlər qurulub.

Eyni zamanda ötən dövr ərzində daşınmaz əmlak növlərinin qiymətləndirilməsi üzrə ardıcıl kurslar təşkil edilib. Bu kurslarda onlarla qiymətləndirici iştirak edib və iştirakçılardan bəziləri müvfəqiyyət qazanaraq müvafiq sertifikatlar əldə edib. Bəzi sertifikatlar isə yenilənib. Eyni zamanda AQC tərəfindən Əmlak məsələləri Dövlət Xidmətinin əməkdaşlarına müvafiq ixtisasartıma kursu təşkil edilib. AQC ilə Qazaxıstanın Qiymətləndiricilər Palatası, Özbəkistan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti, Qırğızıstan Qiymətləndiricilər İttifaqı arasında Anlaşma Memorandumları imzalanıb. Türkiyə Dəyərləmə Uzmanları Birliyi və Hindistan Qiymətləndirmə Birliyi ilə imzalanan müqavilə ilə birlikdə Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti (AQC) beş ölkə ilə münasibətlərini rəsmiləşdirmiş olub. Mətbuat orqanları ilə sıx əməkdaşlıq şəraitində fəaliyyətimiz davam bu gün də davam edir. Ötən dövr ərzində AQC-nin fəaliyyətindən bəhs edən onminlərlə məqalə tirajlanıb. Türkiyə, Qazaxıstan və digər dövlətlərin KİV-lərində AQC-nin fəaliyyətindən bəhs olunub.
Mətbuat orqanları ilə sıx əməkdaşlıq şəraitində fəaliyyətimiz davam bu gün də davam edir. Ötən dövr ərzində AQC-nin fəaliyyətindən bəhs edən onminlərlə məqalə tirajlanıb. Türkiyə, Qazaxıstan və digər dövlətlərin KİV-lərində AQC-nin fəaliyyətindən bəhs olunub.

- AQC-nin gələcək fəaliyyət istiqamətləri ilə bağlı planlarınız nədən ibarətdir? Azərbaycanda qiymətləndirmə sektorunun inkişafı üçün hansı addımlar atılmalıdır?

- Qeyd edim ki, Türkiyə qiymətləndirmə sahəsində dərin təcrübəyə malikdir və qardaş ölkədə tətbiq edilən qiymətləndirmə standartlarını və ənənələrini Azərbaycana gətirməkAzərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti (AQC) ilə Türkiyə Dəyərləmə Uzmanları Birliyi arasında imzalanan Anlaşma Memorandumunda da bu öz əksini tapıb. Azərbaycan qiymətləndiricilərindən ibarət nümayəndə heyətinin Türkiyəyə səfəri baş tutacaq. Bu səfərdə məqsəd Türkiyənin qiymətləndirmə təcrübəsini əxs etmək, faydalı təcrübə mübadiləsinə nail olmaqdır. Bu istiqamətdə maliyyə təsisatları, dövlət qurumları ilə müzakirələr aparmaq, əldə olunan yeniliklərinin ölkəmizdə tətbiqi istiqamətində təkliflərlə çıxış etmək niyyətindəyik. Yəqin ki, qarşıda dövrdə bu aspektdə müzakirələrə başlayacağıq.

Azərbaycanda qiymətləndirmə sektorunun problemlərinə gəldikdə isə, digər sahələrdə olduğu kimi, bu sahədə də neqativ hallar mövcuddur. Qiymətləndirmə fəaliyyəti lisenziya, yəni, dövlət orqanlarının razılığı ilə tənzimlənmədiyinə görə, qiymətləndirmə standartlarından kənar fəaliyyət göstərən “şirkətlər və qiymətləndiricilər” bazarda meydan sulayırlar. Onlar müxtəlif şirnikləndirici vədlər qarşılığında “qaranlıq fəaliyyət”ə maraqlı olan subyektlərlə əməkdaşlıq edirlər. Çox təəssüf ki, onların tərtib etdiyi qiymətləndirmə layihələri mövcud reallığı əks etdirmir və müəyyən dairələrin maraqlarına xitab edir. Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti ölkə qiymətləndiricilərinin kollektiv platforması olsa da, inzibati təsir alətlərinə malik deyil. Düzdür, biz dövlət qurumları ilə fəal əməkdaşlıq edirik və bu istiqamətdə də öz mövqeyimizi onların diqqətinə çatdırırıq. Lakin bizim təkliflərimiz tövsiyyə xarakterlidir. Bu baxımdan qiymətləndiricilərin özünütənzimləmə mexanizminin formalaşdırılmasına, Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin fəal iştirakı ilə qiymətləndirmə sahəsində mövcud olan neqativ halların aradan qaldırılması üçün inzibati təsir alətləri əldə etməsinə ciddi ehtiyac var.]]>
İyunun 1-də Qazaxıstanın Türküstan şəhərində Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin təsis yığıncağı keçirilib. Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanın və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin üzv olduğu Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin təsis toplantısında qurumun rəhbər heyəti formalaşıb. Qazaxıstan Qiymətləndiricilər Palatasının sədri Askar Omerbekov Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin prezidenti, Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruc isə vitse-prezidenti seçilib. 2024-cü ilin iyun ayında Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin ikinci qurultayının Bakıda keçirilməsi, Birliyin prezidenti səlahiyyətlərinin Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruca dövr edilməsi barədə razılıq əldə olunub.

Avrasiya.net Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri, Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin vitse-prezidenti Vüqar Orucla söhbətində yeni təsis olunan qurumun gələcək fəaliyyət istiqamətləri və digər mövzular ətrafında söhbətləşib.

- Vüqar bəy, Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin yaranması ideyası necə və hansı zərurətdən yarandı?

- Ötən ilin may ayında keçirilən Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin hesabat seçki yığıncağında cəmiyyətin sədri seçilərkən bəyan etdim ki, dövlət qurumları, assosiativ təşkilatlar, vətəndaş cəmiyyəti insitutları, kütləvi informasiya vasitələri ilə AQC arasında əməkdaşlıq artırılacaq. Eyni zamanda milli qiymətləndirmə standartlarının və vahid məlumat bazasının hazırlanması, qiymətləndiricilərin peşəkar vərdişlərinin artırılması, tədris-sertifikasiya fəaliyyətinin təşkili, eləcə də beynəlxalq əlaqələrin gücləndirilməsi istiqamətində səylərin gücləndiriləcəyini bəyan etdim. Cəmi bir il ərzində qeyd olunan istiqamətlərin hər biri üzrə ciddi addımlar atıldı. Təvazökarlıqdan uzaq olsa da deməliyəm ki, son bir il AQC-nin fəaliyyətində ciddi dönüş nöqtəsi oldu.

Bu məqamda qeyd edim ki, Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti dünyanın aparıcı beynəlxalq qiymətləndirmə təsisatlarının kollektiv üzvüdür. Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri – cənab İlham Əliyev və cənab Rəcəb Tayyib Ərdoğanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən türk birliyi ideyası, ayrı-ayrı sahələr üzrə türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın dərinləşməsi qiymətləndiricilər arasında da həmrəyliyi qaçılmaz edirdi. Elə bu məqsədlə AQC sədri olaraq gənc iqtisadçı Mikayıl Mirzəzadəni Türkiyə üzrə səlahiyyətli nümayəndə təyin etdim. AQC sədri olaraq ilk rəsmi səfərim də Türkiyəyə oldu. Türkiyə Dəyərləmə Uzmanları Birliyinin başqanı Yaşar Bahçeci ilə iki qardaş ölkənin qiymətləndirmə birlikləri arasında Anlaşma Memorandumu imzalandı. Müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığı və birliyi özündə ehtiva edən memorandumun əsas bəndlərindən biri də Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin yaradılması ilə bağlı idi.

Sonradan digər türk dövlətləri də bu təşəbbüsə dəstək verdilər. 2023-cü ilin aprel ayında Bakıda “Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilərinin Zirvə Görüşü” keçirildi. Görüşdə Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan qiymətləndirmə birliklərinin rəhbərləri və nümayəndələri iştirak edirdi. Birliyin Nizamnamə layihəsi, gələcək fəaliyyət istiqamətləri istiqamətində mühüm razılaşmalar əldə edildi. Zirvə Görüşündə Türkiyə Dəyərləmə Uzmanları Birliyinin başqanı Yaşar Bahçeci, Qazaxıstan Banklar Assosiasiyasının vitse-prezidenti Marat Baytokov, Özbəkistan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədri Nargiza Mirzaraximova, Qırğızıstan Qiymətləndiricilər İttifaqının sədri Sovetbek Zakirov və rəhbəri olduğu birliklərin rəsmiləri iştirak edirdi. İyun ayının 1-də isə Qazaxıstanın Türküstan şəhərində Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstanın və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin iştirakı ilə Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin təsis yığıncağı keçirildi. Birliyin Nizamnaməsi və gələcək fəaliyyət istiqamətlərinin əks olunduğu sənəd qəbul edildi. Qazaxıstan Qiymətləndiricilər Birliyinin sədri Askar Omerbekov Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin prezidenti, mən isə vitse-prezidenti seçildim. 2024-cü ilin iyun ayında Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin ikinci qurultayının Bakıda keçirilməsi, Birliyin prezidenti səlahiyyətlərinin Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri olaraq mənə dövr edilməsi barədə razılıq əldə olundu.

- Türk dünyasının birliyi ideyası, türk dövlətlərinin vahid siyasi, iqtisadi və mədəni strategiyası barədə təəssüratlarınızı eşitmək maraqlı olardı...

- Dünya sürətlə dəyişir və bəşəriyyətin möhtəşəm elmi-texnoloji, iqtisadi və nəticə etibarilə həm də siyasi transformasiyalar ərəfəsində olduğu aydın sezilir. İzləməkdə olduğumuz tendensiyalar, dünya miqyasında dövlətlərarası münasibətlərin inkişafı istiqamətində formalaşmaqda olan yeni konfiqurasiyalar getdikcə daha maraqlı şəkil almağa başlayır. Hadisələrin gedişatı əminliklə söyləməyə əsas yaradır ki, türk dövlətləri üçüncü minilliyə vahid siyasət və mədəniyyət strategiyası üzrə hərəkət etmək və bu tendensiyanı uğur və qətiyyətlə davam etdirmək əzmi ilə ilə daxil olurlar. Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, Türkmənistan və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti tərəfindən ümumtürk bayrağının qəbul olunması XXI əsrdə türk dünyasının bütövləşməsi, vahid gücə çevrilərək dünya siyasətində daha önəmli bir statusa yiyələnməsi yolunda atılmış ən mühüm addımlardan biridir. Heç şübhəsiz bu birliyin yaranmasında qardaş dövlətlərin rəhbərlərinin, ələxsus, Cənab İlham Əliyev və cənab İlham Əliyevin misilsiz rolu və əməyi var. Bu həmrəylik bütün sahələri əhatə etməlidir – siyasi, iqtisadi, mədəni və s. XXI əsr türk əsridir və türk dövlətləri arasında yüksələn əməkdaşlıq bunun bariz nümunəsidir.

- Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin fəaliyyəti nədən ibarət olacaq? Gələn ilin iyun ayında keçiriləcək Bakı konfransına qədər hansı işləri görmək niyyətindəsiniz?

- Türk dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyi müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığı özündə ehtiva edən ali sənəd – nizamnamə əsasında fəaliyyət göstərəcək. Müxtəlif vasitələrlə, o cümlədən qiymətləndirmə bazarının bütün iştirakçıları üçün bərabər şərait yaratmaqla qiymətləndirmə xidmətləri bazarının inkişafına və fəaliyyətinin sabitliyinə nail olmaq, üzvlərinin qiymətləndirmə xidmətlərinin keyfiyyəti ilə bağlı olaraq, üçüncü şəxslərin qeyri-qanuni iddialarından müdafiəsini təmin etmək, müxtəlif vasitələrlə, o cümlədən üzvlərinin peşəkarlıq səviyyəsini yüksəltməklə, qiymətləndirmə xidmətlərinin istehlakçılarının maraqlarının qorunmasını təmin etmək, türk dünyası qiymətləndirmə standartlarını və vahid məlumat bazasını hazırlamaq, fəaliyyət və təcrübə mübadiləsi, qarşılıqlı olaraq sertifikatların tanınması, bir sözlə, qarşılıqlı və faydalı əməkdaşlığın bütün komponentləri üzrə strateji və taktiki işbirlikləri nəzərdə tutulub. Mütəmadi olaraq onlayn toplantıların keçirilməsi, oktyabr ayında isə Ankara şəhərində növbəti yığıncağın təşkili qərara alınıb.

- Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədri seçilməyinizdən bir il ötür. Ötən dövr AQC-nin fəaliyyətində hansı yeniliklər müşahidə olundu və gələcək planlarınız nədən ibarətdir?

- Ötən dövr ərzində Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sıraları genişlənib. Hazırda cəmiyyətə kollektiv üzv olan qiymətləndirmə şirkətlərinin sayı 60-dır. Dövlət orqanları, vətəndaş cəmiyyəti insitutları, beynəlxalq təşkilatlar, kütləvi informasiya vasitələri ilə faydalı və qarşılıqlı münasibətləri keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyub. Dövlət orqanları ilə qarşılıqlı əməkdaşlığı özündə ehtiva edən Anlaşma Memorandumları imzalanıb. Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsi, İqtisadiyyat Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı, Azərbaycan Respublikasının İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasıyası Mərkəzi, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyi, Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi, Azərbaycan Respublikasının Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi (KOBİA), Azərbaycan Respublikasının Mediasiya Şurası və digər qurumlarla faydalı münasibətlər qurulub.

Eyni zamanda ötən dövr ərzində daşınmaz əmlak növlərinin qiymətləndirilməsi üzrə ardıcıl kurslar təşkil edilib. Bu kurslarda onlarla qiymətləndirici iştirak edib və iştirakçılardan bəziləri müvfəqiyyət qazanaraq müvafiq sertifikatlar əldə edib. Bəzi sertifikatlar isə yenilənib. Eyni zamanda AQC tərəfindən Əmlak məsələləri Dövlət Xidmətinin əməkdaşlarına müvafiq ixtisasartıma kursu təşkil edilib. AQC ilə Qazaxıstanın Qiymətləndiricilər Palatası, Özbəkistan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti, Qırğızıstan Qiymətləndiricilər İttifaqı arasında Anlaşma Memorandumları imzalanıb. Türkiyə Dəyərləmə Uzmanları Birliyi və Hindistan Qiymətləndirmə Birliyi ilə imzalanan müqavilə ilə birlikdə Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti (AQC) beş ölkə ilə münasibətlərini rəsmiləşdirmiş olub. Mətbuat orqanları ilə sıx əməkdaşlıq şəraitində fəaliyyətimiz davam bu gün də davam edir. Ötən dövr ərzində AQC-nin fəaliyyətindən bəhs edən onminlərlə məqalə tirajlanıb. Türkiyə, Qazaxıstan və digər dövlətlərin KİV-lərində AQC-nin fəaliyyətindən bəhs olunub.
Mətbuat orqanları ilə sıx əməkdaşlıq şəraitində fəaliyyətimiz davam bu gün də davam edir. Ötən dövr ərzində AQC-nin fəaliyyətindən bəhs edən onminlərlə məqalə tirajlanıb. Türkiyə, Qazaxıstan və digər dövlətlərin KİV-lərində AQC-nin fəaliyyətindən bəhs olunub.

- AQC-nin gələcək fəaliyyət istiqamətləri ilə bağlı planlarınız nədən ibarətdir? Azərbaycanda qiymətləndirmə sektorunun inkişafı üçün hansı addımlar atılmalıdır?

- Qeyd edim ki, Türkiyə qiymətləndirmə sahəsində dərin təcrübəyə malikdir və qardaş ölkədə tətbiq edilən qiymətləndirmə standartlarını və ənənələrini Azərbaycana gətirməkAzərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti (AQC) ilə Türkiyə Dəyərləmə Uzmanları Birliyi arasında imzalanan Anlaşma Memorandumunda da bu öz əksini tapıb. Azərbaycan qiymətləndiricilərindən ibarət nümayəndə heyətinin Türkiyəyə səfəri baş tutacaq. Bu səfərdə məqsəd Türkiyənin qiymətləndirmə təcrübəsini əxs etmək, faydalı təcrübə mübadiləsinə nail olmaqdır. Bu istiqamətdə maliyyə təsisatları, dövlət qurumları ilə müzakirələr aparmaq, əldə olunan yeniliklərinin ölkəmizdə tətbiqi istiqamətində təkliflərlə çıxış etmək niyyətindəyik. Yəqin ki, qarşıda dövrdə bu aspektdə müzakirələrə başlayacağıq.

Azərbaycanda qiymətləndirmə sektorunun problemlərinə gəldikdə isə, digər sahələrdə olduğu kimi, bu sahədə də neqativ hallar mövcuddur. Qiymətləndirmə fəaliyyəti lisenziya, yəni, dövlət orqanlarının razılığı ilə tənzimlənmədiyinə görə, qiymətləndirmə standartlarından kənar fəaliyyət göstərən “şirkətlər və qiymətləndiricilər” bazarda meydan sulayırlar. Onlar müxtəlif şirnikləndirici vədlər qarşılığında “qaranlıq fəaliyyət”ə maraqlı olan subyektlərlə əməkdaşlıq edirlər. Çox təəssüf ki, onların tərtib etdiyi qiymətləndirmə layihələri mövcud reallığı əks etdirmir və müəyyən dairələrin maraqlarına xitab edir. Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti ölkə qiymətləndiricilərinin kollektiv platforması olsa da, inzibati təsir alətlərinə malik deyil. Düzdür, biz dövlət qurumları ilə fəal əməkdaşlıq edirik və bu istiqamətdə də öz mövqeyimizi onların diqqətinə çatdırırıq. Lakin bizim təkliflərimiz tövsiyyə xarakterlidir. Bu baxımdan qiymətləndiricilərin özünütənzimləmə mexanizminin formalaşdırılmasına, Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin fəal iştirakı ilə qiymətləndirmə sahəsində mövcud olan neqativ halların aradan qaldırılması üçün inzibati təsir alətləri əldə etməsinə ciddi ehtiyac var. ]]>
İyunun 1-də Qazaxıstanın Türküstan şəhərində Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin təsis yığıncağı keçirilib. Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanın və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin üzv olduğu Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin təsis toplantısında qurumun rəhbər heyəti formalaşıb. Qazaxıstan Qiymətləndiricilər Palatasının sədri Askar Omerbekov Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin prezidenti, Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruc isə vitse-prezidenti seçilib. 2024-cü ilin iyun ayında Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin ikinci qurultayının Bakıda keçirilməsi, Birliyin prezidenti səlahiyyətlərinin Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruca dövr edilməsi barədə razılıq əldə olunub.

Avrasiya.net Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri, Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin vitse-prezidenti Vüqar Orucla söhbətində yeni təsis olunan qurumun gələcək fəaliyyət istiqamətləri və digər mövzular ətrafında söhbətləşib.

- Vüqar bəy, Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin yaranması ideyası necə və hansı zərurətdən yarandı?

- Ötən ilin may ayında keçirilən Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin hesabat seçki yığıncağında cəmiyyətin sədri seçilərkən bəyan etdim ki, dövlət qurumları, assosiativ təşkilatlar, vətəndaş cəmiyyəti insitutları, kütləvi informasiya vasitələri ilə AQC arasında əməkdaşlıq artırılacaq. Eyni zamanda milli qiymətləndirmə standartlarının və vahid məlumat bazasının hazırlanması, qiymətləndiricilərin peşəkar vərdişlərinin artırılması, tədris-sertifikasiya fəaliyyətinin təşkili, eləcə də beynəlxalq əlaqələrin gücləndirilməsi istiqamətində səylərin gücləndiriləcəyini bəyan etdim. Cəmi bir il ərzində qeyd olunan istiqamətlərin hər biri üzrə ciddi addımlar atıldı. Təvazökarlıqdan uzaq olsa da deməliyəm ki, son bir il AQC-nin fəaliyyətində ciddi dönüş nöqtəsi oldu.

Bu məqamda qeyd edim ki, Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti dünyanın aparıcı beynəlxalq qiymətləndirmə təsisatlarının kollektiv üzvüdür. Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri – cənab İlham Əliyev və cənab Rəcəb Tayyib Ərdoğanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən türk birliyi ideyası, ayrı-ayrı sahələr üzrə türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın dərinləşməsi qiymətləndiricilər arasında da həmrəyliyi qaçılmaz edirdi. Elə bu məqsədlə AQC sədri olaraq gənc iqtisadçı Mikayıl Mirzəzadəni Türkiyə üzrə səlahiyyətli nümayəndə təyin etdim. AQC sədri olaraq ilk rəsmi səfərim də Türkiyəyə oldu. Türkiyə Dəyərləmə Uzmanları Birliyinin başqanı Yaşar Bahçeci ilə iki qardaş ölkənin qiymətləndirmə birlikləri arasında Anlaşma Memorandumu imzalandı. Müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığı və birliyi özündə ehtiva edən memorandumun əsas bəndlərindən biri də Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin yaradılması ilə bağlı idi.

Sonradan digər türk dövlətləri də bu təşəbbüsə dəstək verdilər. 2023-cü ilin aprel ayında Bakıda “Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilərinin Zirvə Görüşü” keçirildi. Görüşdə Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan qiymətləndirmə birliklərinin rəhbərləri və nümayəndələri iştirak edirdi. Birliyin Nizamnamə layihəsi, gələcək fəaliyyət istiqamətləri istiqamətində mühüm razılaşmalar əldə edildi. Zirvə Görüşündə Türkiyə Dəyərləmə Uzmanları Birliyinin başqanı Yaşar Bahçeci, Qazaxıstan Banklar Assosiasiyasının vitse-prezidenti Marat Baytokov, Özbəkistan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədri Nargiza Mirzaraximova, Qırğızıstan Qiymətləndiricilər İttifaqının sədri Sovetbek Zakirov və rəhbəri olduğu birliklərin rəsmiləri iştirak edirdi. İyun ayının 1-də isə Qazaxıstanın Türküstan şəhərində Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstanın və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin iştirakı ilə Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin təsis yığıncağı keçirildi. Birliyin Nizamnaməsi və gələcək fəaliyyət istiqamətlərinin əks olunduğu sənəd qəbul edildi. Qazaxıstan Qiymətləndiricilər Birliyinin sədri Askar Omerbekov Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin prezidenti, mən isə vitse-prezidenti seçildim. 2024-cü ilin iyun ayında Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin ikinci qurultayının Bakıda keçirilməsi, Birliyin prezidenti səlahiyyətlərinin Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri olaraq mənə dövr edilməsi barədə razılıq əldə olundu.

- Türk dünyasının birliyi ideyası, türk dövlətlərinin vahid siyasi, iqtisadi və mədəni strategiyası barədə təəssüratlarınızı eşitmək maraqlı olardı...

- Dünya sürətlə dəyişir və bəşəriyyətin möhtəşəm elmi-texnoloji, iqtisadi və nəticə etibarilə həm də siyasi transformasiyalar ərəfəsində olduğu aydın sezilir. İzləməkdə olduğumuz tendensiyalar, dünya miqyasında dövlətlərarası münasibətlərin inkişafı istiqamətində formalaşmaqda olan yeni konfiqurasiyalar getdikcə daha maraqlı şəkil almağa başlayır. Hadisələrin gedişatı əminliklə söyləməyə əsas yaradır ki, türk dövlətləri üçüncü minilliyə vahid siyasət və mədəniyyət strategiyası üzrə hərəkət etmək və bu tendensiyanı uğur və qətiyyətlə davam etdirmək əzmi ilə ilə daxil olurlar. Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, Türkmənistan və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti tərəfindən ümumtürk bayrağının qəbul olunması XXI əsrdə türk dünyasının bütövləşməsi, vahid gücə çevrilərək dünya siyasətində daha önəmli bir statusa yiyələnməsi yolunda atılmış ən mühüm addımlardan biridir. Heç şübhəsiz bu birliyin yaranmasında qardaş dövlətlərin rəhbərlərinin, ələxsus, Cənab İlham Əliyev və cənab İlham Əliyevin misilsiz rolu və əməyi var. Bu həmrəylik bütün sahələri əhatə etməlidir – siyasi, iqtisadi, mədəni və s. XXI əsr türk əsridir və türk dövlətləri arasında yüksələn əməkdaşlıq bunun bariz nümunəsidir.

- Türk Dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyinin fəaliyyəti nədən ibarət olacaq? Gələn ilin iyun ayında keçiriləcək Bakı konfransına qədər hansı işləri görmək niyyətindəsiniz?

- Türk dövlətləri Qiymətləndiricilər Birliyi müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığı özündə ehtiva edən ali sənəd – nizamnamə əsasında fəaliyyət göstərəcək. Müxtəlif vasitələrlə, o cümlədən qiymətləndirmə bazarının bütün iştirakçıları üçün bərabər şərait yaratmaqla qiymətləndirmə xidmətləri bazarının inkişafına və fəaliyyətinin sabitliyinə nail olmaq, üzvlərinin qiymətləndirmə xidmətlərinin keyfiyyəti ilə bağlı olaraq, üçüncü şəxslərin qeyri-qanuni iddialarından müdafiəsini təmin etmək, müxtəlif vasitələrlə, o cümlədən üzvlərinin peşəkarlıq səviyyəsini yüksəltməklə, qiymətləndirmə xidmətlərinin istehlakçılarının maraqlarının qorunmasını təmin etmək, türk dünyası qiymətləndirmə standartlarını və vahid məlumat bazasını hazırlamaq, fəaliyyət və təcrübə mübadiləsi, qarşılıqlı olaraq sertifikatların tanınması, bir sözlə, qarşılıqlı və faydalı əməkdaşlığın bütün komponentləri üzrə strateji və taktiki işbirlikləri nəzərdə tutulub. Mütəmadi olaraq onlayn toplantıların keçirilməsi, oktyabr ayında isə Ankara şəhərində növbəti yığıncağın təşkili qərara alınıb.

- Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədri seçilməyinizdən bir il ötür. Ötən dövr AQC-nin fəaliyyətində hansı yeniliklər müşahidə olundu və gələcək planlarınız nədən ibarətdir?

- Ötən dövr ərzində Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sıraları genişlənib. Hazırda cəmiyyətə kollektiv üzv olan qiymətləndirmə şirkətlərinin sayı 60-dır. Dövlət orqanları, vətəndaş cəmiyyəti insitutları, beynəlxalq təşkilatlar, kütləvi informasiya vasitələri ilə faydalı və qarşılıqlı münasibətləri keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyub. Dövlət orqanları ilə qarşılıqlı əməkdaşlığı özündə ehtiva edən Anlaşma Memorandumları imzalanıb. Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsi, İqtisadiyyat Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı, Azərbaycan Respublikasının İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasıyası Mərkəzi, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyi, Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi, Azərbaycan Respublikasının Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi (KOBİA), Azərbaycan Respublikasının Mediasiya Şurası və digər qurumlarla faydalı münasibətlər qurulub.

Eyni zamanda ötən dövr ərzində daşınmaz əmlak növlərinin qiymətləndirilməsi üzrə ardıcıl kurslar təşkil edilib. Bu kurslarda onlarla qiymətləndirici iştirak edib və iştirakçılardan bəziləri müvfəqiyyət qazanaraq müvafiq sertifikatlar əldə edib. Bəzi sertifikatlar isə yenilənib. Eyni zamanda AQC tərəfindən Əmlak məsələləri Dövlət Xidmətinin əməkdaşlarına müvafiq ixtisasartıma kursu təşkil edilib. AQC ilə Qazaxıstanın Qiymətləndiricilər Palatası, Özbəkistan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti, Qırğızıstan Qiymətləndiricilər İttifaqı arasında Anlaşma Memorandumları imzalanıb. Türkiyə Dəyərləmə Uzmanları Birliyi və Hindistan Qiymətləndirmə Birliyi ilə imzalanan müqavilə ilə birlikdə Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti (AQC) beş ölkə ilə münasibətlərini rəsmiləşdirmiş olub. Mətbuat orqanları ilə sıx əməkdaşlıq şəraitində fəaliyyətimiz davam bu gün də davam edir. Ötən dövr ərzində AQC-nin fəaliyyətindən bəhs edən onminlərlə məqalə tirajlanıb. Türkiyə, Qazaxıstan və digər dövlətlərin KİV-lərində AQC-nin fəaliyyətindən bəhs olunub.
Mətbuat orqanları ilə sıx əməkdaşlıq şəraitində fəaliyyətimiz davam bu gün də davam edir. Ötən dövr ərzində AQC-nin fəaliyyətindən bəhs edən onminlərlə məqalə tirajlanıb. Türkiyə, Qazaxıstan və digər dövlətlərin KİV-lərində AQC-nin fəaliyyətindən bəhs olunub.

- AQC-nin gələcək fəaliyyət istiqamətləri ilə bağlı planlarınız nədən ibarətdir? Azərbaycanda qiymətləndirmə sektorunun inkişafı üçün hansı addımlar atılmalıdır?

- Qeyd edim ki, Türkiyə qiymətləndirmə sahəsində dərin təcrübəyə malikdir və qardaş ölkədə tətbiq edilən qiymətləndirmə standartlarını və ənənələrini Azərbaycana gətirməkAzərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti (AQC) ilə Türkiyə Dəyərləmə Uzmanları Birliyi arasında imzalanan Anlaşma Memorandumunda da bu öz əksini tapıb. Azərbaycan qiymətləndiricilərindən ibarət nümayəndə heyətinin Türkiyəyə səfəri baş tutacaq. Bu səfərdə məqsəd Türkiyənin qiymətləndirmə təcrübəsini əxs etmək, faydalı təcrübə mübadiləsinə nail olmaqdır. Bu istiqamətdə maliyyə təsisatları, dövlət qurumları ilə müzakirələr aparmaq, əldə olunan yeniliklərinin ölkəmizdə tətbiqi istiqamətində təkliflərlə çıxış etmək niyyətindəyik. Yəqin ki, qarşıda dövrdə bu aspektdə müzakirələrə başlayacağıq.

Azərbaycanda qiymətləndirmə sektorunun problemlərinə gəldikdə isə, digər sahələrdə olduğu kimi, bu sahədə də neqativ hallar mövcuddur. Qiymətləndirmə fəaliyyəti lisenziya, yəni, dövlət orqanlarının razılığı ilə tənzimlənmədiyinə görə, qiymətləndirmə standartlarından kənar fəaliyyət göstərən “şirkətlər və qiymətləndiricilər” bazarda meydan sulayırlar. Onlar müxtəlif şirnikləndirici vədlər qarşılığında “qaranlıq fəaliyyət”ə maraqlı olan subyektlərlə əməkdaşlıq edirlər. Çox təəssüf ki, onların tərtib etdiyi qiymətləndirmə layihələri mövcud reallığı əks etdirmir və müəyyən dairələrin maraqlarına xitab edir. Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti ölkə qiymətləndiricilərinin kollektiv platforması olsa da, inzibati təsir alətlərinə malik deyil. Düzdür, biz dövlət qurumları ilə fəal əməkdaşlıq edirik və bu istiqamətdə də öz mövqeyimizi onların diqqətinə çatdırırıq. Lakin bizim təkliflərimiz tövsiyyə xarakterlidir. Bu baxımdan qiymətləndiricilərin özünütənzimləmə mexanizminin formalaşdırılmasına, Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin fəal iştirakı ilə qiymətləndirmə sahəsində mövcud olan neqativ halların aradan qaldırılması üçün inzibati təsir alətləri əldə etməsinə ciddi ehtiyac var. ]]> https://lider.com.az/musahibe/274-anar-sdlini-hbs-aparan-heyrtamz-faktlar-elcibyin-komkcisi-hr-seyi-aciqladi.html https://lider.com.az/musahibe/274-anar-sdlini-hbs-aparan-heyrtamz-faktlar-elcibyin-komkcisi-hr-seyi-aciqladi.html lider Sat, 22 Apr 2023 19:10:33 +0400 “Anar Əsədlinin yaxınları bu məsələni siyasiləşdirməyə çalışır, lakin... “

“Yalnız o halda şikayətimi geri götürməyi düşünərəm ki... “

Xəbər verdiyimiz kimi, aprelin 21-də Azərbaycan Yüksəliş Partiyasının sədri Anar Əsədli həbs edilib. Partiya sədri dələduzluqda təqsirləndirilib. Onun barəsində Cinayət Məcəlləsinin 178-ci (dələduzluq) maddəsi ilə cinayət işi başlayıb.

Xatırladaq ki, Anar Əsədli bir müddət əvvəl tanışları Oqtay Qasımov və İlham Hüseynovun şikayətləri əsasında DİN-in Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinə çağırılmışdı. Şikayətçilər Anar Əsədlini onlara olan borclarını qaytarmamaqda ittiham edirlər.

Mərhum eks-prezident Əbülfəz Elçibəyin köməkçisi Oqtay Qasımov Anar Əsədlinin həbsi ilə bağlı Musavat.com-a müsahibə verərək, sual doğuran bir sıra məsələlərə aydınlıq gətirib. Həmin müsahibəni təqdim edirik:

- İstərdik ki, daha əvvəldən başlayasınız. Necə oldu ki, bu hadisə baş verdi?

- 7 aydır ki, hüquqi proses başlanılıb. Mən hər zaman bu məsələ ilə bağlı mətbuata açıqlama verməkdən yayınmağa çalışdım və düşündüm ki, məsələ normal şəkildə həllini tapa bilər və başqa yönə istiqamətləndirilməz. Lakin təəssüf ki, həm bu müddət ərzində, həm də Anar Əsədlinin həbsi ilə bağlı informasiya yayıldıqdan sonra onun yaxınları tərəfindən “Facebook”-da müxtəlif statuslar paylaşıldı və mən bu günə qədər olan düşüncənin dəyişmədiyini gördüm.

Əvvəla belə bir hadisənin baş verməsinə təəssüf edirəm. Çünki Anar Əsədli ilə bizim uzun müddət münasibətlərimiz olub və bu münasibətlər nəticəsində hansısa iş birliyimiz yaranıb. Lakin sonda belə bir məqama gəldik.

Mən ötən gün Anar Əsədlinin müavinlərindən birinin “Facebook” statusunu oxuduqdan sonra düşündüm ki, artıq hüquqi proseslərdə bir mərhələ bitib və cəmiyyət üçün müəyyən aydınlıqlar gətirmək lazımdır. Çünki Anar Əsədlinin ətrafı, yaxınları o cümlədən vəkilləri hüquqi prosesdən qaçaraq, məsələni siyasiləşdirməyə cəhd etdilər, hansı ki, burada heç bir siyasi məsələdən söhbət gedə bilməz. Bizim aramızda baş verənlər sırf işlə bağlı məsələdir. Yəni iş adı ilə götürülmüş pulun geri qaytarılmaması ilə bağlı məsələdir ki, sonda bizi hüquq mühafizə orqanlarına gətirib çıxardı. Bunun da məsuliyyətini mən daşımıram. Çünki mən Anar Əsədliyə, həm də yaxınlarına dəfələrlə bildirdim ki, bizi başqa istiqamətlərə yönəndirməsinlər, məsələni həll etsinlər. Lakin başqa mənzərə ilə qarşılaşdım. Belə ki, ötən ilin oktyabr ayında hüquq mühafizə orqanlarına müraciət etdikdən sonra sosial şəbəkələrdə və ictimai rəydə mənə qarşı mənəvi terror başladıldı. Mənim və İlham Hüseynovun müraciətləri guya hansısa dövlət qurumu tərəfindən təşkil olunmuş iş, təzyiq adlandırıldı, məsələyə başqa don geyindirməyə çalışdılar. Ötən gün də onun müavini “Facebook” sosial şəbəkəsində status yazdı ki, “hər şey gözəl olacaq, Azərbaycanda partiya liderinin həbs olunması ilk dəfə deyil, yaxın zamanlarda hər kəs öz saatlarını AY saatına uyğunlaşdıracaq” və sairə.

- Gizlin deyilsə, açıqlayardınız. Anar Əsədli sizdən nə qədər pul almışdı? Bəzi iddialar var ki, bu pulu partiya işlərinə xərcləyib. Başqa versiyalar da var ki, şərik biznes qurmaq istəmisiniz. Bu iddiaların hansı doğrudur?

- Bir daha qeyd edirəm ki, Anar Əsədli ilə bizim tanışlığımız çox uzun zamana, 1997-ci ilə təsadüf edir. Həmin dövrdə onunla mərhum eks-prezident Elçibəylə Kələkidən qayıtdıqdan sonra tanış olmuşuq. Daha sonra münasibətlərimizdə bir yaxınlaşma baş verdi. Qeyd edim ki, onun ictimai fəaliyyətində mənim müəyyən yardımlarım, dəstəyim olub.

2016-cı ildə Anar Əsədli mənə Türkiyədə “ev alqı- satqısı, təmiri” biznesi ilə məşğul olduğunu bildirərək, ortaq işəlməyi təklif etmişdi və bununla əlaqədar olaraq məndən üst-üstə 150 min ABŞ dolları vəsait alıb. Bir müddət sonra Anar Əsədli bildirdi ki, Türkiyədə iqtisadi vəziyyət yaxşı olmadığına görə 2018-ci ilin sentyabrın sonlarında həmin vəsaiti Azərbaycana qaytarıb və burada qızıl və zinət əşyalarının satışı ilə məşğul olan qohumu ilə birgə biznes işinə yatırıb. Bundan əlavə, həmin vəsaiti alan zaman guya bu vəsaitin 50 min dollarını da Türkiyədə xəstəxana tenderi xərclərinə yönəldib. Ondan sonrakı dövrdə müşahidə etdim ki, Anar Əsədlinin dediyi məsələlər bu prosesə uyğun gəlmir və 2020-ci ilin sonlarında müəyyən ortaq tanışlar vasitəsilə mənə məlum oldu ki, onun digər şəxslərlə pul məsələsində problemləri var. Ona görə də mən 2021-ci ilin yanvar ayında bu vəsaiti nə zaman qaytaracağı ilə bağlı soruşmuşam, o da bildirib ki, 2021-ci ilin mart ayında bu vəsaiti qaytaracaq. Lakin bu barədə mart ayında soruşanda qaytaracağı vaxtı iyun ayı deyib, iyunda soruşanda isə sentyabrda qaytaracağını deyib. Sentyabrda razılaşdıq ki, noyabr ayının əvvəlində vəsait tam şəkildə geri qaytarılacaq. Lakin sonrakı dövrdə Anar Əsədli bu istiqamətdə heç bir addım atmadı, 2021-ci ilin mart ayından başlayaraq artıq mənimlə təmaslardan yayındı, buna görə də məsələ daha gərgin xarakter aldı.

- Son olaraq Anar Əsədli ilə nə zaman danışmışdınız?

- Son olaraq üzbəüz görüşümüz ötən ilin mart ayında olub. Daha sonra isə oktyabrın 28-də, yəni biz artıq şikayət verdikdən sonra görüşmüşdük.

- Sizə nə deyirdi? Bu pulu niyə qaytara bilmirdi. Özünün hər hansı bir formada izahatı var idimi?

- Bizim aramızda olan danışıqlarda, yazışmalarda bildirirdi ki, guya 1 gün, iki gün, 1 saat, 2 saatdan sonra qaytaracaq. Bu cür vədlər verərək deyirdi ki, guya pul gələcək, borcunu göndərəcək. Amma bunların heç biri həyata keçirilmədi. Daha sonra faktiki olaraq pulu geri qaytarmaqdan imtina etdiyini bildirib. Hələ o zaman hüquq mühafizə orqanlarına müraciət etmək haqqında düşündüm. Lakin bizim ortaq tanışlarımız dövriyyəyə girdilər, onunla söhbət apardılar. Bu zaman da öhdəlik götürdü ki, sentyabr ayında bu vəsaiti tam şəkildə geri qaytaracaq.

Sonuncu dəfə oktyabr ayında ondan soruşanda ki, nədən borcu ödəməkdən qaçırdın?, mənə cavab verdi ki, pul yox idi. Mən də dedim ki, pul yox idisə, təklifim var idi ki, oturub bu məsələləri danışaq. Lakin təəssüf ki, Anar Əsədli o zaman da mənim bu təklifimdən imtina etmişdi.

Bir dəfə mənə yazdığı mesajda bildirmişdi ki, guya evini satışa çıxarıb, onu satıb, mənə borcunu geri qaytaracaq. Təbii ki, bu da baş vermədi. Hətta torpaq sahəsi olduğunu, onu borc əvəzi mənim adıma keçirmək istədiyini və həmin torpaq sahəsinin çox bahalı olduğunu demişdi. Mən isə cavabımda demişdim ki, əgər belədirsə, sən o torpaq sahəsini sat, necə ki, borcu sənə pul şəklində vermişdim, eləcə də pul şəklində mənə geri qaytar. Təbii ki, onun dediyi rəqəmlər yalandır. Biz həmin əraziyə mütəxəssislər aparmışdıq və dəyərləndirmə zamanı bildirilmişdi ki, həmin torpaq sahəsinin qiyməti Anar Əsədlinin dediyi qiymətdən dəfələrlə ucuzdur.

Anar Əsədlinin bu gün həbsdə oturmağının səbəbi biz şikayətçilər ilə bağlı deyil. Onun vəkilləri, partiya ətrafında olan bir çox şəxslər ilə bağlıdır. Onlar bu məsələni siyasiləşdiməyə cəhd etdilər. Guya Anar Əsədli müxalif lideri imiş, hakimiyyətə təhlükə yaradırmış və məhz buna görə ona bu cür təzyiq edilir. Əlbəttə ki, bu, tamamilə yanlış yönləndirmədir.

Həmçinin qeyd etdiyim kimi, bu məsələdə onun vəkillərinin də təsiri var. Belə ki, vəkilləri onu inandırıblar ki, burada heç bir hüquqi əsas yoxdur və açıq şəkildə vəkillərimə demişdilər ki, “bu istintaq hamısı boş şeydir, onun əməlində heç bir cinayət tərkibi yoxdur”. Bundan sonra isə arada olan bütün əlaqələr tamamilə kəsildi.

Çox təəssüf. Amma bu, Anar Əsədlinin özünün seçimi oldu. Biz heç istəməzdik ki, məsələ bu yerə gəlib çıxsın.

- Anar Əsədli ilə üzləşmisinizmi? İstintaqda iştirak edirsinizimi?

- İstintaqa müraciət etdikdən sonra dəvət olunmuşam, izahatmı vermişəm. Daha sonra yenə bəzi məsələlərin dəqiqləşdiriməsi ilə bağlı çağırılmışam və verilən suallara aydınlıq gətirmişəm. Anar Əsədli üzləşmədə iştirak etməyib.

- Yəni bundan imtina edib?

- Görünür ki, belədir.

- Sizdən başqa bu məsələdə daha kimlər var?

- Məndən başqa İlham Hüseynov var və onun adı artıq mətbuata məlumdur . Belə ki, İlham Hüseynov Zəngilan rayonun keçmiş icra başçısı və vaxtilə Anar Əsədlinin seçki qərargahında önəmli şəxslərdən biri olub.

Mətbuatdan oxuduğum məlumata görə artıq 4 nəfərin də şikayəti istintaqa daxil olub. Hər halda istintaq işi gedir, daha başqa nüanslar ortaya çıxa bilər.

- Bir partiya sədrinin həbs olunması böyük hadisədir. Bunun səs-küyündən qorxmursunuz? Özünüzü nə qədər haqlı hesab edirsiniz?

- Əlbəttə ki, istənilən şəxsin həbs olunması xoş deyil, xüsusilə də Anar Əsədli ilə bizim münasibətlərimiz olub. Lakin mən vicdanımda çox rahatam ki, Anar Əsədliyə qarşı sona qədər dürüst davrandım, ona sona qədər şans tanıdım və təəssüf ki, o, bunların heç birini dəyərləndirmədi. Əksinə, sonradan mənim şəxsimə qarşı sosial şəbəkələrdə mənəvi terror yaratdı, onun müavinləri tərəfindən mənim haqqımda ağlagəlməz iddialar səsləndirildi, barəmdə təhqiramiz ifadələr yazıldı. Mən bunların hamısını sinəmə çəkib, dayandım. Mənim nə Anar Əsədli, nə də onun yaxınları qarşısında heç bir başıaşağılığım yoxdur. Çünki dəfələrlə birgə oturub bu məsələni həll etməyi xahiş etdim. Hətta bildirmişdim ki, onun üçün kimlərdən borc almışdım, onların pullarını geri qaytarsın, mənə aid olan hissənin isə qaytarılması ilə bağlı öz aramızda bir qrafik yaradaq. Sadəcə olaraq, Anar Əsədli bütün yolları qapatdı, mənə başqa yol buraxmadı və mən məcbur olub hüquq mühafizə orqanlarına müraciət etdim.

Əlbəttə ki, siyasi partiya liderinin həbs olunması kifayət qədər ciddi hadisədir və buna görə istintaq bu qədər uzun çəkdi və kifayət qədər də dəqiq aparılmağa cəhd edildi ki, sonradan hansısa bir əlavə problem çıxmasın.
Hər kəs etdiyi əməllərə görə qanun qarşısında cavabdehdir. Hamımız qanun qarşısında bərabərik, heç birimizin qanundan üstün mövqeyimiz yoxdur.

- Əgər Anar Əsədli borcunu ödəyərsə, şikayəti geri götürərsinizmi?

- Əvvəldə də bildirmişdim ki, bu məsələdə mən kifayət qədər tolerantam, güzəştlərə hazıram. Təəssüf ki, mən bunların qarşılığını görmədim. Əlbəttə ki, Anar Əsədli və yaxud yaxınları bu məsələ ilə bağlı konkret addımlar atsalar, bundan sonra bu barədə düşünmək olar.

Digər məsələ, məhz mənim müraciətimdən sonra Anar Əsədli və onun yaxınları, vəkili tərəfindən mənə bir ev təklif olundu. Və bu evin mənim adıma keçirilməsi söhbəti ortaya çıxdı. Mən də təkrarən bildirdim ki, həmin mənzil satılsın, mənə pul verilsin. Amma bu addım atılmadı. Sonradan da mənə aydın oldu və vəkili də bunu mənə etiraf etdi, ortada belə bir plan olub – həmin mənzilin mənim adıma keçirilmə prosesi başlayır, hüquqi proses dayanır, işə xitam verilir və bundan sona həmin evin sahibi hansı ki, Anar Əsədliyə yaxın bir şəxsdir, o, məhkəməyə müraciət edir və məhkəmə mənim adıma keçirilmə prosedurunu ləğv edir və ev geri, sahibinə qaytarılır. Məhz bu davranışlar bu məsələnin kifayət qədər mənzərəsini dəyişdi".]]> “Anar Əsədlinin yaxınları bu məsələni siyasiləşdirməyə çalışır, lakin... “

“Yalnız o halda şikayətimi geri götürməyi düşünərəm ki... “

Xəbər verdiyimiz kimi, aprelin 21-də Azərbaycan Yüksəliş Partiyasının sədri Anar Əsədli həbs edilib. Partiya sədri dələduzluqda təqsirləndirilib. Onun barəsində Cinayət Məcəlləsinin 178-ci (dələduzluq) maddəsi ilə cinayət işi başlayıb.

Xatırladaq ki, Anar Əsədli bir müddət əvvəl tanışları Oqtay Qasımov və İlham Hüseynovun şikayətləri əsasında DİN-in Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinə çağırılmışdı. Şikayətçilər Anar Əsədlini onlara olan borclarını qaytarmamaqda ittiham edirlər.

Mərhum eks-prezident Əbülfəz Elçibəyin köməkçisi Oqtay Qasımov Anar Əsədlinin həbsi ilə bağlı Musavat.com-a müsahibə verərək, sual doğuran bir sıra məsələlərə aydınlıq gətirib. Həmin müsahibəni təqdim edirik:

- İstərdik ki, daha əvvəldən başlayasınız. Necə oldu ki, bu hadisə baş verdi?

- 7 aydır ki, hüquqi proses başlanılıb. Mən hər zaman bu məsələ ilə bağlı mətbuata açıqlama verməkdən yayınmağa çalışdım və düşündüm ki, məsələ normal şəkildə həllini tapa bilər və başqa yönə istiqamətləndirilməz. Lakin təəssüf ki, həm bu müddət ərzində, həm də Anar Əsədlinin həbsi ilə bağlı informasiya yayıldıqdan sonra onun yaxınları tərəfindən “Facebook”-da müxtəlif statuslar paylaşıldı və mən bu günə qədər olan düşüncənin dəyişmədiyini gördüm.

Əvvəla belə bir hadisənin baş verməsinə təəssüf edirəm. Çünki Anar Əsədli ilə bizim uzun müddət münasibətlərimiz olub və bu münasibətlər nəticəsində hansısa iş birliyimiz yaranıb. Lakin sonda belə bir məqama gəldik.

Mən ötən gün Anar Əsədlinin müavinlərindən birinin “Facebook” statusunu oxuduqdan sonra düşündüm ki, artıq hüquqi proseslərdə bir mərhələ bitib və cəmiyyət üçün müəyyən aydınlıqlar gətirmək lazımdır. Çünki Anar Əsədlinin ətrafı, yaxınları o cümlədən vəkilləri hüquqi prosesdən qaçaraq, məsələni siyasiləşdirməyə cəhd etdilər, hansı ki, burada heç bir siyasi məsələdən söhbət gedə bilməz. Bizim aramızda baş verənlər sırf işlə bağlı məsələdir. Yəni iş adı ilə götürülmüş pulun geri qaytarılmaması ilə bağlı məsələdir ki, sonda bizi hüquq mühafizə orqanlarına gətirib çıxardı. Bunun da məsuliyyətini mən daşımıram. Çünki mən Anar Əsədliyə, həm də yaxınlarına dəfələrlə bildirdim ki, bizi başqa istiqamətlərə yönəndirməsinlər, məsələni həll etsinlər. Lakin başqa mənzərə ilə qarşılaşdım. Belə ki, ötən ilin oktyabr ayında hüquq mühafizə orqanlarına müraciət etdikdən sonra sosial şəbəkələrdə və ictimai rəydə mənə qarşı mənəvi terror başladıldı. Mənim və İlham Hüseynovun müraciətləri guya hansısa dövlət qurumu tərəfindən təşkil olunmuş iş, təzyiq adlandırıldı, məsələyə başqa don geyindirməyə çalışdılar. Ötən gün də onun müavini “Facebook” sosial şəbəkəsində status yazdı ki, “hər şey gözəl olacaq, Azərbaycanda partiya liderinin həbs olunması ilk dəfə deyil, yaxın zamanlarda hər kəs öz saatlarını AY saatına uyğunlaşdıracaq” və sairə.

- Gizlin deyilsə, açıqlayardınız. Anar Əsədli sizdən nə qədər pul almışdı? Bəzi iddialar var ki, bu pulu partiya işlərinə xərcləyib. Başqa versiyalar da var ki, şərik biznes qurmaq istəmisiniz. Bu iddiaların hansı doğrudur?

- Bir daha qeyd edirəm ki, Anar Əsədli ilə bizim tanışlığımız çox uzun zamana, 1997-ci ilə təsadüf edir. Həmin dövrdə onunla mərhum eks-prezident Elçibəylə Kələkidən qayıtdıqdan sonra tanış olmuşuq. Daha sonra münasibətlərimizdə bir yaxınlaşma baş verdi. Qeyd edim ki, onun ictimai fəaliyyətində mənim müəyyən yardımlarım, dəstəyim olub.

2016-cı ildə Anar Əsədli mənə Türkiyədə “ev alqı- satqısı, təmiri” biznesi ilə məşğul olduğunu bildirərək, ortaq işəlməyi təklif etmişdi və bununla əlaqədar olaraq məndən üst-üstə 150 min ABŞ dolları vəsait alıb. Bir müddət sonra Anar Əsədli bildirdi ki, Türkiyədə iqtisadi vəziyyət yaxşı olmadığına görə 2018-ci ilin sentyabrın sonlarında həmin vəsaiti Azərbaycana qaytarıb və burada qızıl və zinət əşyalarının satışı ilə məşğul olan qohumu ilə birgə biznes işinə yatırıb. Bundan əlavə, həmin vəsaiti alan zaman guya bu vəsaitin 50 min dollarını da Türkiyədə xəstəxana tenderi xərclərinə yönəldib. Ondan sonrakı dövrdə müşahidə etdim ki, Anar Əsədlinin dediyi məsələlər bu prosesə uyğun gəlmir və 2020-ci ilin sonlarında müəyyən ortaq tanışlar vasitəsilə mənə məlum oldu ki, onun digər şəxslərlə pul məsələsində problemləri var. Ona görə də mən 2021-ci ilin yanvar ayında bu vəsaiti nə zaman qaytaracağı ilə bağlı soruşmuşam, o da bildirib ki, 2021-ci ilin mart ayında bu vəsaiti qaytaracaq. Lakin bu barədə mart ayında soruşanda qaytaracağı vaxtı iyun ayı deyib, iyunda soruşanda isə sentyabrda qaytaracağını deyib. Sentyabrda razılaşdıq ki, noyabr ayının əvvəlində vəsait tam şəkildə geri qaytarılacaq. Lakin sonrakı dövrdə Anar Əsədli bu istiqamətdə heç bir addım atmadı, 2021-ci ilin mart ayından başlayaraq artıq mənimlə təmaslardan yayındı, buna görə də məsələ daha gərgin xarakter aldı.

- Son olaraq Anar Əsədli ilə nə zaman danışmışdınız?

- Son olaraq üzbəüz görüşümüz ötən ilin mart ayında olub. Daha sonra isə oktyabrın 28-də, yəni biz artıq şikayət verdikdən sonra görüşmüşdük.

- Sizə nə deyirdi? Bu pulu niyə qaytara bilmirdi. Özünün hər hansı bir formada izahatı var idimi?

- Bizim aramızda olan danışıqlarda, yazışmalarda bildirirdi ki, guya 1 gün, iki gün, 1 saat, 2 saatdan sonra qaytaracaq. Bu cür vədlər verərək deyirdi ki, guya pul gələcək, borcunu göndərəcək. Amma bunların heç biri həyata keçirilmədi. Daha sonra faktiki olaraq pulu geri qaytarmaqdan imtina etdiyini bildirib. Hələ o zaman hüquq mühafizə orqanlarına müraciət etmək haqqında düşündüm. Lakin bizim ortaq tanışlarımız dövriyyəyə girdilər, onunla söhbət apardılar. Bu zaman da öhdəlik götürdü ki, sentyabr ayında bu vəsaiti tam şəkildə geri qaytaracaq.

Sonuncu dəfə oktyabr ayında ondan soruşanda ki, nədən borcu ödəməkdən qaçırdın?, mənə cavab verdi ki, pul yox idi. Mən də dedim ki, pul yox idisə, təklifim var idi ki, oturub bu məsələləri danışaq. Lakin təəssüf ki, Anar Əsədli o zaman da mənim bu təklifimdən imtina etmişdi.

Bir dəfə mənə yazdığı mesajda bildirmişdi ki, guya evini satışa çıxarıb, onu satıb, mənə borcunu geri qaytaracaq. Təbii ki, bu da baş vermədi. Hətta torpaq sahəsi olduğunu, onu borc əvəzi mənim adıma keçirmək istədiyini və həmin torpaq sahəsinin çox bahalı olduğunu demişdi. Mən isə cavabımda demişdim ki, əgər belədirsə, sən o torpaq sahəsini sat, necə ki, borcu sənə pul şəklində vermişdim, eləcə də pul şəklində mənə geri qaytar. Təbii ki, onun dediyi rəqəmlər yalandır. Biz həmin əraziyə mütəxəssislər aparmışdıq və dəyərləndirmə zamanı bildirilmişdi ki, həmin torpaq sahəsinin qiyməti Anar Əsədlinin dediyi qiymətdən dəfələrlə ucuzdur.

Anar Əsədlinin bu gün həbsdə oturmağının səbəbi biz şikayətçilər ilə bağlı deyil. Onun vəkilləri, partiya ətrafında olan bir çox şəxslər ilə bağlıdır. Onlar bu məsələni siyasiləşdiməyə cəhd etdilər. Guya Anar Əsədli müxalif lideri imiş, hakimiyyətə təhlükə yaradırmış və məhz buna görə ona bu cür təzyiq edilir. Əlbəttə ki, bu, tamamilə yanlış yönləndirmədir.

Həmçinin qeyd etdiyim kimi, bu məsələdə onun vəkillərinin də təsiri var. Belə ki, vəkilləri onu inandırıblar ki, burada heç bir hüquqi əsas yoxdur və açıq şəkildə vəkillərimə demişdilər ki, “bu istintaq hamısı boş şeydir, onun əməlində heç bir cinayət tərkibi yoxdur”. Bundan sonra isə arada olan bütün əlaqələr tamamilə kəsildi.

Çox təəssüf. Amma bu, Anar Əsədlinin özünün seçimi oldu. Biz heç istəməzdik ki, məsələ bu yerə gəlib çıxsın.

- Anar Əsədli ilə üzləşmisinizmi? İstintaqda iştirak edirsinizimi?

- İstintaqa müraciət etdikdən sonra dəvət olunmuşam, izahatmı vermişəm. Daha sonra yenə bəzi məsələlərin dəqiqləşdiriməsi ilə bağlı çağırılmışam və verilən suallara aydınlıq gətirmişəm. Anar Əsədli üzləşmədə iştirak etməyib.

- Yəni bundan imtina edib?

- Görünür ki, belədir.

- Sizdən başqa bu məsələdə daha kimlər var?

- Məndən başqa İlham Hüseynov var və onun adı artıq mətbuata məlumdur . Belə ki, İlham Hüseynov Zəngilan rayonun keçmiş icra başçısı və vaxtilə Anar Əsədlinin seçki qərargahında önəmli şəxslərdən biri olub.

Mətbuatdan oxuduğum məlumata görə artıq 4 nəfərin də şikayəti istintaqa daxil olub. Hər halda istintaq işi gedir, daha başqa nüanslar ortaya çıxa bilər.

- Bir partiya sədrinin həbs olunması böyük hadisədir. Bunun səs-küyündən qorxmursunuz? Özünüzü nə qədər haqlı hesab edirsiniz?

- Əlbəttə ki, istənilən şəxsin həbs olunması xoş deyil, xüsusilə də Anar Əsədli ilə bizim münasibətlərimiz olub. Lakin mən vicdanımda çox rahatam ki, Anar Əsədliyə qarşı sona qədər dürüst davrandım, ona sona qədər şans tanıdım və təəssüf ki, o, bunların heç birini dəyərləndirmədi. Əksinə, sonradan mənim şəxsimə qarşı sosial şəbəkələrdə mənəvi terror yaratdı, onun müavinləri tərəfindən mənim haqqımda ağlagəlməz iddialar səsləndirildi, barəmdə təhqiramiz ifadələr yazıldı. Mən bunların hamısını sinəmə çəkib, dayandım. Mənim nə Anar Əsədli, nə də onun yaxınları qarşısında heç bir başıaşağılığım yoxdur. Çünki dəfələrlə birgə oturub bu məsələni həll etməyi xahiş etdim. Hətta bildirmişdim ki, onun üçün kimlərdən borc almışdım, onların pullarını geri qaytarsın, mənə aid olan hissənin isə qaytarılması ilə bağlı öz aramızda bir qrafik yaradaq. Sadəcə olaraq, Anar Əsədli bütün yolları qapatdı, mənə başqa yol buraxmadı və mən məcbur olub hüquq mühafizə orqanlarına müraciət etdim.

Əlbəttə ki, siyasi partiya liderinin həbs olunması kifayət qədər ciddi hadisədir və buna görə istintaq bu qədər uzun çəkdi və kifayət qədər də dəqiq aparılmağa cəhd edildi ki, sonradan hansısa bir əlavə problem çıxmasın.
Hər kəs etdiyi əməllərə görə qanun qarşısında cavabdehdir. Hamımız qanun qarşısında bərabərik, heç birimizin qanundan üstün mövqeyimiz yoxdur.

- Əgər Anar Əsədli borcunu ödəyərsə, şikayəti geri götürərsinizmi?

- Əvvəldə də bildirmişdim ki, bu məsələdə mən kifayət qədər tolerantam, güzəştlərə hazıram. Təəssüf ki, mən bunların qarşılığını görmədim. Əlbəttə ki, Anar Əsədli və yaxud yaxınları bu məsələ ilə bağlı konkret addımlar atsalar, bundan sonra bu barədə düşünmək olar.

Digər məsələ, məhz mənim müraciətimdən sonra Anar Əsədli və onun yaxınları, vəkili tərəfindən mənə bir ev təklif olundu. Və bu evin mənim adıma keçirilməsi söhbəti ortaya çıxdı. Mən də təkrarən bildirdim ki, həmin mənzil satılsın, mənə pul verilsin. Amma bu addım atılmadı. Sonradan da mənə aydın oldu və vəkili də bunu mənə etiraf etdi, ortada belə bir plan olub – həmin mənzilin mənim adıma keçirilmə prosesi başlayır, hüquqi proses dayanır, işə xitam verilir və bundan sona həmin evin sahibi hansı ki, Anar Əsədliyə yaxın bir şəxsdir, o, məhkəməyə müraciət edir və məhkəmə mənim adıma keçirilmə prosedurunu ləğv edir və ev geri, sahibinə qaytarılır. Məhz bu davranışlar bu məsələnin kifayət qədər mənzərəsini dəyişdi". ]]> “Anar Əsədlinin yaxınları bu məsələni siyasiləşdirməyə çalışır, lakin... “

“Yalnız o halda şikayətimi geri götürməyi düşünərəm ki... “

Xəbər verdiyimiz kimi, aprelin 21-də Azərbaycan Yüksəliş Partiyasının sədri Anar Əsədli həbs edilib. Partiya sədri dələduzluqda təqsirləndirilib. Onun barəsində Cinayət Məcəlləsinin 178-ci (dələduzluq) maddəsi ilə cinayət işi başlayıb.

Xatırladaq ki, Anar Əsədli bir müddət əvvəl tanışları Oqtay Qasımov və İlham Hüseynovun şikayətləri əsasında DİN-in Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinə çağırılmışdı. Şikayətçilər Anar Əsədlini onlara olan borclarını qaytarmamaqda ittiham edirlər.

Mərhum eks-prezident Əbülfəz Elçibəyin köməkçisi Oqtay Qasımov Anar Əsədlinin həbsi ilə bağlı Musavat.com-a müsahibə verərək, sual doğuran bir sıra məsələlərə aydınlıq gətirib. Həmin müsahibəni təqdim edirik:

- İstərdik ki, daha əvvəldən başlayasınız. Necə oldu ki, bu hadisə baş verdi?

- 7 aydır ki, hüquqi proses başlanılıb. Mən hər zaman bu məsələ ilə bağlı mətbuata açıqlama verməkdən yayınmağa çalışdım və düşündüm ki, məsələ normal şəkildə həllini tapa bilər və başqa yönə istiqamətləndirilməz. Lakin təəssüf ki, həm bu müddət ərzində, həm də Anar Əsədlinin həbsi ilə bağlı informasiya yayıldıqdan sonra onun yaxınları tərəfindən “Facebook”-da müxtəlif statuslar paylaşıldı və mən bu günə qədər olan düşüncənin dəyişmədiyini gördüm.

Əvvəla belə bir hadisənin baş verməsinə təəssüf edirəm. Çünki Anar Əsədli ilə bizim uzun müddət münasibətlərimiz olub və bu münasibətlər nəticəsində hansısa iş birliyimiz yaranıb. Lakin sonda belə bir məqama gəldik.

Mən ötən gün Anar Əsədlinin müavinlərindən birinin “Facebook” statusunu oxuduqdan sonra düşündüm ki, artıq hüquqi proseslərdə bir mərhələ bitib və cəmiyyət üçün müəyyən aydınlıqlar gətirmək lazımdır. Çünki Anar Əsədlinin ətrafı, yaxınları o cümlədən vəkilləri hüquqi prosesdən qaçaraq, məsələni siyasiləşdirməyə cəhd etdilər, hansı ki, burada heç bir siyasi məsələdən söhbət gedə bilməz. Bizim aramızda baş verənlər sırf işlə bağlı məsələdir. Yəni iş adı ilə götürülmüş pulun geri qaytarılmaması ilə bağlı məsələdir ki, sonda bizi hüquq mühafizə orqanlarına gətirib çıxardı. Bunun da məsuliyyətini mən daşımıram. Çünki mən Anar Əsədliyə, həm də yaxınlarına dəfələrlə bildirdim ki, bizi başqa istiqamətlərə yönəndirməsinlər, məsələni həll etsinlər. Lakin başqa mənzərə ilə qarşılaşdım. Belə ki, ötən ilin oktyabr ayında hüquq mühafizə orqanlarına müraciət etdikdən sonra sosial şəbəkələrdə və ictimai rəydə mənə qarşı mənəvi terror başladıldı. Mənim və İlham Hüseynovun müraciətləri guya hansısa dövlət qurumu tərəfindən təşkil olunmuş iş, təzyiq adlandırıldı, məsələyə başqa don geyindirməyə çalışdılar. Ötən gün də onun müavini “Facebook” sosial şəbəkəsində status yazdı ki, “hər şey gözəl olacaq, Azərbaycanda partiya liderinin həbs olunması ilk dəfə deyil, yaxın zamanlarda hər kəs öz saatlarını AY saatına uyğunlaşdıracaq” və sairə.

- Gizlin deyilsə, açıqlayardınız. Anar Əsədli sizdən nə qədər pul almışdı? Bəzi iddialar var ki, bu pulu partiya işlərinə xərcləyib. Başqa versiyalar da var ki, şərik biznes qurmaq istəmisiniz. Bu iddiaların hansı doğrudur?

- Bir daha qeyd edirəm ki, Anar Əsədli ilə bizim tanışlığımız çox uzun zamana, 1997-ci ilə təsadüf edir. Həmin dövrdə onunla mərhum eks-prezident Elçibəylə Kələkidən qayıtdıqdan sonra tanış olmuşuq. Daha sonra münasibətlərimizdə bir yaxınlaşma baş verdi. Qeyd edim ki, onun ictimai fəaliyyətində mənim müəyyən yardımlarım, dəstəyim olub.

2016-cı ildə Anar Əsədli mənə Türkiyədə “ev alqı- satqısı, təmiri” biznesi ilə məşğul olduğunu bildirərək, ortaq işəlməyi təklif etmişdi və bununla əlaqədar olaraq məndən üst-üstə 150 min ABŞ dolları vəsait alıb. Bir müddət sonra Anar Əsədli bildirdi ki, Türkiyədə iqtisadi vəziyyət yaxşı olmadığına görə 2018-ci ilin sentyabrın sonlarında həmin vəsaiti Azərbaycana qaytarıb və burada qızıl və zinət əşyalarının satışı ilə məşğul olan qohumu ilə birgə biznes işinə yatırıb. Bundan əlavə, həmin vəsaiti alan zaman guya bu vəsaitin 50 min dollarını da Türkiyədə xəstəxana tenderi xərclərinə yönəldib. Ondan sonrakı dövrdə müşahidə etdim ki, Anar Əsədlinin dediyi məsələlər bu prosesə uyğun gəlmir və 2020-ci ilin sonlarında müəyyən ortaq tanışlar vasitəsilə mənə məlum oldu ki, onun digər şəxslərlə pul məsələsində problemləri var. Ona görə də mən 2021-ci ilin yanvar ayında bu vəsaiti nə zaman qaytaracağı ilə bağlı soruşmuşam, o da bildirib ki, 2021-ci ilin mart ayında bu vəsaiti qaytaracaq. Lakin bu barədə mart ayında soruşanda qaytaracağı vaxtı iyun ayı deyib, iyunda soruşanda isə sentyabrda qaytaracağını deyib. Sentyabrda razılaşdıq ki, noyabr ayının əvvəlində vəsait tam şəkildə geri qaytarılacaq. Lakin sonrakı dövrdə Anar Əsədli bu istiqamətdə heç bir addım atmadı, 2021-ci ilin mart ayından başlayaraq artıq mənimlə təmaslardan yayındı, buna görə də məsələ daha gərgin xarakter aldı.

- Son olaraq Anar Əsədli ilə nə zaman danışmışdınız?

- Son olaraq üzbəüz görüşümüz ötən ilin mart ayında olub. Daha sonra isə oktyabrın 28-də, yəni biz artıq şikayət verdikdən sonra görüşmüşdük.

- Sizə nə deyirdi? Bu pulu niyə qaytara bilmirdi. Özünün hər hansı bir formada izahatı var idimi?

- Bizim aramızda olan danışıqlarda, yazışmalarda bildirirdi ki, guya 1 gün, iki gün, 1 saat, 2 saatdan sonra qaytaracaq. Bu cür vədlər verərək deyirdi ki, guya pul gələcək, borcunu göndərəcək. Amma bunların heç biri həyata keçirilmədi. Daha sonra faktiki olaraq pulu geri qaytarmaqdan imtina etdiyini bildirib. Hələ o zaman hüquq mühafizə orqanlarına müraciət etmək haqqında düşündüm. Lakin bizim ortaq tanışlarımız dövriyyəyə girdilər, onunla söhbət apardılar. Bu zaman da öhdəlik götürdü ki, sentyabr ayında bu vəsaiti tam şəkildə geri qaytaracaq.

Sonuncu dəfə oktyabr ayında ondan soruşanda ki, nədən borcu ödəməkdən qaçırdın?, mənə cavab verdi ki, pul yox idi. Mən də dedim ki, pul yox idisə, təklifim var idi ki, oturub bu məsələləri danışaq. Lakin təəssüf ki, Anar Əsədli o zaman da mənim bu təklifimdən imtina etmişdi.

Bir dəfə mənə yazdığı mesajda bildirmişdi ki, guya evini satışa çıxarıb, onu satıb, mənə borcunu geri qaytaracaq. Təbii ki, bu da baş vermədi. Hətta torpaq sahəsi olduğunu, onu borc əvəzi mənim adıma keçirmək istədiyini və həmin torpaq sahəsinin çox bahalı olduğunu demişdi. Mən isə cavabımda demişdim ki, əgər belədirsə, sən o torpaq sahəsini sat, necə ki, borcu sənə pul şəklində vermişdim, eləcə də pul şəklində mənə geri qaytar. Təbii ki, onun dediyi rəqəmlər yalandır. Biz həmin əraziyə mütəxəssislər aparmışdıq və dəyərləndirmə zamanı bildirilmişdi ki, həmin torpaq sahəsinin qiyməti Anar Əsədlinin dediyi qiymətdən dəfələrlə ucuzdur.

Anar Əsədlinin bu gün həbsdə oturmağının səbəbi biz şikayətçilər ilə bağlı deyil. Onun vəkilləri, partiya ətrafında olan bir çox şəxslər ilə bağlıdır. Onlar bu məsələni siyasiləşdiməyə cəhd etdilər. Guya Anar Əsədli müxalif lideri imiş, hakimiyyətə təhlükə yaradırmış və məhz buna görə ona bu cür təzyiq edilir. Əlbəttə ki, bu, tamamilə yanlış yönləndirmədir.

Həmçinin qeyd etdiyim kimi, bu məsələdə onun vəkillərinin də təsiri var. Belə ki, vəkilləri onu inandırıblar ki, burada heç bir hüquqi əsas yoxdur və açıq şəkildə vəkillərimə demişdilər ki, “bu istintaq hamısı boş şeydir, onun əməlində heç bir cinayət tərkibi yoxdur”. Bundan sonra isə arada olan bütün əlaqələr tamamilə kəsildi.

Çox təəssüf. Amma bu, Anar Əsədlinin özünün seçimi oldu. Biz heç istəməzdik ki, məsələ bu yerə gəlib çıxsın.

- Anar Əsədli ilə üzləşmisinizmi? İstintaqda iştirak edirsinizimi?

- İstintaqa müraciət etdikdən sonra dəvət olunmuşam, izahatmı vermişəm. Daha sonra yenə bəzi məsələlərin dəqiqləşdiriməsi ilə bağlı çağırılmışam və verilən suallara aydınlıq gətirmişəm. Anar Əsədli üzləşmədə iştirak etməyib.

- Yəni bundan imtina edib?

- Görünür ki, belədir.

- Sizdən başqa bu məsələdə daha kimlər var?

- Məndən başqa İlham Hüseynov var və onun adı artıq mətbuata məlumdur . Belə ki, İlham Hüseynov Zəngilan rayonun keçmiş icra başçısı və vaxtilə Anar Əsədlinin seçki qərargahında önəmli şəxslərdən biri olub.

Mətbuatdan oxuduğum məlumata görə artıq 4 nəfərin də şikayəti istintaqa daxil olub. Hər halda istintaq işi gedir, daha başqa nüanslar ortaya çıxa bilər.

- Bir partiya sədrinin həbs olunması böyük hadisədir. Bunun səs-küyündən qorxmursunuz? Özünüzü nə qədər haqlı hesab edirsiniz?

- Əlbəttə ki, istənilən şəxsin həbs olunması xoş deyil, xüsusilə də Anar Əsədli ilə bizim münasibətlərimiz olub. Lakin mən vicdanımda çox rahatam ki, Anar Əsədliyə qarşı sona qədər dürüst davrandım, ona sona qədər şans tanıdım və təəssüf ki, o, bunların heç birini dəyərləndirmədi. Əksinə, sonradan mənim şəxsimə qarşı sosial şəbəkələrdə mənəvi terror yaratdı, onun müavinləri tərəfindən mənim haqqımda ağlagəlməz iddialar səsləndirildi, barəmdə təhqiramiz ifadələr yazıldı. Mən bunların hamısını sinəmə çəkib, dayandım. Mənim nə Anar Əsədli, nə də onun yaxınları qarşısında heç bir başıaşağılığım yoxdur. Çünki dəfələrlə birgə oturub bu məsələni həll etməyi xahiş etdim. Hətta bildirmişdim ki, onun üçün kimlərdən borc almışdım, onların pullarını geri qaytarsın, mənə aid olan hissənin isə qaytarılması ilə bağlı öz aramızda bir qrafik yaradaq. Sadəcə olaraq, Anar Əsədli bütün yolları qapatdı, mənə başqa yol buraxmadı və mən məcbur olub hüquq mühafizə orqanlarına müraciət etdim.

Əlbəttə ki, siyasi partiya liderinin həbs olunması kifayət qədər ciddi hadisədir və buna görə istintaq bu qədər uzun çəkdi və kifayət qədər də dəqiq aparılmağa cəhd edildi ki, sonradan hansısa bir əlavə problem çıxmasın.
Hər kəs etdiyi əməllərə görə qanun qarşısında cavabdehdir. Hamımız qanun qarşısında bərabərik, heç birimizin qanundan üstün mövqeyimiz yoxdur.

- Əgər Anar Əsədli borcunu ödəyərsə, şikayəti geri götürərsinizmi?

- Əvvəldə də bildirmişdim ki, bu məsələdə mən kifayət qədər tolerantam, güzəştlərə hazıram. Təəssüf ki, mən bunların qarşılığını görmədim. Əlbəttə ki, Anar Əsədli və yaxud yaxınları bu məsələ ilə bağlı konkret addımlar atsalar, bundan sonra bu barədə düşünmək olar.

Digər məsələ, məhz mənim müraciətimdən sonra Anar Əsədli və onun yaxınları, vəkili tərəfindən mənə bir ev təklif olundu. Və bu evin mənim adıma keçirilməsi söhbəti ortaya çıxdı. Mən də təkrarən bildirdim ki, həmin mənzil satılsın, mənə pul verilsin. Amma bu addım atılmadı. Sonradan da mənə aydın oldu və vəkili də bunu mənə etiraf etdi, ortada belə bir plan olub – həmin mənzilin mənim adıma keçirilmə prosesi başlayır, hüquqi proses dayanır, işə xitam verilir və bundan sona həmin evin sahibi hansı ki, Anar Əsədliyə yaxın bir şəxsdir, o, məhkəməyə müraciət edir və məhkəmə mənim adıma keçirilmə prosedurunu ləğv edir və ev geri, sahibinə qaytarılır. Məhz bu davranışlar bu məsələnin kifayət qədər mənzərəsini dəyişdi". ]]>