İqtisadiyyat - Lider.com.az

İqtisadiyyat - Lider.com.az https://lider.com.az/ tr İqtisadiyyat - Lider.com.az DataLife Engine Azərbaycanda iqtisadi artım 2029-cu ilə kimi 2% civarında olacaq https://lider.com.az/gundem/5598-azrbaycanda-iqtisadi-artim-2029-cu-il-kimi-2-civarinda-olacaq.html https://lider.com.az/gundem/5598-azrbaycanda-iqtisadi-artim-2029-cu-il-kimi-2-civarinda-olacaq.html Sayara Sat, 06 Dec 2025 10:28:44 +0400

Azərbaycanda iqtisadi artım 2029-cu ilə kimi 2% civarında olacaq.

"S&P Global Ratings" Azərbaycan üzrə yenilənmiş iqtisadi proqnozlarını açıqlayıb.

Agentliyin qiymətləndirməsinə görə, ölkənin real iqtisadi artımı yaxın iki ildə əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha zəif olacaq.

2024-cü ildə 4,1% olan real iqtisadi artımın 2025-ci il üzrə 1,8%-ə, 2026-cı ildə isə 1,7%-ə enəcəyi, artımın 2027-ci ildə 2,0%-ə, 2028-ci ildə isə 2,1%-ə qədər tədricən yüksələcəyi gözlənilir.

"S&P" bunu neft sektorunun iqtisadiyyata töhfəsinin getdikcə azalması ilə izah edir: "2025-ci ilin ilk 10 ayında neft hasilatı 4,6% azalaraq gündəlik təxminən 556 min barrel səviyyəsinə düşüb, bu isə ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən 27 min barrel azalma deməkdir. Təbii qaz hasilatı 1,7% artaraq neft ekvivalenti ilə gündə təxminən 849 min barrel olub( cəmi 14 min barrel ekvivalent artım).

Bu isə göstərir ki, qaz hasilatındakı mülayim artım neft hasilatındakı daha kəskin azalmanı kompensasiya etmir. Nəticə etibarilə, ümumi karbohidrogen fəaliyyəti mənfi zonada qalır. Bu tendensiyaların davam edəcəyi gözlənilir. "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yataq kompleksinin istismarı davam etdikcə, 2026-cı ildə neft hasilatının bir qədər də azalması ehtimal olunur.

Xarici operatorların əlavə sərmayələri azalma tempini zəiflətməkdədir, lakin prosesi tam dayandırmır. Qaz hasilatının isə orta müddətli pik səviyyəsinə yaxın olduğu və onilliyin sonuna qədər əlavə həcmlərin məhdud olacağı üçün, ümumilikdə sabit qalacağı proqnozlaşdırılır".

Qeyd edilib ki, neft sektorunun artıma töhfəsi zəifləsə də, iqtisadiyyatda diversifikasiya tədricən irəliləyir. Bu səbəbdən S&P real ÜDM artımının 2026-cı ildə təxminən 1,7%, növbəti bir neçə ildə isə nisbətən zəif olacağını gözləyir.

"Uzun müddətdə Abşeron yatağının növbəti mərhələsi, AÇG-nin dərin qaz layihəsi, eləcə də Ümid, Babək və Qarabağ yataqlarının işlənməsi kimi bir neçə upstream layihə qaz hasilatını dəstəkləyə bilər, lakin onların hamısı hələ ilkin planlaşdırma mərhələsindədir və reallaşması illər tələb edəcək"- reytinq agentliyi həmçinin əlavə edib.]]>

Rublun məzənnəsindəki dalğalanmalar, 2026-cı ildə sanksiyaların və neft qiymətlərinin eyni vaxtda dəyişməsi halında daha kəskin ola bilər.

Bu barədə "Garda Capital" investisiya strateqi Aleksandr Baxtin Gazeta.ru-ya bildirib .

“Rusiya ixracına təzyiqin azalması 2026-cı ildə dünya neft qiymətlərinin enməsi üçün ayrıca amilə çevrilə bilər. Qərb analitikləri Ukrayna üzrə sülh sazişinin və Rusiyaya qarşı sanksiyaların yumşaldılmasının təsirini ilin orta qiymətindən təxminən 5 dollar az — yəni qiymətin 50 dollar ətrafında olması kimi qiymətləndirirlər. Bununla yanaşı, qiymətlərə daha bir sıra mühüm amillər təsir edə bilər — ən iri istehlakçılar, xüsusilə Çin tərəfindən enerji daşıyıcılarına tələbin səviyyəsi, OPEC siyasəti, geosiyasi və ticarət münaqişələri, dolların digər valyutalara qarşı mövqeyi”, — deyə Baxtin qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, Rusiya son illərdə nefti endirimlə satırdı və sanksiyaların qaldırılması halında bu endirim aradan qalxa bilər. Həmçinin təchizat həcmlərinin artması gözlənilir ki, bu da daha aşağı qiymətləri qismən kompensasiya edəcək.

“Sanksiya rejimində dəyişikliklər fonunda rublun məzənnəsindəki volatillik istənilən halda dövri olaraq yüksələcək — təkcə xammal qiymətlərinin reaksiyasına görə yox, həm də logistikanın, ticarət tərəfdaşları ilə hesablaşma mexanizmlərinin yenidən qurulmasına görə”, - Baxtin vurğulayıb.]]>

Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyası üzrə fyuçerslərinin dəyəri 1,4 faiz artaraq 4217.81 ABŞ dollarına bərabər olub.

COMEX-də gümüşün bir unsiyası üzrə fyuçerslərinin qiyməti isə 5,6 % artaraq 56.410 ABŞ dolları təşkil edib. ]]> SOCAR Qazaxıstandan xam neftin tranzitinə başlayır https://lider.com.az/iqtisadiyyat/5322-socar-qazaxistandan-xam-neftin-tranzitin-baslayir.html https://lider.com.az/iqtisadiyyat/5322-socar-qazaxistandan-xam-neftin-tranzitin-baslayir.html lider Thu, 30 Jan 2025 12:23:12 +0400

Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) Qazaxıstanın "Kaşağan" yatağından hasil edilən xam neftin Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) boru kəməri ilə tranzitinə başlayır.
Lider.com.az SOCAR-a istinadən xəbər verir ki, yanvarın 25-də Aktau limanında tankerə yüklənən "Kaşağan" neftinin ilk partiyası təxminən 6 min ton təşkil edir.

Yanvarın 27-də Səngəçal terminalına çatan yük BTC vasitəsilə Ceyhan limanına daşınacaq. İlk partiya Qazaxıstanın "KazMorTransFlot" şirkətinin idarə etdiyi "Taraz" tankeri ilə daşınır. Bu, 2025-ci il yanvarın 15-də SOCAR-ın törəmə şirkəti "SOCAR Midstream Operations" MMC ilə "KazMunayQaz"ın (KMG) törəmə şirkəti "KMG Trading" arasında ildə 240 min ton "Kaşağan" neftinin tranziti üzrə sazişin imzalanmasından sonra mümkün olub.

2024-cü ilin martında SOCAR və KMG arasında Azərbaycan ərazisindən neft tranzitinin mərhələli şəkildə artırılması haqqında saziş imzalanıb. Sənəd tədarük həcminin ildə 2,2 milyon tona qədər artırılmasını nəzərdə tutur.

SOCAR və KMG arasında 2022-ci ilin noyabrında imzalanmış sazişə görə isə, ildə 1,5 milyon ton "Tengiz" yatağı neftinin tranziti nəzərdə tutulur.

Qeyd edək ki, "Kaşağan" neftinin BTC vasitəsilə nəqlinə başlanması Azərbaycan ilə Qazaxıstan arasındakı dostluq münasibətlərinin təzahürü olmaqla yanaşı, ölkələrimizin əməkdaşlığının daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.

2014-cü ildə dövlət qeydiyyatına alınan "SOCAR Midstream Operations" MMC strateji dövlət əhəmiyyətli layihələrdə SOCAR-ın səhmdar hüquqlarını və maraqlarını təmsil edir. "SOCAR Midstream Operations" MMC IPOL (İnteqrə edilmiş planlaşdırma, optimallaşdırma və logistika) seqmentinə daxildir. 2006-cı ilin iyununda istismara verilən BTC Səngəçal terminalını Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə ərazisindən keçərək Ceyhan terminalına birləşdirir.

BTC vasitəsilə Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda yerləşən "Azəri-Çıraq-Günəşli" nefti və "Şahdəniz" kondensatı, eləcə də digər mənbələrdən xam neft və kondensat həcmləri nəql olunur. 2006-cı ildən 2024-cü ilin sentyabr ayının sonunadək BTC boru kəməri vasitəsilə ümumilikdə təqribən 583 milyon ton (təxminən 4,4 milyard barel) xam neft nəql edilib və dünya bazarlarına göndərilib. İlk üç rüb ərzində BTC vasitəsilə ixrac olunmuş təqribən 22 milyon ton (təxminən 165 milyon barel) xam neft və kondensat Ceyhan terminalında 229 tankerə yüklənib və yola salınıb.

]]>

“Holcim” (Azərbaycan) ASC ilə bağlı cərimə protokolu imzalanıb. Sözügedən şirkət ölkədən külli miqdarda pul çıxarmaqda günahlandırılır.
Tribunainfo.az xəbər verir ki, “Holcim” İnzibati Xətalar Məcəlləsinin iqtisadi fəaliyyət qaydaları əleyhinə olan 430.4-cü maddəsini pozub. Tələbi pozulan maddəyə əsasən, avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq mallar idxal edilmədikdə, işlər görülmədikdə və ya xidmətlər göstərilmədikdə ödənilmiş valyuta vəsaitinin xaricdən geri qaytarılmamasına görə, vəzifəli şəxslər inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin on faizindən iyirmi faizinədək məbləğdə, hüquqi şəxslər inzibati xətanın obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin iyirmi faizindən otuz faizinədək məbləğdə cərimə edilir.

“Holcim” (Azərbaycan)-la bağlı işə 12 fevral tarixində Qaradağ rayon Məhkəməsində baxılacaq.

Xatırladaq ki, İXM-nin 430.4-cü maddəsinı əsasən, istənilən şirkət, sahibkar müəyyən mal almaq üçün ölkədən pul çıxarırsa, iki il ərzində həmin mal ölkəyə gətirilməlidir. İki il ərzində mal ölkəyə gəlmirsə, bu sahibkarın ölkədən pul çıxarması anlamına gəlir.
Bu maddənin qısa mahiyyəti belədir, sahibkarlar xaricə pul köçürür ki, nə isə alacaq. O pulu köçürəndən sonra iki il ərzində həmin malı ölkəyə gətirməlidir. Əgər malı ölkəyə gətirmirsə, sahibkar cərimələnir. Yəni bu halda hesab olunur ki, şirkət, sahibkar ölkədən pul, valyuta çıxarıb.

Qeyd edək ki, cərimələnməsi gözlənilən “Holcim” (Azərbaycan)-nın rəhbəri Xalid Samakadır.
Lider.com.az]]>

"Ankaraya səfərimiz çərçivəsində Türkiyənin ticarət naziri, həmkarım Ömər Bolatla görüşməkdən məmnun olduq".
Lider.com.az xəbər verir ki, bu barədə iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov özünün "X" sosial şəbəkəsindəki hesabında bildirib:

"Azərbaycan - Türkiyə iqtisadi tərəfdaşlığının gücləndirilməsi, ticarət dövriyyəsinin artırılması, biznes vahidləri arasında əlaqələrin fəal dəstəklənməsi və investisiyaların təşviqi üzrə ortaq hədəflərə çatmaq üçün mövcud imkanları müzakirə etdik. Səmimi qonaqpərvərliyə görə təşəkkür edirik".

]]>

Londonun ICE birjasında "Brent” markalı neftin fyuçerslərinin qiyməti 0.19% artaraq 77.231 dollar/barelə yüksəlib.
Nyu-Yorkun NYMEX əmtəə birjasında WTI markalı neftin 1 barelinin dəyəri isə 0.26% artaraq 73.363 dollar təşkil edib.

Qeyd edək ki, WTI markalı neft aylıq əsasda 3.34%, illik əsasda isə -4.32% dəyər qazanıb. "Brent” markalı neft isə aylıq 4.38%, illik -5.18% dəyər qazanıb.

Lider.com.az ]]> “Brent” nefti cüzi bahalaşıb https://lider.com.az/iqtisadiyyat/5201-brent-nefti-cuzi-bahalasib.html https://lider.com.az/iqtisadiyyat/5201-brent-nefti-cuzi-bahalasib.html lider Wed, 22 Jan 2025 14:51:35 +0400

ICE London qitələrarası birjasında keçirilən ticarət əməliyyatlarının gedişində “Brent” neftinin ixracına dair 2025-ci ilin mart müqaviləsinin dəyəri 0,05% artaraq 1 barelə görə 79,33 ABŞ dolları təşkil edib.
Nyu-Yorkun NYMEX əmtəə birjasında bu ilin mart ayında ixrac etməklə WTI markalı neftin 1 barelinin qiyməti isə 0,07% azalaraq 1 barelə görə 75,78 ABŞ dollarına bərabər olub.

Lider.com.az ]]> "Balakhani Operating Company LTD" UĞRUNDA SAVAŞ BAŞLAYIB? - Keçmiş prezident məhkəməyə üz tutub... YENİLƏNİB https://lider.com.az/iqtisadiyyat/5175-balakhani-operating-company-ltd-ugrunda-savas-baslayb-kecmis-prezident-mhkmy-uz-tutub-yenlnb.html https://lider.com.az/iqtisadiyyat/5175-balakhani-operating-company-ltd-ugrunda-savas-baslayb-kecmis-prezident-mhkmy-uz-tutub-yenlnb.html lider Tue, 21 Jan 2025 11:38:44 +0400

"Balakhani Operating Company LTD" şirkətinin Azərbaycandakı filialı məhkəməyə verilib.
Lider.com.az-ın Pravda.az-a istinadən verdiyi xəbərə görə, şirkətlə bağlı Yasamal Rayon Məhkəməsinə müraciəti qurumun keçmiş prezidenti Walker James Alan edib.

Mahiyyəti işə bərpa və əmək haqqı tələbi üzrə mübahisə olan iş hakim Aydan Oruclunun icraatındadır. Növbəti baxış iclası yanvarın 28-də keçiriləcək.

Qeyd: 2011-ci ildə dövlət qeydiyyatına alınan "Balakhani Operating Company LTD"nin hazırki qanuni təmsilçisi Rövşən Cəlil oğlu Rzayevdir.
Lider.com.az olaraq sorğumuza cavab verən "Balakhani Operating Company LTD" şirkətinin İctimaiyyətlə Əlaqələr şöbəsinin rəhbəri Günel Həsənovanın mövqeyini təqdim edirik:
Göndərdiyiniz sorğuya cavab olaraq bildiririk ki, Kanada vətəndaşı Ceyms Alan Volker 2023-cü ilin 16 yanvar tarixindən etibarən Azərbaycan Respublikasının əmək qanunvericiliyinin müvafiq tələblərinə əsasən “Balakhani Operating Company LTD” şirkətində çalışmışdır. Ölkəmizdə müvəqqəti yaşayış icazəsi əsasında qalan əməkdaşın əmək müqaviləsinə 2023-cü ilin 01 dekabr tarixində müqavilə müddətinin bitdiyinə görə xitam verilmişdir.]]>

Donald Tramp inaqurasiya nitqini kriptovalyutalardan, mədənçilikdən və ya öz tokenindən danışmadan bitirib. İnaqurasiya mərasimi bitəndən sonra birjalar bu amilə dərhal reaksiya verib, "Bitkoin"in dəyəri 106 min 500 dollardan 100 min 500 dollara (-6%) qədər enib.
Lider.com.az xəbər verir ki, bu barədə RBC məlumat verib.

Bundan əvvəl, yanvarın 20-də səhər saatlarında əsas kriptovalyutanın qiyməti tarixi maksimumunu yeniləyərək ilk dəfə olaraq 109 min dollara yüksəlmişdi.]]>