Dünya - Lider.com.az

Dünya - Lider.com.az https://lider.com.az/ tr Dünya - Lider.com.az DataLife Engine 2026-cı ildə smartfon və kompüterlər zəifləyə bilər - SƏBƏB https://lider.com.az/gundem/5679-2026-ci-ild-smartfon-v-komputerlr-zifly-bilr-sbb.html https://lider.com.az/gundem/5679-2026-ci-ild-smartfon-v-komputerlr-zifly-bilr-sbb.html Sayara Sat, 13 Dec 2025 09:38:06 +0400

2026-cı ildə smartfon və fərdi kompüter istehsalçıları qənaət məqsədilə cihazlarının texniki göstəricilərini aşağı salmağa məcbur qala bilərlər.

Bu barədə "TrendForce" analitik şirkətinin hesabatında qeyd olunub.

Məlumata görə, flaqman smartfon istehsalçıları cihazlarında 16 GB operativ yaddaşdan (RAM) əvvəlki illərlə müqayisədə daha az istifadə edəcəklər. Bununla belə, ən bahalı modelləri seçən istifadəçilərdə bu tendensiya nisbətən az hiss olunacaq.

Orta seqment smartfonlarda RAM həcmi əsasən 8 GB səviyyəsində qalacaq, eyni zamanda bazara 6 GB operativ yaddaşa malik modellər daha tez-tez çıxarılacaq. Ən çox təsiri isə ucuz telefon alıcıları hiss edəcəklər. Belə ki, istehsalçılar satışa daha çox 4 GB RAM-lı, əlçatan modellər təqdim edəcəklər.

Hesabatda həmçinin qeyd olunur ki, ortasəviyyəli notbuklar üçün RAM standartı 16 GB olacaq. Daha ucuz modellərdə isə operativ yaddaşın həcmi əsasən 8 GB-la məhdudlaşacaq.]]>

ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi (FED) uçot faiz dərəcəsinin diapazonunu 0,25 faiz bəndi azaldaraq 3,5–3,75% aralığına endirib. Bu qərar təkcə onların iqtisadiyyatı üçün deyil, həm də dünya maliyyə bazarları, xüsusən də dolların gələcək dəyəri baxımından mühüm siqnaldır.

FED-in faiz qərarı dollara necə təsir edəcək? Manata təzyiq artacaq, yoxsa stabillik qorunacaq?

Bu barədə İqtisadi və Sosial Araşdırmalara Yardım İctimai Birliyinin sədri Eyyub Kərimli danışıb. O deyib ki, sözügedən qərar dolların müəyyən ucuzlaşmasına səbəb olacaq:

“Bu isə həm ABŞ-da istehsal, həm də idxal olunan məhsulların rəqabət qabiliyyətini artıracaq. Dolların ucuzlaşması qiymətli metallara tələbi yüksəldə və nəticədə qızılın qiymətinin artmasına şərait yarada bilər. İnvestorlar daha sabit alətlər kimi qızıla və digər qiymətli metallara yönəlməyə meyilli olacaqlar”.

İqtisadçı bildirib ki, dolların zəifləməsinin neftin qiymətinə də təsirləri mümkündür:

“Hazırda neft qiymətləri güclü dollar fonunda formalaşır. Dolların ucuzlaşması isə həm iqtisadi dinamikanı, həm də qlobal aktivliyi artıra, neftə tələbin artmasına şərait yarada bilər. Faiz dərəcələrinin endirilməsi ucuz dollar kreditlərinin genişlənməsinə də stimul verəcək. Ümumilikdə, uçot dərəcəsinin azaldılması həm ABŞ-da, həm də qlobal iqtisadiyyatda aktivliyin artmasına müsbət təsir göstərəcək”.]]>

Türkiyə Somalidə kosmodrom tikintisinə başladığını elan edib.

"Baykar"ın Direktorlar Şurasının sədri Səlçuk Bayraktarın sözlərinə görə, Türkiyə milli kosmik proqramını dəstəkləmək üçün Somalidə kosmondromun tikintisi üzrə iddialı layihəyə başlayıb.

"Adətən, kosmodromun okeanın yaxınlığında yerləşməsi lazım gəlir. Somalidə isə Türkiyənin 30x30 kilometr ölçüsündə belə bir sahəsi var. Dünyada cəmi 12 belə sahə var. Ölkə artıq Somalidə kosmodromun tikintisinə başlayıb", - deyə Bayraktar bildirib.

O qeyd edib ki. Ankara peyk və naviqasiya texnologiyalarının inkişafına böyük diqqət yetirir.]]>

Rusiya hava hücumundan müdafiə sistemləri bir gecə ərzində 90 Ukrayna stasionar qanadlı dronunu vurub.

Bu barədə Rusiya Müdafiə Nazirliyinin məlumatında deyilir.

Qeyd olunur ki, Bryansk vilayəti üzərində 63, Yaroslavl vilayəti üzərində səkkiz, Moskva vilayəti üzərində dörd, Smolensk və Tver vilayətləri və Qara dəniz üzərində hər biri üç, Tambov və Tula vilayətləri üzərində hər biri iki, Oryol və Rostov vilayətləri üzərində isə bir PUA vurulub. ]]> Özbəkistanda mənzil və avtomobilləri nağd pulla almaq qadağan edildi https://lider.com.az/gundem/5666-ozbkistanda-mnzil-v-avtomobillri-nagd-pulla-almaq-qadagan-edildi.html https://lider.com.az/gundem/5666-ozbkistanda-mnzil-v-avtomobillri-nagd-pulla-almaq-qadagan-edildi.html Sayara Fri, 12 Dec 2025 10:01:58 +0400

2026-cı il aprelin 1-dən etibarən Özbəkistanda alkoqol, tütün məmulatları, daşınmaz əmlak, avtomobillər və 25 milyon sumdan (təxminən 3 530 manat - red.) baha olan malların nağd pul ilə alınması qadağan ediləcək.

Bu barədə Prezident Şavkat Mirziyoyevin müvafiq fərmanı ölkənin Milli Qanunvericilik Məlumat Bazasında dərc olunub.

Belə məhsulları almaq və xidmətlər üçün ödəniş etmək yalnız nağdsız üsullarla və ya QR-kodlardan istifadə edilməklə mümkün olacaq.

Özbəkistan hökuməti ümid edir ki, bu tədbirlər maliyyə əməliyyatlarının şəffaflığını artıracaq və 2030-cu ilə qədər nağd puldan istifadənin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına səbəb olacaq.]]>

56 yaşlı amerikalı Steyn-Erik Solberqin "ChatGPT" ilə ünsiyyətdən sonra 83 yaşlı anasını öldürməsi və ardınca özünə qəsd etməsi səbəbindən "OpenAI" şirkətinə qarşı iddia qaldırılıb.

Qətlə yetirilmiş Süzanna Adamsın varisləri məhkəməyə müraciət edərək bildiriblər ki, Solberq uzun müddətdir psixi pozuntudan əziyyət çəkirdi və anasını onu təqib etməkdə təqsirləndirirdi.

İddiaçılar hesab edirlər ki, "ChatGPT"nin yaradıcıları Adamsın ölümünə görə məsuliyyət daşıyırlar, çünki onların fikrincə, şirkət kişinin paranoid düşüncələrini gücləndirən fikirlər təqdim edib.]]>

ABŞ Prezidenti Donald Trampın 175 milyard dollar dəyərində qiymətləndirdiyi "Qızıl Günbəz" raketdən müdafiə sisteminin dəyəri təxminən 1,1 trilyon dollar olacaq.

Bu barədə "Bloomberg" agentliyi öz ekspert qiymətləndirmələrinə istinadla məlumat yayıb.

Qeyd edilib ki, agentliyin hesablamaları silah və müdafiə sistemlərinin dəyərinə əsaslanır, lakin əməliyyat xərclərini, personal xərclərini və kosmik tutucular kimi yeni texnologiyaların inkişafını əhatə etmir. Jurnalistlərin qeyd etdiyi kimi, bu amillər nəzərə alındıqda, layihənin ümumi dəyəri xeyli yüksək ola bilər.

Agentlik həmçinin yalnız bir düşmənin tammiqyaslı hücumunu dəf etmək üçün hazırlanmış daha məhdud raketdən müdafiə sisteminin dəyərini qiymətləndirərək, hətta bu variantın belə 844,4 milyard dollar tələb edəcəyi qənaətinə gəlib.]]>

Dubayın Cümeyra və Umm-Sukeim rayonlarında "WeRide" sürücüsüz taksilərinin kommersiya məqsədli istismarı başlanıb.

Bu barədə Dubay hökumətinin mətbuat xidməti məlumat yayıb.

Bildirilib ki, hələlik bu xidmət yalnız sürücünün iştirakı ilə sınaq rejimində həyata keçirilir.

“Dubay Yol və Nəqliyyat İdarəsi bu gündən etibarən Dubayda "Uber" tətbiqi vasitəsilə ictimai robotaksi üzrə pilot layihənin işə salındığını elan edir”, — məlumatda deyilir.

Bildirilib ki, layihənin həyata keçirilməsi ilə "WeRide" və "Uber Technologies" şirkətləri məşğul olub. Bu cür taksini "Uber" tətbiqi vasitəsilə sifariş etmək mümkündür.

Qeyd olunub ki, xidmətin sınaq mərhələsindən tam fəaliyyətə keçidi 2026-cı ilin əvvəlində planlaşdırılır.]]>

ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası (FDA) COVID-19 peyvəndlərinin böyüklərdə ölüm hallarına səbəb olub-olmadığını müəyyən etmək üçün araşdırma aparır.

"Nyu York Tayms"ın yaydığı məlumata görə, araşdırma FDA-nın peyvənd üzrə baş məmuru Vinay Prasadın noyabr ayında agentlik daxilində paylaşdığı qeyddən sonra genişləndirilib. Həmin qeyddə "təxminən 10 uşaq ölümünün peyvəndlə əlaqəli ola biləcəyi" iddia edilib. Sənədin daha sonra mətbuata sızması məsələyə əlavə diqqət çəkib.

Amerikalı tibb mütəxəssisləri isə COVID-19-un ABŞ-da 1,2 milyon insanın, o cümlədən 2 mindən çox uşağın ölümünə səbəb olduğunu xatırladaraq araşdırmaların yalnız elmi faktlara əsaslanmasının vacibliyini vurğulayıblar.

Məlumata görə, FDA hazırda Respirator Sinsitial Virusuna (RSV) qarşı hazırlanmış peyvənd və müalicələrin təhlükəsizliyini də paralel olaraq qiymətləndirir və bu məqsədlə bir sıra istehsalçı şirkətlərlə əlaqə saxlayır.]]>

Tanınmış rusiyalı həkim Elena Pyatikova süni yolkaların sağlamlığa zərərləri barədə xəbərdarlıq edib.

Pulmonoloq yolkaların plastik materialdan hazırlandığını, qızdırıldıqda və ya saxlanılma şəraiti düzgün olmadıqda burun və boğazda qıcıqlanmaya səbəb ola biləcəyini bildirib.

Həkimin sözlərinə görə, süni yolkalar allergiya, baş ağrısı yaradan, hətta uzun müddət nəfəs aldıqda qaraciyərə mənfi təsir göstərə bilən zərərli maddələr buraxa bilər.

Bundan əlavə, süni ağaclarda istifadə edilən əlavə ətirlər və boyaların tənəffüs zamanı və ya dəri ilə təmasda əlavə risklər yaratması ehtimalı var.

Pyatikova insanlara müasir parça yolkaları seçməyi tövsiyə edib. Onun fikrincə, bu tip yolkalar daha ekoloji, sağlamlıq üçün isə daha təhlükəsizdir.]]>